2007 ve 2019 Deprem Yönetmeliklerinde Betonarme Binalar İçin Yer Alan Farklı Deprem Kuvveti Hesaplama Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Olarak İrdelenmesi
Öz
Bu çalışmada, 2019 yılında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2019) ile 2007 Türk Deprem Yönetmeliğinin (TDY-2007) deprem hesap yöntemleri açısından karşılaştırılmasına odaklanılmıştır. Bunun için aynı plan özelliklerine sahip 3-4-5 katlı çerçeve + perde türü betonarme binalar üzerinde ETABS programında lineer elastik analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde deprem riski yüksek olan İstanbul / Kartal bölgesi dikkate alınmıştır. TBDY-2019 için zemin sınıfı ZA, deprem tasarım sınıfı 1 (DTS1), TDY-2007’de ise zemin sınıfı Z1, deprem bölgesi 1. derece olarak dikkate alınmıştır. Modellemeler sonucu binaların her iki yönü için Eşdeğer Deprem Yükü yöntemi (EDY) ve Mod Birleştirme yöntemi (MBY) kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca her bir yapı için taban kesme kuvvetleri, periyot ve göreli kat ötelenme değerleri de hesaplanmıştır. Binaların her iki yöndeki EDY’den elde edilen taban kesme kuvvetleri 3-4-5 katlı yapılar için x ve y yönü için sırasıyla %40-%43 ve %39-47 oranında TBDY-2019’dan daha az sonuç vermesiyle sonuçlanmıştır. MBY’de ise bu oran sırasıyla %38-%46 ve %35-45 şeklindedir. Bu durum TBDY-2019 yönetmeliğindeki çatlamış kesit rijitliğinin kullanılmasından dolayı kat deplasmanların ve sistem periyodunun artmasına, taban kesme kuvvetlerinin ise azalmasına yol açmasıyla açıklanabilir. Ayrıca karşılaştırmalı spektrum eğrilerinden TBDY-2019 spektrum eğrisinin TDY-2007’ye göre daha düşük ivme değerleri verdiği görülmüştür. Bununla beraber çatlamış kesite göre yapılan göreli kat ötelemesinin TBDY-2019’da daha katı olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
References
- Aksoylu, C. and M. H. Arslan (2019). "Çerçeve Türü Betonarme Binaların Periyod Hesaplarının Farklı Ampirik Bağıntılara Göre İrdelenmesi." Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8(2): 569-581.
- Aksoylu, C. and M. H. Arslan (2019). "Çerçeve+ Perde Türü Betonarme Binaların Periyod Hesaplarının TBDY-2019 Yönetmeliğine Göre Ampirik Olarak Değerlendirilmesi." Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering 24(3): 365-382.
- Aksoylu, C., A. Mobark, M. Hakan Arslan and İ. Hakkı Erkan (2020). "A comparative study on ASCE 7-16, TBEC-2018 and TEC-2007 for reinforced concrete buildings." Revista de la construcción 19(2): 282-305.
- Alyamaç, K. E. and A. S. Erdogan (2005). Geçmişten Günümüze Afet Yönetmelikleri ve Uygulamada Karşılaşılan Tasarım Hataları. Deprem Sempozyumu, Kocaeli.
- Arslan, M. H. and İ. H. Erkan (2011). "Betonarme Binaların Deprem Yükü Azaltma Katsayısı Üzerine Yeni Bir Bakış." Engineering Sciences 6(4): 1486-1497.
- ASCE7-16 (2017). Minimum Design Loads and Associated Criteria for Buildings and Other Structures Seismic Design Requirements for Building Structures Structural Engineering Institute: 89-121.
- Asığçel, Z. (2019). Betonarme binalarda deprem etkisinin DBYBHY 2007 ve TBDY 2018 deprem yönetmeliklerine göre karşılaştırılması, Dicle Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır.
- Balıkçı, İ. (2019). Mevcut binaların deprem performanslarının 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre değerlendirilmesi, Pamukkale Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Denizli.
- Başaran, V. (2018). "Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine (TBDY2019) Göre Afyonkarahisar İçin Deprem Yüklerinin Değerlendirilmesi." Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 18(3): 1028-1035.
- Başaran, V. and M. Hiçyılmaz (2020). "Betonarme Çerçevelerde Farklı Deprem Yer Hareketi Düzeyi Etkilerinin İncelenmesi." Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 2(1): 27-41.