Gaza News in the Context of Deleuze’s Concept of the Nomadic Image

Yıl 2025, Cilt: 34 Sayı: 2, 341 - 370, 30.12.2025

Hasan Ali Yılmaz

https://doi.org/10.51447/uluid.1753766

Öz

This study examines how the Israel-Gaza conflict, which began on October 7, 2023, is represented in newspaper reports within the context of space. It aims to analyze how the social mobility triggered by the conflict was shaped in spatial terms. Data were collected using a qualitative research method; news content was evaluated with a phenomenological approach within the framework of the concepts of “control society” and “nomad.” Particular emphasis was placed on the idea of the nomad in relation to the theme of ‘deterritorialization’. The study seeks to answer two main research questions: Through which strategies does Israel reflect its relationship with space? How do the people of Gaza experience their relationship with the land during the conflict? The findings demonstrate that the conflict, which began on October 7, has deepened the spatial dimension of the Israeli-Palestinian issue. While the initial focus was on targeting Hamas, over time, the expulsion of the entire population from the region became part of the agenda. This process has led to the dispossession of the people of Gaza, turning them into nomadic subjects and transforming the relationship between space and politics. Israel’s strategies concerning space are reflected as attempts to control and sever the people’s ties to their land. By analyzing the phenomenon of “deterritorialization” experienced by the people of Gaza and their spatial and social tactics of response, this study aims to contribute to the academic literature.

Anahtar Kelimeler

Sociology of Religion , Israel-Gaza Conflict , Space , Deterritorialization , Nomad

Deleuze’ün Göçebe İmgesi Bağlamında Gazze Haberleri

Öz

Bu çalışma, 7 Ekim 2023’te başlayan İsrail-Gazze savaşının gazete haberlerinde mekân bağlamında nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Araştırma, çatışma sürecinde ortaya çıkan toplumsal hareketliliğin mekân bağlamında nasıl şekillendiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Veriler, nitel araştırma yöntemiyle toplanmış; haber içerikleri “kontrol toplumu”, “yurtsuzlaştırma” ve “göçebe” kavramları çerçevesinde fenomenoloji yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Çalışma, iki temel araştırma sorusuna yanıt aramaktadır: İsrail, mekânla kurduğu ilişkileri hangi stratejiler aracılığıyla yansıtmaktadır? Gazze halkı, çatışma sürecinde toprakla ilişkisini nasıl deneyimlemektedir? Elde edilen bulgular, 7 Ekim’de başlayan çatışmanın, İsrail-Filistin meselesinin mekânsal boyutunu derinleştirdiğini ortaya koymaktadır. Başlangıçta Hamas hedef alınmışken, zamanla tüm sivillerin bölgeden sürülmesi gündeme gelmiştir. Bu süreç, Gazze halkının evsiz kalarak “göçebe” hâle gelmesine neden olmuş, mekân ve politika ilişkisini dönüştürmüştür. İsrail’in mekâna dair stratejileri, Gazze halkının toprakla bağlarını denetim altına alma ve bu bağları koparma çabası olarak yansımıştır. Bu çalışma, Gazze halkının savaş sürecinde maruz kaldığı “yurtsuzlaştırma” olgusunu ve bu sürece verdikleri toplumsal-mekânsal taktiksel tepkileri anlamlandırarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Din Sosyolojisi , İsrail-Gazze Çatışması , Mekân , Yurtsuzlaştırma , Göçebe

