Ticaretin Fıkralara Yansıyan Yönleri Üzerine

Öz

Halk edebiyatı anlatı türlerinden biri olan fıkra, insanları eğlendirirken aynı zamanda düşündürmeye de sevk eder. Bu nedenle fıkralar için güldüşün kavramı kullanılmıştır. Fıkralar az sözle çok şey anlatıp, okuyucuya verilecek mesajı en kısa yoldan vermeye çalıştıklarından kısa ve yoğun bir anlatım gücüne sahiptir. Bu yönüyle fıkralar karşıdaki insana ders verme, eğitme, bilinçlendirme ve yanlışlıklardan alıkoyma gibi vasıflara sahiptir. Fıkralarda toplumdaki her türlü aksaklık ve bozukluklar belli fıkra tipleri etrafında verilerek, bu kişiler toplumun sözcüsü konumuna getirilir. Toplumdaki her türlü aksaklık aslında mizahi bir anlatımla eleştirilerek kıssadan hisse çıkarma hedeflenir. Fıkralardaki konu her ne olursa olsun amaç okuyucuyu düşündürmek ve ders çıkarmasını sağlamaktır. Ticaret konulu fıkralarda da diğer fıkralarda olduğu gibi amaç güldürürken bir taraftan da düşündürmektir. Ancak bununla birlikte belli bir bölge veya yöreye ait insanların ticaret hakkındaki tutumu da gözler önüne serilmiştir. Yani fıkralarda aslında ticari zekâ ve bunun nasıl işlediği ve işlevleri üzerinde durularak okuyucuya belli mesajlar verme hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fıkra
• Güldüşün
• Ticaret
• İnce Hesap
• Kurnazlık

On Aspects Of Trade Reflected In Figures

Öz

Anecdotes, one of the folk narrative genres, make people think while having fun with literature. For this reason, the definition of laugh-out-loud was used for the paragraphs. Anecdotes tell a lot with few words, and the message to be given to the reader has a shorter and more intense narrative power than the shortest works. In this respect, jokes have qualities such as teaching the other person a lesson, educating them, raising awareness and preventing them from making mistakes. In the jokes, all kinds of problems and disorders in society are depicted around certain types of jokes, and these people are made the spokespersons of the society. In fact, all kinds of problems in society are criticized with a humorous expression, with the aim of making sense of the story. Whatever the subject of the jokes, the aim is to make the reader think and learn a lesson. In jokes about trade, as in other jokes, the aim is to make you laugh while also making you think. However, the attitude of people belonging to a certain region or region towards trade is also revealed. In other words, the jokes actually aim to give certain messages to the reader by focusing on commercial intelligence and how it works and its functions.

Anahtar Kelimeler

• Joke
• funny
• commerce
• fine calculation
• cunning

Kaynakça

1. Çerçi, Mehmet (2000a). En Güzel Kayseri Fıkraları. Yayına Hazırlayan: Mustafa Türkmenoğlu. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
2. Çerçi, Mehmet (2000b). En Güzel Karadeniz Fıkraları. Yayına Hazırlayan: Mustafa Türkmenoğlu. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
3. Efe, Ahmet (2004). Dünyayı Güldüren ve Düşündüren Adam Nasreddin Hoca. İstanbul: Eskişehir Odunpazarı Belediyesi Kültür Yay.
4. Gökşen, Cengiz (2002). Temel Fıkraları Üzerine Bir Araştırma. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Kabacalı, Alpay (1991). Bütün Yönleriyle Nasreddin Hoca Hayatı Kişiliği Fıkraları. İstanbul: Özgür Yayın Dağıtım.
6. Köksal, Gökmen (2006). Hazır Cevaplar. İstanbul: Timaş Yay.
7. Öğüt Eker, Gülin (2017). “Mizah Tanrı’dan Bir Armağan mı Yoksa Şeytanın Getirdiği Bir Ceza Yöntemi mi? Sosyal Normların Cezalandırma Yaptırımı Boyutunda ‘Sosyal Ceza Olarak Gülme’”. Folklor Edebiyat Dergisi. 23(92): 49-62.
8. Rüzgar, Uğur (2003). En Güzel Fıkralar. İstanbul: Kahraman Yay.

9. Sakaoğlu, Saim (2018). Nasreddin Hoca Fıkralarından Seçmeler. Ankara: Akçağ Yay.
10. Şenocak, Ebru (2017a). İronik Yaşamda Sonsuza Yürüyen Kahraman Nasreddin Hoca. Ankara: Akçağ Yay.
11. Şenocak, Ebru (2017b). “Türkiye’de Satış, Pazarlama ve Reklam Sektörü Açısından Nasreddin Hoca Fıkraları”. Journal of Turkish Language and Literature, 3(4): 218-236.
12. Şimşek, Esma (2015). “Türk Halk Edebiyatı Anlatı Türleri İçerisinde Fıkraların Yeri”. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 3(6): 195-234.
13. Tarhan, Esra (2020). Adana’da Anlatılan Fıkraların Mizah Teorileri, Bağlam, İşlev ve Yapı Açısından İncelenmesi. Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Turan, Fatma Ahsen (2008). Türk Kültürünün Mizah Burcu İncili Çavuş. Ankara: Gazi Kitabevi.
15. Türkçe Sözlük (2005). Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
16. Yıldırım, Dursun (2016). Türk Edebiyatında Bektaşi Fıkraları. Ankara: Akçağ Yay.