Multisipliner Çalışma Örneği Olarak "Kırkyamada Kırk Maraş" Projesi

Öz

Cumhuriyet tarihinde Olgunlaşma Enstitülerinin kurulması Türkiye’nin zorlu yılları olan 1940’lı yıllara denk gelir. Söz konusu dönemde kız enstitüleri ve akşam sanat kız okullarından mezun olan kızların üst eğitim kurumu ihtiyacı doğmuştur. İlk Olgunlaşma Enstitüsü, 1945- 1946 eğitim-öğretim yılında Refia Övünç tarafından Beyoğlu’nda 149 öğrenci ve 24 öğretmen ile kurulur. Geçmişten günümüze her yaştan ve her meslek grubundan insanın başvurduğu kurumlar olan Olgunlaşma Enstitüleri eğitim, araştırma geliştirme, tasarım ve üretim, tanıtım ve pazarlama olmak üzere dört ayrı bölümde faaliyet göstermektedir. Kurumun aslî kadrolarında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak çalışan meslek öğretmenleri görev almakta, üretim elemanı kadrolarında ise onların gözetiminde olan uzmanlar ile usta öğreticiler çalışmaktadır. Köklü bir tarihin mirasçısı olan Kahramanmaraş, çok zengin bir kültürel birikime sahiptir. Bölgenin zengin tarihi, kültürel ve sanatsal birikiminin ülke genelinde ve uluslararası mecrada tanıtılmasında çok önemli bir sorumluluk üstlenen Kahramanmaraş Olgunlaşma Enstitüsü bu mirası gelecek kuşaklara aktarmaktadır. Kahramanmaraş Olgunlaşma Enstitüsünde yapılan çalışmalardan multidisipliner yaklaşımı en iyi yansıtan örnek “Kırkyamada Kırk Maraş” projesidir. Dört yılda tamamlanan proje kapsamında Kahramanmaraş’ın tarihinin, kültürel değerlerinin, tarihi şahsiyetlerinin ve mekânlarının kırkyama dikiş tekniği ile anlatıldığı kırk adet tablo yapılmıştır. Bu çalışmada, Kahramanmaraş Olgunlaşma Enstitüsü el sanatları usta öğreticilerinin multidispliner çalışma anlayışının Kahramanmaraş kültürünün tanıtılmasındaki rolü ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kahramanmaraş
• eğitim
• sanat
• tasarım
• Olgunlaşma Enstitüsü

Kirk Maras Project In Kirkyama As A Multidispliner Working Example

Öz

The establishment of Maturation Institutes in the history of the Republic coincided with the difficult years of Turkey in the 1940s. In the said period, the need for a higher education institution arose for girls who graduated from girls' institutes and evening art girls' schools. The first Maturation Institute was established by Refia Övünç in the 1945-1946 academic year in Beyoğlu with 149 students and 24 teachers. The Institutes of Maturation, which are the institutions that people from all ages and professions apply from past to present, operate in four different departments: education, research and development, design and production, promotion and marketing. Vocational teachers working under the Ministry of National Education work in the main staff of the institution, while experts and master trainers work in the production staff staff under their supervision. Kahramanmaraş, the heir of a deep-rooted history, has a very rich cultural background. Kahramanmaraş Maturation Institute, which assumes a very important responsibility in promoting the rich historical, cultural and artistic accumulation of the region throughout the country and internationally, transfers this heritage to future generations. The example that best reflects the multidisciplinary approach from the studies carried out at Kahramanmaraş Maturation Institute is the “Forty Maraş in Kırkyama” project. Within the scope of the project, which was completed in four years, forty paintings were made in which the history, cultural values, historical figures and places of Kahramanmaraş were described with the technique of patchwork. In this study, the role of the multidisciplinary working approach of the handicraft master trainers of Kahramanmaraş Maturation Institute in the promotion of Kahramanmaraş culture is discussed.

Anahtar Kelimeler

• Kahramanmaraş
• art
• education
• design
• Maturation Ins

Kaynakça

1. Alkan, Cevat (1999). Türk Milli Eğitim Sisteminin Mesleki ve Teknik Boyutu. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
2. Altınöz, Aysun (2016). “El Yazması Tezlerin Kataloglanması (1931-1947)”, Cumhuriyetin Işığında Yükseköğretimde Sanat Eğitimi Uluslararası Sempozyumu, (s. 56-67). Ankara.
3. Çetin, Zeynep Merve (2019). “Tasarım Bölümünde Disipliner Yaklaşım”, Ankara: Tobb Ekonomi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
4. Gündüz, Mustafa (2011)” Zorunlu ve Kesintisiz Eğitimin Kısa Tarihi”, Eğitime Bakış Dergisi, Yıl:7, Sayı:21.
5. İlçe, A. (2020). “Multidisipliner, İnterdisipliner, Transdisipliner Hangisi”. Yüksek Öğretim Dergisi. Ankara.
6. Kurtuluşun Kahramanları Sergi Kataloğu, (2022). Kahramanmaraş Olgunlaşma Enstitüsü.
7. Metlioğlu, Havva. (2016). “Dokuma Kumaş Tasarım Eğitiminde Tema-Tasarım Bağlamında. Cumhuriyetin Işığında Yükseköğretimde Sanat Eğitimi Uluslararası Sempozyumu, (s. 83-95): Ankara.
8. Olgunlaşma Enstitüleri, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği- 28. Madde.

9. Özer, Mahmut (2019) Geçmişten Günümüze Fotoğraflar İle Mesleki Teknik Eğitim, Ankara.
10. Şimşek, Semra (2019). Türk İğnesinin Mucizesi: Olgunlaşma Enstitüleri. İstanbul: Meb Yayınları.
11. URL 1: https://www.youtube.com/watch?v=O8kXYUPqYzc. Erişim Tarihi: 30.04.2022.
12. URL 2: https://www.youtube.com/watch?v=SeEsKkJl_KA. Erişim Tarihi: 10.03.2022.
13. URL3:https://www.youtube.com/ watch?v=dLxHeTO6QSc&list=PLCEyS3kZa0JNeRWCqN2WkLXDm5U5MflD6&index=1.Erişim Tarihi: 30.04.2022.
14. URL4:https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.youtube. com%2Fwatch%3Fv%3DYmSCXwq3ZK8&psig=AOvVaw1Afs42J_
15. URL 5: https://youtu.be/MBoJgrwsO5g. Erişim Tarihi: 30.04.2022.
16. URL 6: https://www.youtube.com/watch?v=RS_8BvEM-yE. Erişim Tarihi: 30.04.2022.
17. URL 7: https://marastahaber.com/ozel-haber/olgunlasma-enstitusu-muduru-aslanturkle-roportaj-178087h. html