Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi

Bilge Sekizsu; Mihriban Coşkun Arslan

doi:10.66569/ulic.1940724

TR EN

Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi

Öz

Finansal raporlamada şeffaflığın ve güvenilirliğin artırılması amacıyla Türkiye Finansal Raporlama Standartları kapsamında uygulamaya konulan Gerçeğe Uygun Değer Ölçüm standardı, işletmelerin finansal varlık, maddi duran varlık, yatırım amaçlı gayrimenkul ve finansal yükümlülüklerini ölçümlerken kullandıkları girdileri üç farklı hiyerarşik seviyeye ayırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul 100 Endeksi’nde işlem gören firmaların sahip olduğu piyasa temelli firma değeri oranlarının, finansal performanslarının ve finansal yapı özelliklerinin, “finansal varlıkların” gerçeğe uygun değer hiyerarşisi üzerindeki etkisini panel veri regresyon analizi ile incelemektir. Çalışmaya 2018-2022 döneminde finansal varlıklarına ait gerçeğe uygun değer seviyelerini aralıksız açıklayan firmaların verileri dâhil edilmiştir. Analiz bulguları; firma büyüklüğünün her üç seviyede de finansal varlıkları pozitif yönde etkileyen tek ortak değişken olduğunu göstermektedir. Ayrıca, öz kaynak kârlılığının şeffaf ve likiditesi yüksek varlıklar (seviye 1) ile aktif piyasası olmayan gözlemlenebilir (seviye 2) varlıkları pozitif yönde etkilediği; buna karşın aktif kârlılığın ve piyasa değeri- defter değeri oranının ise likiditesi düşük, gözlemlenemeyen (seviye 3) finansal varlıkları pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Özellikle finansal kaldıraç oranının riskten korunma güdüsüyle seviye 2 varlıkları pozitif etkilerken, kredi sağlayıcıların baskısıyla seviye 3 varlıkları negatif yönde etkilediği bulgu, literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

TFRS 13, Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisi, Firma Değeri, Finansal Performans, Panel Regresyon.

The Effect of Firm Value and Performance Indicators on the Fair Value Hierarchy of Financial Assets: A Regression Analysis on BIST

Öz

The fair value measurement standard has been implemented to enhance transparency and reliability in financial reporting. This standard classifies the inputs used by businesses to measure financial assets, financial liabilities, tangible fixed assets, and investment properties into three hierarchical levels. The purpose of this study is to examine, using panel data regression analysis, the impact of market-based firm value ratios, financial performance, and financial structure characteristics on the fair value hierarchy of financial assets for firms listed on the Borsa Istanbul 100 Index. The study includes data from firms that consistently disclosed the fair value levels of their financial assets during the 2018-2022 period. The analysis findings indicate that company size is the only common variable that positively affects financial assets at all three levels. Moreover, it was found that return on equity positively influences transparent and highly liquid assets (Level 1) as well as observable, non-active market (Level 2) assets; in contrast, return on assets and the market value-to-book value ratio positively affect illiquid, unobservable (Level 3) financial assets. Particularly, the finding that the financial leverage ratio positively affects Level 2 assets due to hedging motives but negatively affects Level 3 assets under the pressure of credit providers makes a significant contribution to the literature.

Anahtar Kelimeler

TFRS 13, Fair Value Hierarchy, Firm Value, Financial Performance, Panel Regression

Kaynakça

Ali, S. A., Yassin, M., & Aburaya, R. (2020). The impact of firm characteristics on corporate financial performance in emerging markets. International Journal of Customer Relationship Marketing and Management, 11(4), 70–89. https://doi.org/10.4018/ijcrmm.2020100105
Bayrakdaroğlu, A., Mirgen, Ç., & Kuyu, E. (2017). Relationship between profitability ratios and stock prices: An empirical analysis on BIST-100. PressAcademia Procedia, 6(1), 1–10. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.737
Bazimya, S., & Erorita, D. (2024). Analyzing the financial performance of manufacturing firms: A focus on return on equity, return on assets and return on sales. The International Journal of Humanities & Social Studies, 12(6), 12–18. https://doi.org/10.24940/theijhss/2024/v12/i6/hs2406-005
Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification tests in econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239–253.
Bu, C., Zhang, Y., & Yao, D. (2025). Valuation specialist earnings persistent and Level 3 fair value measurements. Accounting and Finance. https://doi.org/10.1111/acfi.70022
Cebeci, Y. (2019). Finansal raporlamada TFRS 13 gerçeğe uygun değer ölçümü standardının uygulanması ve Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerde gerçeğe uygun değer hiyerarşisinin kullanımı üzerine bir araştırma [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi].
Cebeci, Y., & Gökçen, G. (2019). Gerçeğe uygun değer hiyerarşisine ilişkin Borsa İstanbul’da içerik analizi. Journal of Research in Business, 4(2), 196–215. https://izlik.org/JA48XW39RD
Croissant, Y., & Millo, G. (2008). Panel data econometrics in R: The plm package. Journal of Statistical Software, 27(2), 1–43.
Çetinkaya, N. (2017). Yatırım amaçlı gayrimenkullerin değerlemesinde gerçeğe uygun değer tespiti ve Türkiye’deki uygulamaların değerlendirilmesi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 2(4), 69–83.
DiMartino, G., Miglietta, F., & Potì, V. (2024). The impact of ESG scores on the value relevance of fair value hierarchy of financial instruments: Evidence from European banks. Research in International Business and Finance, 70, Makale 102451. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2024.102451

