Research Article

İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri

Volume: 14 Number: 2 July 31, 2022
EN TR

İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri

Abstract

Ülkemizde etik kuralları mesleki açıdan yeterli düzeyde uygulanmamaktadır. Mühendisler, mesleklerini yaparken üstesinden gelmek zorunda olacağı farklı etik ikilemlerle karşı karşıya kalabilmektedir. Mühendislik etiği ilkelerince, mühendisler görevlerini yerine getirirken toplumun güvenliğini, sağlığını ve refahını en önde tutmalıdır. Üniversitelerimizde “Mühendislik Etiği” eğitiminin verilmesi, öğrencileri profesyonel yaşamda karşılaşabilecekleri zorluklara ve ikilemlere karşı hazırlamak açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada etiğin ve kurallarının inşaat mühendisliği alanında önemi, örnek vaka senaryoları ve bir anket çalışması ile incelenmiştir. Yapılan anket çalışmasının sonucuna göre, 323 katılımcıdan %76,9’unun “Mühendislik Etiği” dersini almadığı, buna bağlı olarak %40’ının etik yasalardan haberdar olmadığı, %40’ının ise kısmen haberdar olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, etik olmayan bir durumla karşılaştıklarında onu düzeltmek için faklı seviyelerde inisiyatif kullanacaklarını belirtmişlerdir. Ayrıca, etik ikilem karşısında karar verme mekanizmalarını etkileyen faktörler arasında; işi kaybetme korkusunun %23.7, işvereni uğratacağı maliyetin %18.3, Müdür ve arkadaşlarına karşı ispiyoncu olarak gözükme durumunun %16.7 ve %42’lik bir kesim tüm bu durumların etkin faktör olduğunu belirtmişlerdir. Bu sonuçlara göre, özel ve kamu sektörlerinde yönetici/idareci/mühendis rollerini üstlenecek olan bu adaylar, uygulama sahalarında teknik anlamda yeterli olsalar da, etik anlamda etkinlik gösteremeyeceklerdir. Bu çalışmada anket çalışması ve örnek vaka senaryoları ile etik bir değerlendirme yapabilmek ve bir inşaat mühendisinin yaşayabileceği etik sorunlara karşı nasıl davranması gerektiğine dair öneriler sunulmuştur.

Keywords

Etik, Mühendislik, İnşaat Mühendisliği, Mühendislik Etiği.

References

  1. Bacanlı ÜG, Baykan O (2011) Mühendislik Etiğinin Zorunluluğu, İnşaat Mühendisliği Eğitimi 2. Sempozyumu, 319-324. https://istanbul.imo.org.tr/Eklenti/3177,167413010pdf.pdf?0&_tag1=47D04BC8EE4B40888FD2F7A5291DBC4EAB122A11
  2. Bozkuş MB, Tunç G. İnşaat Mühendisliği ve Etik, https://silo.tips/download/naat-mhendsl-ve-etk12 (2016).
  3. Buyruk Akbaba AN. (2018) Muhasebede etik, mesleki değerler, etik ve tutum, IES 4 kapsamında inceleme, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı 20, 762- 778.
  4. Dikici B. (2021) Implementing Next-Generation Engineering Ethics in Education and Industry for Social Happiness:A Macroscopic Overview from Turkey to the World, Turkish Journal of Business Ethics, 14 (2), 364-380.
  5. Doğan S. (2021) Engineering ethics and education , International Journal of Social Sciences, 5(1), 87-108.
  6. Dyrud, MA. (2004), “Cases for Teaching Engineering Ethics”, Frontiers in Education, Volume:3, S1E/10 -S1E/14.
  7. Etik, Kodlanan Etik ve Pratiği; Hazırlayan: Elektrik Mühendisleri Odası, Etik Komisyonu, 1.bs.--Ankara. Elektrik Mühendisleri Odası, 2012.
  8. Gerçek H. (2005) Mühendislikte Etik Sorunların Ele Verilmesi” , Bilimsel Madencilik Dergisi 44, https://www.maden.org.tr/resimler/ekler/3f390d88e4c41f2_ek.pdf
  9. Kumbasar N. (2003) Mühendislik Etiği ve Güçlendirme, TMH –Türkiye Mühendislik Haberleri, 423, 17-19. https://www.imo.org.tr/Eklenti/1467,muhendislik-etigi-ve-guclendirmepdf.pdf?0
  10. Müezzinoğlu A. (2003) Mühendislikte Etik, TMH –Türkiye Mühendislik Haberleri, 423, 20-22. https://etik.gov.tr/wp-content/uploads/2019/03/aysenmuezzinoglu-m%C3%BChendislikte_etik.pdf
APA
Bayer Oztürk, Z., Tavşancı, O., & İster, Ş. N. (2022). İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri. International Journal of Engineering Research and Development, 14(2), 777-783. https://doi.org/10.29137/umagd.1104015
AMA
1.Bayer Oztürk Z, Tavşancı O, İster ŞN. İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri. IJERAD. 2022;14(2):777-783. doi:10.29137/umagd.1104015
Chicago
Bayer Oztürk, Zahide, Ozgen Tavşancı, and Şule Nur İster. 2022. “İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları Ve Etkileri”. International Journal of Engineering Research and Development 14 (2): 777-83. https://doi.org/10.29137/umagd.1104015.
EndNote
Bayer Oztürk Z, Tavşancı O, İster ŞN (July 1, 2022) İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri. International Journal of Engineering Research and Development 14 2 777–783.
IEEE
[1]Z. Bayer Oztürk, O. Tavşancı, and Ş. N. İster, “İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri”, IJERAD, vol. 14, no. 2, pp. 777–783, July 2022, doi: 10.29137/umagd.1104015.
ISNAD
Bayer Oztürk, Zahide - Tavşancı, Ozgen - İster, Şule Nur. “İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları Ve Etkileri”. International Journal of Engineering Research and Development 14/2 (July 1, 2022): 777-783. https://doi.org/10.29137/umagd.1104015.
JAMA
1.Bayer Oztürk Z, Tavşancı O, İster ŞN. İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri. IJERAD. 2022;14:777–783.
MLA
Bayer Oztürk, Zahide, et al. “İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları Ve Etkileri”. International Journal of Engineering Research and Development, vol. 14, no. 2, July 2022, pp. 777-83, doi:10.29137/umagd.1104015.
Vancouver
1.Zahide Bayer Oztürk, Ozgen Tavşancı, Şule Nur İster. İnşaat Mühendisliği Eğitiminde Mühendislik Etiği Uygulamaları ve Etkileri. IJERAD. 2022 Jul. 1;14(2):777-83. doi:10.29137/umagd.1104015