MIS Integration and Competitive Advantage in SMEs: A Four-Layer Conceptual Model Based on TAM and RBV

This study proposes a four-layer integrated conceptual model — covering (L1) external/contextual factors, (L2) technology adoption via TAM, (L3) resource-capability development via RBV, and (L4) performance outcomes with a dynamic feedback loop — to explain how MIS integration produces sustainable competitive advantage in SMEs. The model bridges individual adoption behavior and organizational capability formation, addressing a cross-level theoretical gap that prior TAM-RBV integrations have not yet formalized as a testable multi-level research programme. Absorptive capacity bridges L2 and L3; dynamic capabilities ground the L4–L1 feedback cycle. Drawing on a narrative literature review encompassing 51 carefully selected publications, the model introduces seven testable propositions to guide future empirical research. A comparative analysis of Turkish SMEs against EU and global benchmarks surfaces structural adoption barriers and policy lessons. The literature suggests that ERP and CRM investments improve performance, but success depends on top management leadership, employee engagement, and a data-driven organizational culture.

Bu çalışma, YBS (MIS) entegrasyonunun KOBİ’lerde sürdürülebilir rekabet avantajı nasıl oluşturduğunu açıklamak amacıyla dört katmanlı bütünleşik bir kavramsal model önermektedir. Model; (L1) dışsal/bağlamsal faktörler, (L2) TAM aracılığıyla teknoloji benimseme, (L3) RBV çerçevesinde kaynak-yetenek geliştirme ve (L4) dinamik bir geri besleme döngüsü ile performans çıktıları olmak üzere dört düzeyi kapsamaktadır. Önerilen model, bireysel benimseme davranışı ile örgütsel yetenek oluşumu arasında köprü kurarak, önceki TAM-RBV entegrasyonlarının henüz test edilebilir çok düzeyli bir araştırma programı olarak formüle edemediği çapraz düzeyli teorik boşluğu doldurmaktadır. Soğurma kapasitesi (absorptive capacity), L2 ile L3 arasındaki bağlantıyı sağlarken; dinamik yetenekler (dynamic capabilities), L4 ile L1 arasındaki geri besleme döngüsünün teorik temelini oluşturmaktadır. 51 özenle seçilmiş yayını kapsayan anlatı temelli literatür incelemesine dayanan model, gelecekteki ampirik araştırmaları yönlendirmek üzere test edilebilir yedi önerme sunmaktadır. Türkiye’deki KOBİ’lerin Avrupa Birliği ve küresel ölçütlerle karşılaştırmalı analizi, yapısal benimseme engellerini ve politika çıkarımlarını ortaya koymaktadır. Literatür, ERP ve CRM yatırımlarının performansı artırdığını göstermekte; ancak başarının üst yönetim liderliği, çalışan katılımı ve veri odaklı örgüt kültürüne bağlı olduğunu vurgulamaktadır.