Driscoll, J. C., & Kraay, A. C. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. Review of Economics and Statistics, 80(4), 549–560.
Gökgöz, A., & Şentürk, F. (2015). Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin gerçeğe uygun değer ölçümü hiyerarşisinde kullandıkları seviye girdilerinin tespiti üzerine bir araştırma. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 1(4), 67–80.
Gürkan, S. (2014). Yatırımcıların gerçeğe uygun değer hiyerarşisine yönelik algıları üzerine bir çalışma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 14(43), 65–86. https://izlik.org/JA94XU83ZG
Herrmann, T. (2018). The decision usefulness of additional fair value disclosures: One disclosure type does not fit all nonprofessional investors’needs. Springer Gabler.
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (2012). TFRS 13 Gerçeğe uygun değer ölçümü. https://www.kgk.gov.tr/
Karan, M. B. (2018). Yatırım analizi ve portföy yönetimi (5. Baskı). Gazi Kitabevi.
Karapınar, A., & Ayıkoğlu- Zaif, F. (2009). Uluslararası finansal raporlama standartları ile uyumlu finansal analiz (1. Baskı). Gazi Kitabevi.
Kiracı, M. (2009). Stok yönetimi ve kârlılık ilişkisinin finansal oranlar aracılığıyla incelenmesi: İMKB imalat sektöründe bir araştırma. ODTÜ Gelişme Dergisi, 36(1), 161–195.
Korkmaz, T., & Ceylan, A. (2017). Sermaye piyasası ve menkul değer analizi (8. Baskı). Ekin Kitabevi.
Krismiaji, Aryani, Y. A., & Suhardjanto, D. (2016). International financial reporting standards, board governance, and accounting quality: A preliminary Indonesian evidence. Asian Review of Accounting, 24(4), 474–497. https://doi.org/10.1108/ARA-06-2014-0064
Kurt, Y. (2022). Denetim kalitesi üzerinde borçlanma maliyetleri, kaldıraç oranları ve işletme büyüklüğünün etkisi. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 6(2), 298–316. https://doi.org/10.29216/ueip.1135879
Kurt, Y. (2023). Kazanç kalitesinin gerçeğe uygun değer muhasebesi üzerindeki etkisi: Katılım bankaları üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (69), 77–290. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1165039
Laghi, E., Pucci, S., Tutino, M., & Cantonio, M. D. M. (2012). Fair value hierarchy in financial instruments disclosure - Is there transparency for investors? Evidence from the banking industry. Journal of Governance and Regulation, 1(4), 23–38. https://doi.org/10.22495/jgr_v1_i4_p2
Ledley, F. D., McCoy, S. S., Vaughan, G., & Cleary, E. G. (2020). Profitability of large pharmaceutical companies compared with other large public companies. JAMA, 323(9), 834–843. https://doi.org/10.1001/jama.2020.0442
Liao, L., Kang, H., DonaldMorris, R., & Tang, Q. (2012). Information asymmetry of fair value accounting and loan loss provisions during the global financial crisis. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.1569076
Lupi, C. (2009). Unit root CADF testing with R. Journal of Statistical Software, 32(2), 1–19.
Mercan, M. (2014). The testing Feldstein-Horioka hypothesis for EU-15 and Turkey: Structural break dynamic panel data analysis under cross section dependency. Ege Academic Review, 14(2), 231–246.
Mert, İ. (2013). Gerçeğe uygun değer muhasebesi’nin Bulgaristan ve Arnavutluk’ta adaptasyonu ve firmaların ekonomik performanslarına etkileşimi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(47), 140–160. https://izlik.org/JA76MG38EJ
Milliyet. (2021, 23 Kasım). Finansal kaldıraç nedir? Finansal kaldıraç oranı nasıl hesaplanır? https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/finansal-kaldirac-nedir-finansal-kaldirac-orani-nasil-hesaplanir-6642577 (20.02.2026)
Özcan, İ. (2022). Mevduat bankalarında gerçeğe uygun değer hiyerarşisinin içerik analizi ve kazanç oynaklığına etkisi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(1), 109–131. https://doi.org/10.31460/mbdd.926461
Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels (Cambridge Working Papers in Economics, No. 435).
Qingyu, Z. (2020). Fair value hierarchy and audit fees: An empirical analysis based on the listed banks in China. E3S Web of Conferences, 214, Makale 02022. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202021402022
R Core Team. (2024). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
Roggi, O., & Giannozzi, A. (2015). Fair value disclosure, liquidity risk and stock returns. Journal of Banking & Finance, 58, 327–342. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2015.04.011
Salim, M. (2024). Value relevance of fair value hierarchy. Jurnal Akuntansi dan Auditing Indonesia, 28(1). https://doi.org/10.20885/jaai.vol28.iss1.art6
Sağlam, N., & Yolcu, M. (2019). Uygulamalı UFRS/TFRS rehberi. Ankara: MuhasebeTR Yayınları.
Sayılgan, G. (2019). Soru ve yanıtlarıyla işletme finansmanı (8. Baskı). Siyasal Kitabevi.
Siekkinen, J. (2016). Board characteristics and the value relevance of fair values. Journal of Management & Governance, 21(2), 435–471. https://doi.org/10.1007/s10997-016-9350-8
Šodan, S. (2015). The impact of fair value accounting on earnings quality in Eastern European countries. Procedia Economics and Finance, 32, 1769–1786. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)01481-1
Šodan, S. (2019). Fair value hierarchy and earnings volatility. Ekonomska Misao i Praksa - Economic Thought and Practice, 28(2), 567–577.
Song, C. J., Thomas, W. B., & Yi, H. (2010). Value relevance of FAS No. 157 fair value hierarchy information and the impact of corporate governance mechanisms. The Accounting Review, 85(4), 1375–1410. https://doi.org/10.2308/accr.2010.85.4.1375
Torres-Reyna, O. (2010). Getting started in fixed/random effects models using R. Data & Statistical Services, Princeton University.
Tutino, M., & Pompili, M. (2017). Fair value hierarchy asset valuation. Does it have any predictive power? An international research on the insurance sector. Corporate Ownership & Control, 14(3-2), 364–376. https://doi.org/10.22495/cocv14i3c2art11
Türk, Z., & Sakin, İ. (2020). Bankacılık sektöründe gerçeğe uygun değer kullanım düzeyinin tespiti. BMIJ, 8(4), 424–444. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i4.1723
Türk, Z., & Yener, Z. (2022). BIST imalat işletmelerindeki varlıkların gerçeğe uygun değer ile raporlanması düzeyine ilişkin bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 879–897. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1087807
Ulusan, H., & Tıraşoğlu, Y. (2020). Gerçeğe uygun değerin finansal oranlar üzerine etkisi: Yatırım amaçlı gayrimenkuller örneği. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(4), 725–762. https://doi.org/10.31460/mbdd.763014
Yaşar, Ş. (2023). Gerçeğe uygun değere eleştirel bir bakış: Dost mu yoksa düşman mı? Muhasebe ve Denetime Bakış, 22(68), 109–126. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1109937
Zeileis, A., & Hothorn, T. (2002). Diagnostic checking in regression relationships. R News, 2(3), 7–10. https://CRAN.R-project.org/doc/Rnews/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Finansal Muhasebe, Muhasebe Teorisi ve Standartları, Uluslararası Muhasebe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bilge Sekizsu ^*
0000-0003-2166-073X
Türkiye

