Bu çalışma, 2003 Irak Savaşı’nı takip eden dönemde Körfez bölgesindeki güvenlik dinamiklerinin dönüşümünü Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi (BGKT) perspektifinden incelemektedir. 2003 yılında ABD öncülüğünde gerçekleştirilen Irak işgali, savaş öncesi güç dengesini bozarak ve yeni rekabet, ittifak ve tehdit algısı modellerini tetikleyerek Körfez bölgesinin güvenlik sisteminde köklü bir yeniden yapılanmaya yol açtı. İşgalden önce Körfez, Irak, İran ve Suudi Arabistan merkezli üç kutuplu bir yapı altında işliyordu. Ancak Irak’ın bu üçlü dengeden çıkarılması, bölgesel düzeni temelden değiştirdi ve Suudi Arabistan ve İran’dan oluşan iki kutuplu bölgesel bir yapının ortaya çıkmasına yol açtı. Bu dönemde yaşanan gelişmeleri inceleyen bu çalışma, bölge dışı müdahalelerin ve bölge içi rekabetlerin Körfez’in güvenlik mimarisini nasıl yeniden şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. BGKT ve süreç izleme yöntemini kullanarak, üç kutupluluktan iki kutupluluğa geçişi tetikleyen mekanizmaları analiz eden çalışma, bölgedeki tehdit algısı, ittifak oluşumu ve stratejik davranışların değişen kalıplarını anlamak için bir çerçeve sunmaktadır. Çalışma, 2003 sonrası Körfez sisteminin, güç merkezleri açısından daha yoğunlaşmış olmasına rağmen, güvenlik ortamını şekillendiren süregelen rekabetler ve dış bağımlılıklar nedeniyle istikrarsızlığını koruduğunu ortaya koymaktadır. Bu dönüşümü anlamak, söz konusu dönemde Körfez siyaseti ve bölgesel dinamikler ile dış etkiler arasındaki etkileşime ilişkin önemli içgörüler sağlarken gelişen Körfez güvenlik mimarisini anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır.
Körfez Bölgesel Güvenlik Kompleksi Bölgesel Düzen Kutupluluk Stratejik Davranış
This study examines the transformation of security dynamics in the Gulf in the period following the 2003 Iraq War through the analytical lens of Regional Security Complex Theory (RSCT). The 2003 United States-led (the US) invasion of Iraq, triggered a profound restructuring of the Gulf’s regional security system by dismantling the pre-war balance of power and catalyzing new patterns of rivalry, alignment, and threat perception. Prior to the invasion, the Gulf operated under a tripolar structure centered on Iraq, Iran, and Saudi Arabia. However, the removal of Iraq from this triadic balance fundamentally altered the regional order and led to the emergence of a bipolar regional structure dominated by Saudi Arabia and Iran. By examining developments in this period, this study traces how extra-regional interventions and intraregional rivalries reshaped the Gulf’s security architecture. Utilizing RSCT and process tracing, it analyzes the mechanisms driving the shift from tripolarity to bipolarity, offering a framework for understanding evolving patterns of threat perception, alliance formation, and strategic behavior in the region. The study asserts that the post-2003 Gulf system, while more concentrated in terms of power poles, remains volatile, with persistent rivalries and external dependencies shaping its security environment. Understanding this transformation provides critical insights into Gulf politics and the interplay between regional dynamics and external influences in this period, offering a comprehensive framework for understanding the evolving Gulf security architecture.
The Gulf Regional Security Complex Regional Order Polarity Strategic Behaivour
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Uluslararası Güvenlik, Uluslararası İlişkiler Kuramları, Uluslararası İlişkilerde Siyaset |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 24 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Şubat 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 24 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.62334/ulipod.1829476 |
| IZ | https://izlik.org/JA59GR47ET |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Uluslararası İlişkiler ve Politika Dergisi (ULİPOD), uluslararası ilişkiler ve politika alanlarında özgün, bilimsel ve eleştirel araştırmaları yayımlayan; kamu yararını gözeten, kâr amacı gütmeyen, açık erişimli ve çift kör hakemlik sistemiyle çalışan uluslararası hakemli bir akademik dergidir.
Dergimizin temel amacı, uluslararası ilişkiler biliminde teorik ve uygulamalı katkı sunan, küresel ve bölgesel politika dinamiklerini derinlemesine analiz eden yüksek nitelikli araştırmaları bilim dünyasına kazandırmaktır.
