Öz
Muş İli, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Murat Van bölgesinde yer almaktadır. İlk çağlardan beri yerleşim yeri olarak bilinen Muş, tarihi M.Ö. II binlere kadar gitmektedir. 1071 Anadolu’nun fethine kadar, birçok millete ev sahipliği yapmıştır. Selçuklu Sultanı Sultan Alparslan’ın Malazgirt Zaferi ile Muş ve çevresi kesin olarak Türklerin hakimiyetine geçmiştir.
Bu makalenin asıl amacı, Muş lalesi hakkında birkaç yazılı kaynak mevcut iken, Muş lalesinin herhangi bir sanat dalında uygulandığı görülmemektedir. Bu konu kapsamında Muş lalesinin literatür taraması yapılmıştır. Ancak tezyini sanatlarda Muş Lalesi, herhangi bir şekilde incelenerek farklı sanat dallarında yorumlanmamıştır. Muş Lalesinin görsel resimleri kullanılarak çini sanatına aktarımının hedef alınması ve çini sanatında yapılacak uygulamalar ile literatüre kaynak olarak eklenmesi hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, elde edilen görselliklerle araştırma konusu desteklenmiş, çini bisküvi yapım aşaması hakkında bilgi verilmiş ve çini sanatında tekrar yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktürk, Melek (2022). Sanattan Zenaata Saraydan Konuta İslam Sanatında Lale, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk İslam Sanatları Tarihi Anabilim Dalı.
- Baytop, Turhan. (1998). İstanbul lalesi, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
- Dash, Mike. (1999). Lale Çılgınlığı, Çev. Özden Arıkan, Sabah Kitapları, İstanbul.
- Esemenli, Deniz. (2006). ‘’Saray Mimarisinde Lale’’, Saray’ın Laleleri, Haz. İlber Ortaylı v.d., İBB Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
- İrepoğlu, Gül (2017), Lale, doğada, tarihte, sanatta, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Gülersoy, Çelik. (1980). Lale ve İstanbul, İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yayını.
- Kahraman Seyit Ali (2014). Osmanlı Çiçekçileri ve Çiçekleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
- Ünal Serap, (2021). Türkistan’dan Günümüze pişmiş Toprak Kültüründe Lale, Türk Dünyası Araştırmaları, Temmuz-Ağustos Cilt: 128, Sayı:253, s. 323-344).
- Üçer Münevver ve Üçer Kaya (2018), İstanbul’un 100 Motifi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. İstanbul.
- Yenikalaycı, A. &Tufan, Y. & Kayaalp, A. N. & Karadağ, Y. (2019). Muş Lalesi (Tulipa Sintenisii Baker)’in Yayılış Alanları, Özellikleri ve Sorunları, İnternational Agricultural Congress Of Muş Plain, (Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bil. Fak. Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Bölümü/Muş lalesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü, Muş).
- Görsel Kaynakça
- Görsel 1. Metin Karaburun
- Görsel 2. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 3. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 4. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 5. Metin Karaburun
Öz
Muş Province is located in the Upper Murat-Van section of the Eastern Anatolia Region. Known as a settlement area since ancient times, the history of Muş dates back to the 2nd millennium BC. Until the conquest of Anatolia in 1071, it hosted many nations. With the victory of Sultan Alparslan in the Battle of Malazgirt, Muş and its surroundings definitively came under Turkish rule.
Within the scope of this research, although a few written sources on the Muş tulip exist, there is no evidence that the Muş tulip has been applied in any branch of art. A literature review on the Muş tulip has been carried out in this context. However, the Muş tulip has not been examined in ornamental arts nor interpreted in different artistic disciplines. This study aims to transfer the visual depictions of the Muş tulip into the art of ceramics (çini) and contribute to the literature through the applications to be carried out in ceramic art.
The research was conducted using a qualitative research method. The subject was supported by visual materials obtained, information was provided about the process of producing ceramic bisque, and the Muş tulip was reinterpreted within the framework of ceramic art.
Kaynakça
- Aktürk, Melek (2022). Sanattan Zenaata Saraydan Konuta İslam Sanatında Lale, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk İslam Sanatları Tarihi Anabilim Dalı.
- Baytop, Turhan. (1998). İstanbul lalesi, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
- Dash, Mike. (1999). Lale Çılgınlığı, Çev. Özden Arıkan, Sabah Kitapları, İstanbul.
- Esemenli, Deniz. (2006). ‘’Saray Mimarisinde Lale’’, Saray’ın Laleleri, Haz. İlber Ortaylı v.d., İBB Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
- İrepoğlu, Gül (2017), Lale, doğada, tarihte, sanatta, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Gülersoy, Çelik. (1980). Lale ve İstanbul, İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yayını.
- Kahraman Seyit Ali (2014). Osmanlı Çiçekçileri ve Çiçekleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
- Ünal Serap, (2021). Türkistan’dan Günümüze pişmiş Toprak Kültüründe Lale, Türk Dünyası Araştırmaları, Temmuz-Ağustos Cilt: 128, Sayı:253, s. 323-344).
- Üçer Münevver ve Üçer Kaya (2018), İstanbul’un 100 Motifi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. İstanbul.
- Yenikalaycı, A. &Tufan, Y. & Kayaalp, A. N. & Karadağ, Y. (2019). Muş Lalesi (Tulipa Sintenisii Baker)’in Yayılış Alanları, Özellikleri ve Sorunları, İnternational Agricultural Congress Of Muş Plain, (Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bil. Fak. Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Bölümü/Muş lalesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü, Muş).
- Görsel Kaynakça
- Görsel 1. Metin Karaburun
- Görsel 2. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 3. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 4. Ahmet Yeni Kalaycı
- Görsel 5. Metin Karaburun
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Plastik Sanatlar (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 9 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 20 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2 |