Mihriban Coşkun Arslan
0000-0002-6196-9304
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2026

Kabul Tarihi

9 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.66569/ulic.1940724

IZ

https://izlik.org/JA27LR27GS

APA

Sekizsu, B., & Coşkun Arslan, M. (2026). Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi, 4(1), 54-80. https://doi.org/10.66569/ulic.1940724

AMA

1.Sekizsu B, Coşkun Arslan M. Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi. 2026;4(1):54-80. doi:10.66569/ulic.1940724

Chicago

Sekizsu, Bilge, ve Mihriban Coşkun Arslan. 2026. “Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi”. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi 4 (1): 54-80. https://doi.org/10.66569/ulic.1940724.

EndNote

Sekizsu B, Coşkun Arslan M (01 Haziran 2026) Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi 4 1 54–80.

IEEE

[1]B. Sekizsu ve M. Coşkun Arslan, “Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi”, Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 54–80, Haz. 2026, doi: 10.66569/ulic.1940724.

ISNAD

Sekizsu, Bilge - Coşkun Arslan, Mihriban. “Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi”. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi 4/1 (01 Haziran 2026): 54-80. https://doi.org/10.66569/ulic.1940724.

JAMA

1.Sekizsu B, Coşkun Arslan M. Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi. 2026;4:54–80.

MLA

Sekizsu, Bilge, ve Mihriban Coşkun Arslan. “Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi”. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2026, ss. 54-80, doi:10.66569/ulic.1940724.

Vancouver

1.Bilge Sekizsu, Mihriban Coşkun Arslan. Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi. 01 Haziran 2026;4(1):54-80. doi:10.66569/ulic.1940724

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

33565

Firma Değerinin ve Performans Göstergelerinin Finansal Varlık Gerçeğe Uygun Değer Hiyerarşisine Etkisi: BİST Üzerine Bir Regresyon Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Firm Value and Performance Indicators on the Fair Value Hierarchy of Financial Assets: A Regression Analysis on BIST

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster