EN
TR
Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri
Öz
Son yıllarda, süt sığırı yetiştiriciliğinde hem verim özellikleri hem de fonksiyonel özellikler sıcak stresinden artan oranda ve olumsuz yönde etkilendiği görülmektedir. Son yıllarda artan küresel sıcaklıklar ile birlikte tüm dünyadaki oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Ülkemizde de, süt sığırı yetiştiriciliğinin sıklıkla yapıldığı (Marmara, Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu) bölgelerde sıcak stresinin etkisi yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Sıcak stresinin temel etkisi; yem tüketiminin azalması, verim özelliklerindeki düşüş ve bazı yetiştiricilik hastalıklarının görülme sıklığının artması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Ayak hastalıkları ve mastitis gibi hastalıkların daha sık görülmesi ve süt kalitesini belirleyen faktörlerden biri olan somatik hücre sayısındaki artış ile buna bağlı olarak süt kalitesinin bozulması gibi yetiştiriciye doğrudan ve dolaylı birçok zararı olmaktadır. Çevre sıcaklıkları ve nem oranının yıl boyunca yüksek olduğu bölgelerde (Marmara, Ege ve Akdeniz) sıcak stresi etkileri daha sık ve yoğun bir şekilde görülür. Yüksek sıcaklıklara, yüksek nem oranının da eşlik ettiği bölgelerde yetiştirilen ineklerde terleme yolu ile ısı kaybı mekanizmasının da etkinliğini kaybetmesi sonucu sıcak stresinin etkisi daha belirgin bir şekilde görülmektedir. Gündüzleri yüksek düzeyde sıcak stresine maruz kalan inekler gece boyunca sıcaklıkların uygun düzeye düştüğü durumlarda sıcak stresinin etkilerini tolare edebilirler. Ancak, gece sıcaklıklarının da yüksek olduğu durumlarda inekler sıcak stresinden daha fazla etkilenirler. Son yıllarda yapılan çalışmalarda, sıcak stresinin etkilerinin azaltılmasında etkili olabilecek genler araştırılmaktadır. Bu derlemede, süt sığırlarında sıcak stresinin tespitinde kullanılan yöntemler, verim özellikleri ile ilişkisi ve etkilerini azaltma yöntemleri üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adin, G., Gelman, A., Solomon, R., Flamenbaum, I., Nikbachat, M., Yosef, E., Zenou, A., Shamay, A., Feuermann, Y., Mabjeesh, S. J., Miron, J., 2009. Effects of cooling dry cows under heat load conditions on mammary gland enzymatic activity, intake of food and water, and performance during the dry period and after parturition. Livestock Science 124, 189–195.
- Altınçekiç, Ş.Ö., Koyuncu, M., 2012. Derleme: Çiftlik Hayvanları ve Stress. Hayvansal Üretim, 53:1, 27-37.
- Amaral, B.C., Connor, E.E., Tao, S, Hayen, J., Bubolz, J., Dahl, G.E., 2009. Heat-stress abatement during the dry period: Does cooling improve transition into lactation? J. Dairy Sci., 92, 5988–5999.
- Amaral, B.C., Connor, E.E., Taoa, S., Hayena, J., Bubolz, J., Dahl, G.E., 2010. Heat stress abatement during the dry period influences prolactin signaling in lymphocytes. Domestic Animal Endocrinology, 38, 38–45.
- Berman, A., 2009. Predicted limits for evaporative cooling in heat stress relief of cattle in warm conditions. J. Anim. Sci., 87, 3413-3417.
- Berman, A., Folman, Y., Kaim, M., Mamen, M., Herz, Z., Wolfenson, D., Arieli, A., Graber, Y., 19 Upper critical temperatures and forced ventilation effects for high-yielding dairy cows in a subtropical climate. J. Dairy Sci., 68, 1488-1495.
- Bianca, W. 1962. Relative importance of dryand wet-bulb temperatures in causing heat stress in cattle. Nature, 195, 251–252.
- Bohmanova J., Misztal I., Tsuruta S., Norman H.D., Lawlor T.J., 2008. Short Communication: Genotype by environment interaction due to heat stress. J. Dairy Sci., 91, 840-846.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2013
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 32 Sayı: 1
APA
Dinçel, D., & Dikmen, S. (2013). Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 32(1), 19-30. https://izlik.org/JA57FZ83DE
AMA
1.Dinçel D, Dikmen S. Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2013;32(1):19-30. https://izlik.org/JA57FZ83DE
Chicago
Dinçel, Deniz, ve Serdal Dikmen. 2013. “Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri”. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 32 (1): 19-30. https://izlik.org/JA57FZ83DE.
EndNote
Dinçel D, Dikmen S (01 Haziran 2013) Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 32 1 19–30.
IEEE
[1]D. Dinçel ve S. Dikmen, “Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri”, Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 32, sy 1, ss. 19–30, Haz. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57FZ83DE
ISNAD
Dinçel, Deniz - Dikmen, Serdal. “Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri”. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 32/1 (01 Haziran 2013): 19-30. https://izlik.org/JA57FZ83DE.
JAMA
1.Dinçel D, Dikmen S. Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2013;32:19–30.
MLA
Dinçel, Deniz, ve Serdal Dikmen. “Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri”. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 32, sy 1, Haziran 2013, ss. 19-30, https://izlik.org/JA57FZ83DE.
Vancouver
1.Deniz Dinçel, Serdal Dikmen. Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2013;32(1):19-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57FZ83DE