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur

Kaynakça

• Agamben, Giorgio. Kutsal İnsan: Egemen İktidar ve Çıplak Hayat. çev. İsmail Türkmen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
• Alanka, Deniz. “Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve”. Kronotop İletişim Dergisi 1/1 (2024), 62-82.
• Alsharif, İsraa. “Dijital Medyanın Toplumsal Hareketlilik Etkisi: Gazze Savaşı 2024 Örneği”. Pearson Journal Of Social Sciences & Humanities 8/30 (2024), 1960-1977.
• Bauman, Zygmunt. Modernlik ve Müphemlik. çev. İsmail Türkmen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2003.
• Creswell, John W. Nitel Araştırma Yöntemleri. çev. Selçuk Beşir Demir - Mesut Bütün. Ankara: Siyasal Kitabevi, 2023.
• Cumhuriyet. “Gazze Göçüyor”. 14 Ekim 2023. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.gazeteoku.com/gazeteler/2023-10-14/cumhuriyet-gazetesi-manseti
• Cumhuriyet. “Gazze’de her gün acı ve katliam”. 13 Eylül 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.gazeteoku.com/gazeteler/2024-09-13/cumhuriyet-gazetesi-manseti
• Cumhuriyet. “Süresiz işgal itirafı”. 08 Kasım 2023. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.gazeteoku.com/gazeteler/2023-11-08/cumhuriyet-gazetesi-manseti
• Deleuze, Gilles. Negotiations. çev. Martin Joughin. New York: Columbia University Press, 1995.
• Deleuze, Gilles. “Post-scriptum sur les societes de controle”. L’autre Journal 1 (1990), 240-247.
• Deleuze, Gilles. “The Grandeur of Yasser Arafat”. Discourse 20/3 (1998), 30-33.
• Deleuze, Gilles - Guattari, Felix. A Thousand Plateaus: Capitalism and Schizophrenia. çev. Brian Massumi. London: University of Minnesota, 2005.
• Finkelstein, Norman G. Bu Kez Çok İleri Gittik Gazze İşgalinin Hakikati ve Sonuçları. çev. Deniz Özlem Çevik. İstanbul: Nefes Yayıncılık, 2014.
• Foucault, Michel. Discipline and Punish: The Birth of the Prison. çev. Alan Sheridan. New York: Vintage Books, 1995.
• Houtum, H. J. Van. “Deterritorialization”. Encyclopedia of Political Theory. ed. Mark Bevir. 1/377-378. Los Angeles: Sage, 2010.
• Kıral, Bilgen. “Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/15 (2020), 170-189.
• Milliyet. “Gazze Şeridi’nde fırınlar, un ve yakıt krizi nedeniyle iki gündür kapalı”. 02 Nisan 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.milliyet.com.tr/dunya/gazze-seridinde-firinlar-un-ve-yakit-krizi-nedeniyle-iki-gundur-kapali-7342284
• Milliyet. “İsrail ‘aç bırakma’ politikasını sürdürecek”. 17 Nisan 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.milliyet.com.tr/dunya/israil-ac-birakma-politikasini-surdurecek-7352456
• Milliyet. “İsrail, Gazze’de yüz binlerce insanı giderek küçülen bir baloncuğun içine sıkıştırıyor, ‘taktiğin amacını’ CNN yazdı”. 13 Nisan 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.milliyet.com.tr/dunya/son-dakika-israil-gazzede-yuz-binlerce-insani-giderek-kuculen-bir-baloncugun-icine-sikistiriyor-taktigin-amacini-cnn-yazdi-7349634
• Milliyet. “İsrail saldırılar ve zorla tahliyelerle Gazze’de işgali genişletiyor”. 06 Nisan 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.milliyet.com.tr/dunya/son-dakika-israil-saldirilar-ve-zorla-tahliyelerle-gazzede-isgali-genisletiyor-7344906
• Milliyet. “Netanyahu’dan ‘Gazze’de katliama devam edeceğiz’ mesajı”. 02 Nisan 2025. Eri-şim 24 Temmuz 2025. https://www.milliyet.com.tr/dunya/netanyahudan-gazzede-katliama-devam-edecegiz-mesaji-7342402
• Sabah. “BM: Gazze Şeridi’nde 360 bin yapı kısmen zarar gördü veya tamamen yıkıldı”. 09 Mayıs 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/bm-gazze-seridinde-360-bin-yapi-kismen-zarar-gordu-veya-tamamen-yikildi-6932586
• Sabah. “BM’den Gazze açıklaması: Güvenli bölge olduğu iddiası yanlışdır”. 12 Mayıs 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/bmden-gazze-aciklamasi-guvenli-bolge-oldugu-iddiasi-yanlisdir-6936953
• Sabah. “DSÖ’den Gazze açıklaması! Şifa ve El-Aksa’da 25 kişi yaşamını yitirdi”. 01 Nisan 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/dsoden-gazze-aciklamasi-sifa-ve-el-aksada-25-kisi-yasamini-yitirdi-6886778
• Sabah. “Gazze kentindeki Tel Hava Mahallesi’nde 14 ceset bulundu”. 04 Haziran 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/gazze-kentindeki-tel-hava-mahallesinde-14-ceset-bulundu-6966708
• Sabah. “İsrail ordusu Gazze’de halk pazarını vurdu, 8 Filistinli hayatını kaybetti”. 11 Nisan 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/israil-ordusu-gazzede-halk-pazarini-vurdu-8-filistinli-hayatini-kaybetti-6899113
