Uyuşmazlık İçindeki Diplomasi: Günümüz Hindistan–Kanada İlişkilerinde Khalistan Faktörü
Öz
Hindistan ve Kanada arasındaki ikili ilişkiler son yıllarda diplomatik bir bozulmaya tanık olmuştur. Ortak kurumsal değerlere ve güçlü kültürel bağlara sahip olmalarına rağmen, gerilimler Hindistan’ın Pencap bölgesinde egemen bir Sih devleti kurmayı amaçlayan ayrılıkçı bir hareket olan Khalistan anlaşmazlığı nedeniyle ortaya çıkmaktadır; bu durum özellikle Kanada’daki Sih diasporası arasında ulusötesi bir siyasi meseleye dönüşmüştür. Çalışma, Khalistan hareketinin kökenlerini, Sih diasporasının Kanada siyasetindeki rolünü ve Hindistan’ın egemenliğini savunma ve yurtdışındaki aşırıcılıkla mücadele konusundaki kararlılığını incelemektedir. Bu makale ayrıca, geçmişten günümüze uzanan kronolojik önemli olaylara özellikle vurgu yaparak, Hindistan ve Kanada arasındaki artan diplomatik gerilimleri Khalistan ayrılıkçı hareketi perspektifinden araştırmaktadır. Norm çekişmesi ve güvenlikleştirme teorik merceği aracılığıyla bu araştırma, belge analizine dayalı nitel bir vaka çalışması kullanarak, rekabet eden devlet anlatılarının etkisine ve diaspora gruplarının mobilizasyonuna odaklanarak Hindistan ve Kanada arasındaki güncel diplomatik gerilimlerin rollerini açıklamaktadır. Sonuç olarak makale, Hindistan’ın Khalistan faktörünü çoğunlukla bir güvenlik tehdidi olarak çerçevelediğini, Kanada’nın ise bunu bir insan hakları meselesi olarak değerlendirdiğini ileri sürmektedir; bunun sonucunda iç siyasi zorunluluklar uluslararası diplomatik normlarla çatışmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Hindistan–Kanada İlişkileri, Khalistan Hareketi, Sih Diasporası, Diplomatik Gerilimler, Aşırıcılık
Etik Beyan
Bu çalışma, insan katılımcılarla doğrudan görüşme, anket veya deneysel veri toplamayı içermemektedir. Araştırma, açık erişimli ikincil kaynaklara, akademik yayınlara, resmî belgeler ile güvenilir medya raporlarına dayalı olarak yürütülmüştür. Bu nedenle, herhangi bir etik kurul onayı gerekmemiştir. Çalışmanın tüm aşamalarında akademik dürüstlük ilkelerine bağlı kalınmış, kullanılan tüm kaynaklar uygun şekilde atıflandırılmıştır. Yazar, çıkar çatışması bulunmadığını ve araştırmanın hazırlanması sürecinde herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş tarafından finansal ya da kurumsal bir baskıya maruz kalmadığını beyan eder.
Teşekkür
Bu makalenin hazırlanması sürecinde bana sağladığı değerli rehberlik ve destek için Jahangirnagar Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Doç. Dr. Mir Masudul Alam’a içten teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, bu araştırmayı gerçekleştirmeme olanak sağlayan Bangladeş’teki önceki eğitim kurumlarıma da minnettarlığımı ifade etmek isterim. Onların teşviki ve rehberliği, hem çalışmanın içeriğini hem de yönünü şekillendirmede önemli bir rol oynamıştır.
Diplomacy in Dispute: The Khalistan Factor in Contemporary India-Canada Relations
Öz
The bilateral relations between India and Canada have witnessed diplomatic fallout in recent years. Despite having shared institutional values and strong cultural ties, tensions arise due to the Khalistan dispute, a separatist movement to establish a sovereign Sikh state in India’s Punjab region, which has transformed into a transnational political concern, especially among the Sikh diaspora in Canada. The study delves into the origins of the Khalistan movement, the Sikh diaspora’s role in Canadian politics, and India’s firmness in defending its sovereignty and countering extremism abroad. This article also investigates the escalating diplomatic tensions between India and Canada through the prism of the Khalistan separatist movement, with particular emphasis on the chronological major events from the past to the present. Through the theoretical lens of norm contestation and securitisation, this research employs a qualitative case study grounded in document analysis to explain the roles of contemporary diplomatic tensions between India and Canada, focusing on the influence of competing state narratives and the mobilisation of diaspora groups. Ultimately, the paper argues that while India often frames the Khalistan factor as a security threat, Canada considers it a human rights issue; as a result, domestic political imperatives collide with international diplomatic norms.
Anahtar Kelimeler
India–Canada Relations, Khalistan Movement, Sikh Diaspora, Diplomatic Tensions, Extremism
Etik Beyan
This study does not involve direct interaction with human participants, including interviews, surveys, or experimental data collection. The research is based solely on secondary sources such as open-access academic publications, official documents, and reliable media reports. Therefore, ethical committee approval was not required. All stages of the study were conducted in accordance with the principles of academic integrity, and all sources used have been appropriately cited. The author declares that there is no conflict of interest and that no financial or institutional pressure was exerted by any individual, institution, or organization during the preparation of this research.
Teşekkür
I would like to express my sincere gratitude to Mir Masudul Alam, Associate Professor of International Relations at Jahangirnagar University, Bangladesh, for his invaluable guidance and support throughout the preparation of this article. I am also thankful to my previous educational institutions in Bangladesh for providing a strong academic foundation that enabled me to undertake this research. Their encouragement and mentorship have been instrumental in shaping both the content and direction of this study.