Silis Kumu Hazırlama ve Termik Santrallerden Kaynaklanan Sanayi Atıkların Yeniden Değerlendirilebilirliğinin Araştırılması
Abstract
Katı atık düzenli depolama sahalarındaki sızıntı sularının kontrolü yasal mevzuatlar çerçevesinde geçirimsiz bir kil tabakası veya eşdeğeri bir malzeme kullanılarak sağlanır. Çalışma, kil malzemesine alternatif olarak düşük permeabilite değerinde bir malzeme geliştirilmesi için yapılmıştır. Çalışma için Zonguldak Ereğli ilçesinde faaliyet gösteren Borcam Silis Kumu üretimi tesisinden oluşan yan ürün olan silisli kumu ile Zonguldak Eren Enerji Termik Santrali uçucu külü atığı seçilmiştir. Yapılan çalışmalarda uçucu külü numunesinin karışım yapılmadan tek kullanımında permeabilite değerinin çok yüksek çıktığı saptanmış ve uçucu kül herhangi bir karışım yapılmadan istenilen permeabilite değerinin sağlanmadığı belirlenmiştir. Farklı karışımlar oranlarında permeabilite değerlerinin belirlenmesi için, silisli kum atığı malzemesi, silisli kum atığı malzemesi + kütlece %10 uçucu kül karışımı, silisli kum atığı malzemesi + kütlece %20 uçucu kül karışımı, silisli kum atığı malzemesi + kütlece %30 uçucu kül şeklinde farklı karışımlar hazırlanmıştır. Hazırlanan bu karışımları optimum su içerikleri belirlenmiştir. Karışımlar maksimum kuru yoğunlukta sıkıştırılıp düşen seviyeli permeabilite deney cihazında permeabilite değerleri belirlenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, bu araştırmada çalışılan silisli kum atığı malzemesinde permeabilite değeri en düşük (1,38×10-10 m/sn) bulunmuştur. Çalışmada kullanılan diğer karışım malzemelerinin de hedeflenen permeabilite değerlerine ulaşıldığı görülmüş ve uçucu kül karışım oranı arttırıldıkça permeabilite değerinin de yükseldiği belirlenmiştir. Yapılan araştırma ile uçucu kül ile silis kumu hazırlama tesisi atıklarının tekrar bir yan ürün şeklinde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır
Keywords
Permeabilite, serbest basınç, geçirimsiz zemin, uçucu kül, silisli kum atığı
References
- Alataş, T. (1996). Afşin Elbistan Termik Santrali Uçucu Külünün Yol Stabilizasyonunda Çeşitli Maddelerle Birlikte Kullanımı Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, Fırat Ün. Fen Bilimleri Enst. Elâzığ, 146.
- Atanur, A. (1971). Uçucu Küllerin Kimyasal ve Fiziksel Vasıfları ve Yapı Malzemesi Olarak Kullanılması, Bayındırlık Bak., KGM. Yayınları, Ankara, 219.
- Aytekin, M. (Ed) (2004). Deneysel Zemin Mekaniği, Genişletilmiş 2. Baskı, ISBN: 975-523-028-9, Teknik Yayın Evi, Ankara, 83-85, 193-197.
- Darcy, H. (1856). Les Fontaines Publiques de la ville de Dijon, Dalmont, Paris, France.
- Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü. (1979). Türkiye Uçucu Küllerinin Özellikleri ve Kullanım Özellikleri, E.İ.E Genel Yayım Direktörlüğü, Ankara.
- Erdoğan, T. Y. (1993). Atık Hammaddelerin İnşaat Endüstrisinde kullanımı Uçucu Kül ve Yüksek Fırın Cürufu, Endüstriyel Atıkların İnşaat Sektöründe Kullanımı Sempozyumu, Ankara 1-8.
- Erdinç, M. (1995). Uçucu Küllü Betonlarda Dayanım ve Klor Geçirimsizliği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 100.
- Ergüt, Ş. (1994). Seyitömer Termik Santral Atık Uçucu Küllerinin Sinterleşme Karekterizyonu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 67.
- Erşan, H. (1996). Uçucu Küllerin Siltli Zeminlerin Kayma Mukavemeti Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 75.
- Fincan, P. (1996). Flowwable Fiil Aplications in Civil Engineering, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enst, İstanbul, 152.