• Sabah. “İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir: “Mümkünse Gazze’de yaşamak istiyorum””. 21 Mayıs 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/israil-ulusal-guvenlik-bakani-ben-gvir-mumkunse-gazzede-yasamak-istiyorum-6949361?page=3
• Sabah. “Katil İsrail’de Gazze’de onlarca binayı havaya uçurdu”. 27 Aralık 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/katil-israilde-gazzede-onlarca-binayi-havaya-ucurdu-7208881
• Sabah. “Siyonist İsrail’in vurduğu Cibaliya Mülteci Kampı’ndan göç başladı”. 12 Mayıs 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sabah.com.tr/dunya/siyonist-israilin-vurdugu-cibaliya-multeci-kampindan-goc-basladi-6936980
• Said, Edward. Entelektüel, Sürgün, Marjinal, Yabancı. çev. Tuncay Birkan. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1995.
• Sözcü. “Ateşkes görüşmeleri için hazırlık yapan İsrail, Gazze’ye elektriği kesti”. 10 Mart 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/ateskes-gorusmeleri-icin-hazirlik-yapan-israil-gazze-ye-elektrigi-kesti-p149340
• Sözcü. “Gazze’de okula korkunç saldırı: Çocuklar dahil çok sayıda ölü var”. 24 Ekim 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/gazze-de-okula-korkunc-saldiri-cocuklar-dahil-cok-sayida-olu-var-p97362
• Sözcü. “Gazzeliler öfkeli: ‘Biz Trump’ın mülkü değiliz’”. 05 Şubat 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/gazzeliler-ofkeli-biz-trump-in-mulku-degiliz-p136386
• Sözcü. “Google çalışanlarından şirketlerine İsrail protestosu”. 06 Mart 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/google-calisanlarindan-sirketlerine-israil-protestosu-p27558
• Sözcü. “İsrail çadırları vurdu, hastaneyi kuşattı: 20 kişi öldü”. 18 Kasım 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-cadirlari-vurdu-hastaneyi-kusatti-20-kisi-oldu-p105569
• Sözcü. “İsrail, Gazze sahilini bombaladı”. 25 Ağustos 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-gazze-sahilini-bombaladi-p77715
• Sözcü. “İsrail ordusu, Gazzelilerin tecriti için hazırlıklara başladı”. 06 Şubat 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-ordusu-gazzelilerin-tecriti-icin-hazirliklara-basladi-p136675
• Sözcü. “İsrail ordusundan Gazze Şeridi için yeni tahliye talimatı”. 07 Ağustos 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-ordusundan-gazze-seridi-icin-yeni-tahliye-talimati-p72627
• Sözcü. “İsrail’de kriz çıkmıştı: İşte savunma bakanının Gazze saldırıları sonrası planı”. 17 Mayıs 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-de-kriz-cikmisti-iste-savunma-bakaninin-gazze-saldirilari-sonrasi-plani-p47994
• Sözcü. “İsrail’den skandal talep: Şifa Hastanesi’ni boşaltın”. 21 Mart 2024. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/israil-den-skandal-talep-sifa-hastanesi-ni-bosaltin-p33029
• Sözcü. “Kilise saldırısı sonrası BM’den açıklama”. 20 Ekim 2023. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/kilise-saldirisi-sonrasi-bmden-aciklama-wp7836101
• Sözcü. “Trump ‘Gazze’den göç’ teklifine Ürdün ve Mısır’dan net cevap”. 27 Ocak 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/trump-gazze-den-goc-teklifine-urdun-ve-misir-dan-net-cevap-p131242
• Sözcü. “Trump, ‘hayır’ dinlemiyor: Ürdün ve Mısır’a ‘Gazzelileri alın’ çağrısında ısrarcı”. 28 Ocak 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/trump-hayir-dinlemiyor-urdun-ve-misir-a-gazzelileri-alin-cagrisinda-israrci-p131658
• Sözcü. “Yüzbinlerce Filistinli, tarihinin en uzun eve dönüş kuyruğunu oluşturdu”. 26 Ocak 2025. Erişim 24 Temmuz 2025. https://www.sozcu.com.tr/yuzbinlerce-filistinli-tarihinin-en-uzun-eve-donus-kuyrugunu-olusturdu-p130990
• Türkoğlu, Hülya Semiz. “Sosyal Medyada Yanlış Bilinç İnşası: Gazze’ye Yönelik İsrail Saldırılarının Dezenformasyon Boyutu”. Marmara Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2024), 28-47.
• United Nations General Assembly (UNGA). “Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Palestinian People and Other Arabs of the Occupied Territories”. 2007. Erişim 21 Mart 2025. https://unispal.un.org/pdfs/A61500add1.pdf
• Ülker, Osman. “Sosyal Medyanın Sınırlarını Zorlamak: Gazze’nin Karnavalesk Temsili”. Ombudsman Akademik 2 (2024), 535-561.
• Weizman, Eyal. The Least of All Possible Evils: Humanitarian Violence from Arendt to Gaza. London: Verso, 2011.
• Yıldırım, Ali - Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin, 12. Basım, 2011.
• Yılmaz, Dursun. “Türk Medyasında Hamas-İsrail Çatışması: Analiz ve Değerlendirme”. TRT Akademi Dergisi 9/20 (2024), 80-123.
• “Rome Statute of the International Criminal Court, Crimes against humanity”. 1998. Erişim 12 Mayıs 2025. https://web.archive.org/web/20040603123323/http://www.icc-cpi.int/library/basicdocuments/rome_statute(e).html#part7