VEBA VE YABANCI ADLI ESERLERDEKİ AHLAK PROBLEMİNE KANTÇI BİR BAKIŞ

Öz

Camus romanlarında absürtle karşı karşıya gelen karakterler yaratır. Varoluşsal çabada ve anlam eksikliğinde ahlak önemli bir problem olarak ortaya çıkar. Veba adlı eserde evrensel prensipleri olmayanlara rağmen kaotik bir ortamda dahi bu prensiplere sahip kişiler vardır. Yabancı adlı eserde Meursault adlı karakter kabul gören dürüst olma prensibini benimser ancak bunu kendi kişisel çıkarları için hayatının her alanında uygulamaz. Bu noktada karakterlerin bir ahlak teorisi bağlamında analizinin gerekliliği önem arz eder ve bunu Kantçı etik bağlamında yerine getirmek yerinde olacaktır. Karakterler ödevden dolayı mı yoksa ödeve uygun olarak mı hareket etmektedir? Kategorik İmperatifi benimsemekteler mi? İnsanı bir amaç olarak mı yoksa araç olarak mı hedef almaktadırlar? Bu çalışma bu sorulara cevap vererek karakterlerin eylemlerine ahlaki olma bakımından bir yorum getirmeyi amaçlar. Bu amaçla bu çalışma özellikle kategorik imperatif formülasyonunu merkeze alarak Kantçı etik teorisini uygular. Bahsi geçen eserler çoğunlukla absürdist ve varoluşsal perspektiflerden açıklandığı için bu çalışma karakterlere farklı bir açıdan bakarak yeni bir içgörü sağlayacaktır. Çalışmanın sonucunda şu değerlendirmelere ulaşılır. Meursault ahlaklı olmaya yakın bir davranış sergilese de kişisel eğilimlerini üstün tutar ve özellikle adam öldürme ve istismar konularında kategorik imperatif kuralını ihlal eder. Dr Rieux, Tarrou ve onların grubu incelendiğinde, bu karakterlerin insan onurunu önceledikleri ve bu yüzden de kategorik imperatife uygun eylemde bulundukları gözlemlenir. Cottard ve Papaz Paneloux ise kendi eğilimlerine yenilir ve kategorik imperatif kuralını ihlal etmiş olurlar.

Anahtar Kelimeler

• Ahlak Teorisi
• Camus
• Kant
• Kategorik İmperatif
• Veba
• Yabancı

A KANTIAN REFLECTION ON THE PROBLEM OF MORALITY IN THE PLAGUE AND THE STRANGER

Öz

Camus creates characters facing with the absurd in his works The Plague and The Stranger. In existential struggle, in the absence of meaning, morality arises as a crucial problem in both works. In The Plague there are people still having universal principles even in a chaotic atmosphere beside the ones who do not have. In The Stranger main character appears as an agent ignoring universal principles in usual and acceptable life conditions. With a necessity of analysis of the characters in the context of morality, this paper analyses the characters in terms of Kantian ethics. For this purpose, it applies Kantian ethical theory centering on categorical imperative formulations. The study explores in what way the characters adopt or ignore the rules of categorical imperative. Accordingly, it discusses whether the acts of the characters are for the sake of duty or in accordance with duty. Additionally, it portrays whether they see humans as an end or as a means. These aforementioned works are mostly explained through absurdist and existential perspectives. However, this study will reflect a different angle on characters by providing a new insight. All in all, this assertion is reached: Both works have samples of agents adopting or violating Kant’s moral theory. Meursault gives precedence to his inclinations and violates categorical imperative rule especially regarding his committing a murder and abuse. As for Dr Rieux, Tarrou and their group, they prioritize human dignity; thus, they act according to categorical imperative. On the other hand, Cottard and Father Paneloux violate this rule and they are tempted by their inclinations.

Anahtar Kelimeler

• Camus
• Categorical Imperative
• Kant
• Moral Theory
• The Plague
• The Stranger

Kaynakça

1. Ackeren, M., & Sticker, M. (2015). “Kant and Moral Demandingness”. Ethical Theory and Moral Practice, 18(1), 75–89. http://www.jstor.org/stable/24478680
2. Bielefeldt, H. (1997). “Autonomy and Republicanism: Immanuel Kant’s Philosopy of Freedom”. Political Theory, 25(4):524-558. https://www.jstor.org/stable/191892
3. Bowker, M. H. (2009). “Meursault and Moral Freedom: The Stranger’s Unique Challange to an Enlightenment Ideal”. Albert Camus Society Journal, 1(1):22-45.
4. Camus, A. (1946). The Stranger (S. Gilbert Trans). (Original work published 1942). Random House, Inc.
5. Camus, A. (1948). The Plague (S. Gilbert Trans). (Original work published 1947). Random House, Inc.
6. Dimmock, M., & Fisher, A. (2017). Kantian Ethics. In Ethics for A-Level (1st ed., pp. 31–47). Open Book Publishers. http://www.jstor.org/stable/j.ctt1wc7r6j.6
7. Formosa, Paul. (2014). Dignity and Respect: How to Apply Kant’s Formula of Human. Philosophical Forum 45(1):49-68
8. Hanna, T. (1958). The Thought and Art of Albert Camus. Henry Regnery Company Chicago.

9. Kant, I. (1997). Groundwork of the Metaphysics of Moral (M. Gregor. Trans). Cambridge University Press. (Original work published 1785).
10. Kitcher, P. (2004). “Kant's Argument for the Categorical Imperative”. Noûs, 38(4): 555-584. https://www.jstor.org/stable/3506214
11. Lillie, W. (1948). An Introduction to Ethics. University Paperbacks Methuan:London.
12. Sharpe, M. (2017). "Camus and the Virtues (with and beyond Sherman)". Philosophy Today, 61(3):679-708.
13. Sullivan, Roger J. (1994). An Introduction to Kant’s Ethics. Cambridge University Press.
14. Thody, P. (1957). Albert Camus; A Study of His Work. New York Grove Press.
15. Thombson, M. (1999). The Discrepancies of Kant and Camus: Relating to the World [Honors Thesis, University of North Texas]. UNT Digital Library. Uleman, Jennifer K. (2010). An Introduction to Kant’s Moral Philosophy. Cambridge University Press. Yıldıztaş, Belma. (2010). Jean Paul Sartre’da ve Albert Camus’de Özgürlük Kavramı. [Master’s Thesis, Maltepe University]. Ulusal Tez Merkezi. Zaretsky, R. (2014). “Introduction”. South Central Review, 31(3), 1–8. http://www.jstor.org/stable/44016861