Bu doğrultuda ULİPOD, disiplinin gelişimine hizmet eden özgün çalışmaların yayımlanmasıyla uluslararası akademik topluluğa değerli katkılar sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca kamu yararına odaklanarak, akademik bilginin toplumsal faydaya dönüşmesini desteklemektedir.
Uluslararası İlişkiler ve Politika Dergisi (ULİPOD), uluslararası ilişkiler alanında odaklanmış tematik bir yayın organıdır. Dergimizde, alanın güncel ve önemli konularını kapsayan araştırmalara yer vermekteyiz. ULİPOD, uluslararası ilişkiler ve politika bilimleri çerçevesinde geniş bir konu yelpazesine odaklanır. Bu kapsam dâhilinde değerlendirdiğimiz başlıca çalışma alanları aşağıda yer almaktadır.
• Uluslararası ilişkiler teorileri ve pratik yaklaşımları
• Siyasi tarih ve devletler hukuku
• Güvenlik çalışmaları ve terörizm analizleri
• Bölge çalışmaları ve bölgesel dinamikler
• Göç politikaları ve uluslararası göç hareketleri
• Diplomasi ve dış politika analizleri
• Politik ekonomi ve küresel ekonomik ilişkiler
Bunun yanında ULİPOD, alanındaki önemli kitap ve makale incelemelerine de yer vererek akademik tartışmaların çeşitlenmesine ve derinleşmesine olanak sağlar.
Tüm yayınlarımız, akademik özgünlük, etik kurallar ve bilimsel titizlik ilkelerine sıkı sıkıya bağlı olarak hazırlanır. Böylece dergi, uluslararası ilişkiler alanında bilimsel kalitenin artırılması ve sürdürülebilir bilgi üretiminin desteklenmesine öncülük etmektedir.
Çalışmalarda, bilimsel denetimden geçmeyen anonim kaynakların kullanılmaması gerekmektedir. Dergiye başvuran bütün yazılar orijinal olmalı, başka bir sürece dahil edilmemiş olmalıdır.
Kongrelerde sunulan ve tam metinleri yayımlanan yazılar kabul edilmez. Yazarlara telif ücreti ödenmez. Editörler Kurulu yazıları kurallara uymadığı gerekçesi ile kabul etmeme, düzeltme talep etme ve yeniden organize etme hakkını saklı tutar.
Yazarlar yazılarını dizgi şablonuna uygun şekilde Microsoft Office Word 2016 ve üzeri bir versiyonda hazırlamalıdır. Şablona uygun olmayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmayacaktır. İlgili şablona ulaşmak için lütfen tıklayınız. Ayrıca söz konusu makale şablonuna "Formlar" sayfasından da ulaşabilirsiniz.
Yazarların çalışma dosyası ile birlikte telif hakkı sözleşmesini de sisteme yüklemeleri gerekmektedir.
Sisteme yüklenen başvurular, belge-bilgi ve şekil şartları yönünden ön kontrolden geçirildikten sonra editoryal ön değerlendirme gerçekleştirilecektir.
Çalışmaların, şablona uygun haldeki metinlerinin her şey dâhil olmak üzere en az 5.000 en fazla 12.000 sözcük olması gerekir.
Yıl: 2025, Cilt: 5, Sayı:2’den itibaren Türkçe çalışmalar için İngilizce, İngilizce çalışmalar için Türkçe olmak üzere yayınlanacak olan tüm çalışmalar için kaynakçadan sonra yeni bir sayfada 750-1000 kelimeden oluşan genişletilmiş özet hazırlanması gerekir.
Örnek Yazım Şablonu:
Kitap Adı (Kalın, Sola Yaslı)
Kitap Yazarının ya da Editörünün Adı Soyadı, Yayın Yeri, Yayınevi, Yayın Yılı, Baskı Bilgisi, Sayfa Bilgisi ve ISBN Numarası (Sola Yaslı)
Kitap İncelemesi
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------.
*Kitap İncelemesini yapanın unvanı, kurumu, e-mail adresi ve ORCİD numarası yazılmalıdır. (Dipnot Şeklinde, 9 Punto)
Kaynakça
Hiçbir ad altında yazar veya kurumundan ücret alınmaz.