SHAPING TOURIST DEMAND IN THE CONTEXT OF NATIONAL MUSEUMS’ CONTRIBUTION TO TOURISM: THE CASE OF AZERBAIJAN

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 75 - 85, 30.12.2025

Vugar Narımanbaylı , Fatima Narimanbayli

https://izlik.org/JA37YC82AK

Öz

Azerbaijan’s national museums are significant institutions that reflect the country’s historical and cultural heritage while also strengthening its tourism sector. These museums serve as major attractions not only for local visitors but also for international tourists. Based on the assumption that national museums have a strong potential to attract more tourists to the country, this study examines the perceptions and experiences of local and foreign tourists visiting Azerbaijan’s national museums. Data obtained from 150 participants were analyzed using Exploratory and General Factor Analyses. The results revealed three main dimensions: museum appearance and design, exhibition diversity and technological opportunities, and the desire for repeat visits. Independent samples t-test results indicated that local tourists showed higher levels of agreement regarding museum appearance and their willingness to revisit. The findings highlight that spatial aesthetics and technological infrastructure play a decisive role in visitor satisfaction. Accordingly, it is suggested that national museums focus on contemporary exhibition approaches and innovative experience design.

Anahtar Kelimeler

Tourism , Museology , National Museums , Tourist Demands , Baku

ULUSAL MÜZELERİN TURİZME KATKISI BAĞLAMINDA TURİST TALEPLERİNİN OLUŞTURULMASI: AZERBAYCAN ULUSAL MÜZELERİ ÖRNEĞİ

https://izlik.org/JA37YC82AK

Öz

Azerbaycan ulusal müzeleri, ülkenin tarihi ve kültürel mirasını yansıtan, aynı zamanda turizm sektörünü güçlendiren önemli kurumlardır. Bu müzeler, sadece yerli halk için değil, aynı zamanda uluslararası turistler için de büyük bir çekim merkezidir. Bu bakımdan ulusal müzelerin ülkeye turist çekme potansiyelinin daha fazla olması varsayımı çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışma, Azerbaycan ulusal müzelerini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin algılarını ve deneyimlerini incelemektedir. Nicel kurgulu, 150 katılımcıdan elde edilen veriler Açıklayıcı ve Genel Faktör Analizleriyle değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda üç temel boyut belirlenmiştir: müze görünümü ve dizaynı, sergi çeşitliliği ve teknolojik imkânlar ile tekrar ziyaret etme arzusu. Bağımsız örneklemler t-testi sonuçları, müze görünümü ve tekrar ziyaret etme isteğinde yerli turistlerin daha yüksek katılım gösterdiğini ortaya koymuştur. Bulgular, ulusal müzelerde mekânsal estetik ve teknolojik altyapının ziyaretçi memnuniyetinde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Bu kapsamda müzelerin çağdaş sergileme yaklaşımlarına ve yenilikçi deneyim tasarımlarına odaklanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Turizm , Müzecilik , Ulusal Müzeler , Turist Talepleri , Bakü

Kaynakça

• Aylan, F. K., Gök, H. G. ve Şalvarcı, S. (2020). Turizm alanyazınında kuşaklara yönelik araştırmaların bibliyometrik analizi. Socıal Scıences Studıes Journal, 72, P. 4594-4605. Doi: 10.26449/Sssj.2663
• Bağçı, E. ve İçöz, O. (2019). Z ve alfa kuşağı ile dijitalleşen turizm. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2). 232-256. Doi: 10.32572/Guntad.578926
• Bahar, M., Yüzbaşıoğlu, N. ve Topsakal, Y. (2020). Akıllı turizm ve süper akıllı turist kavramları ışığında geleceğin turizm rehberliğine bakış. Journal of Travel and Tourism Research, (14), 72-93.
• Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı, 7. baskı, Ankara: Pegem A Yayıncılık. Cho, H. (2013), “Fermentation of intangible cultural heritage: interpretation of Kimchi in museums`”, Museum Management and Curatorship, Vol. 28 No. 2, pp. 209-227.
• Danaher, T. and Sweeney, J. (2007), “Service quality attribute weights: how do novice and longer-term customers construct service quality perceptions?”, Journal of Service Research, Vol. 10 No. 1, pp. 22-42.
• Didin S. ve Köroğlu, Ç. (2008). Konaklama işletmelerinin satışlar-maliyetler bakımından rekabet edebilme durumu ve gelecekten beklentileri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 4(7), 109-118. Fernandez, L. A. (2002). Introducción a la Nueva Museología. Madrid: Alianza Editorial.
• Garcia, N. G. (2004). O Museu entre a Cultura e o Mercado: um equilibro instalável. Coimbra: Instituto Politécnico de Coimbra.
• Gonçalves, A. R. (2010). Museus, comunidade local e turismo. In G. P. M. Santos (Coord.). Turismo Cultural, Territórios e Identidades (pp. 81-102). Porto: Afrontamento.
• Halilovic, S. and Cicic, M. (2013), “Antecedents of information systems user behaviour – extended expectation-confirmation model”, Behaviour and Information Technology, Vol. 32 No. 4, pp. 359-370
• Hwang, J. and Zhao, J. (2010), “Factors influencing customer satisfaction or dissatisfaction in the restaurant business using answetree methodology”, Journal of Quality Assurance in Hospitality and Tourism, Vol. 11 No. 2, pp. 93-110.
• ICOM (2007), International Council of Museums, Museum Definition. 21st General Conference in Vienna, Austria, available at: http://icom.museum/the-vision/museumdefinition/definition.
• Johanson, L. and Olsen, K. (2010), “Alta Museum as a tourist attraction: the importance of location”, Journal of Heritage Tourism, Vol. 5 No. 1, pp. 1-16
• Kang, J., Jang, J. and Jeong, C. (2017), “Understanding museum visitor satisfaction and revisit intentions through mobile guide system: moderating role of age in museum mobile guide adoption”, Asia Pacific Journal of Tourism Research, Vol. 23 No. 2, pp. 95-105.
• Kim, M. and Thapa, B. (2018), “The influence of self-congruity,and satisfaction on destination loyalty:a case study of the Korean DMZ”, Journal of Heritage Tourism, Vol. 13 No. 3, pp. 224-236
• Laroche, M., McDougall, G., Bergeron, J. and Yang, Z. (2004), “Exploring how intangibility affects perceived risk”, Journal of Service Research, Vol. 6 No. 4, pp. 373-389
• Le Gall-Ely, M. (2009), “Definition, measurement and determinants of the consumer’s willingness to pay: a critical synthesis and directions for further research”, Recherche and Applications in Marketing, Vol. 24 No. 2, pp. 91-113.
• Paiva, O. M. M. (2001). Museus e Dinâmicas de Inovação. A exposição temporária como proposta de Turismo Cultural. [Unpublished Master's thesis, Faculdade de Letras da Universidade de Coimbra, Portugal].
• Saloyeva O. (2022) The Role and Importance of Museums in The Development of Tourism. Science And Innovation International Scientific Journal Volume 2 Issue 5 May 2023 UIF-2022: 8.2. ISSN: 2181-3337
• https://nizamimuseum.az/az/content/56 (erişim tarihi 04.04.2025) Web 1.
• https://azhistorymuseum.gov.az/ (erişim tarihi 04.04.2025) Web 2.
• https://azcarpetmuseum.az/az/museum-history (erişim tarihi 04.04.2025) Web 3.
• https://nationalartmuseum.az/museum/museum-history/ (erişim tarihi 04.04.2025) Web 4.