MÜZELERİN GELECEĞİNE DİJİTAL BİR BAKIŞ: BİR ÇEVRİM İÇİ SERGİNİN ÇAĞDAŞ MÜZECİLİK YAKLAŞIMLARIYLA ANALİZİ

Öz

Uluslararası Müzeler Konseyince 2019 yılında güncellenen müze işlevleriyle birlikte çağımız müzesine daha kapsayıcı sorumluluklar yüklenmiş görülmektedir. Müzenin geçmiş ve gelecek hakkında kritik diyaloglar kuran çok sesli bir ortam olmanın yanında tüm insanlar için mirasa eşit katılım olanakları sağlamak zorunda olması bu sorumluluklar çerçevesinde çalışma biçimini değiştirmekte, müzede mesaiyi yoğunlaştırmakta ve bu bağlamda müzenin geleceği için daha kapsamlı planlar yapma zorunluluğu doğurmaktadır. Dikkat çekici ve büyük ölçüde gelecekçi mimari üsluplarda yapılan ve bu içerikle sayıları hızla artan pek çok müze sanatın, kültürün, mühendisliğin ve inşaatın baş döndürücü birer kombinasyonu olarak sahne almış durumdadır. Bu özellikleriyle müzeler geleneğin tasarımcısı, geliştiricisi, sürdürücüsü ve garantörü olarak kabul edilmektedir. Gelecek nesiller için güvence altına aldıkları hatıraları ilgi çekici yöntemlerle ve çarpıcı binalarla tanıtmanın yanında dijitalleşme yeni müzecilik anlayışının çağdaş dışavurum yöntemleri arasında kabul edilmektedir. Kültürel, doğal ve teknolojik miras çeşitliliğinin yaşatılabilmesi, korunması ve sürdürülebilmesi için ileri teknolojilerle zamana ayak uydurabilen formatlara dönüştürülebilmesi; kısaca mirasın da dijitalleşmesi gerekmektedir. İlgi çekici müze mimarisinin yanı sıra çağdaş müzenin dijitalleşme basamakları olarak değerlendirilebilecek dijital arşivler, dijital koleksiyonlar, dijital sergiler, video sunumlar ve sanal sergiler 21. yüzyılın öne çıkan müzecilik uygulamalarıdır. Müzelerin dijitalleşme eğilimi teknolojik gelişmelerin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Kültüre, sanata, doğaya ve teknolojiye miras odağında vurgu yapan müzelerin bu mirası gelecek kuşaklara aktarma rolü artarak devam etmektedir. Dünyanın topyekûn refahının ve her alanda sürdürülebilirliğin sağlanması için yeni müzecilik uygulamaları gündeme gelmektedir. Bununla birlikte teknolojinin etkisiyle insanlığın geleceğini uzay araştırmalarına bağlayan gelecekçi yaklaşımda da müzenin yeri olduğu söylenebilir. Bu çalışma, 09-20 Kasım 2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Kültür Sanat Evi ev sahipliğinde Ankara Üniversitesi resmî web sayfasında yayınlanan “Müzelerin Geleceği” isimli çevrim içi dijital sergiye odaklanarak sergide ele alınan müzelerin dijital dünyada kültürel gelecek inşasındaki yerlerine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• müzecilik
• dijital sergi
• çevrim içi
• etkileşim
• müze eğitimi

Kaynakça

1. Amerikan Müzeler Birliği – American Allience of Museums (2020). National Snapshot of COVID-19 Impact on United States Museums (October 2020). Erişim Tarihi. 10.10.2020. Erişim Adresi: https://www.aam-us.org/2020/11/17/national-snapshot-of-covid-19/
2. Cotter, H. (2017). Louvre Abu Dhabi, an Arabic-Galactic Wonder, Revises Art History. https://www.nytimes.com/2017/11/28/arts/design/louvre-abu-dhabi-united-arab-emirates-review.html?rref=collection%2Ftimestopic%2FLouvre&action=click&contentCollection=timestopics®ion=stream&module=stream_unit&version=latest&contentPlacement=8&pgtype=collection
3. Europeana (2020). Erişim Adresi: https://www.europeana.eu/en
4. Giebelhausen, M. (2006). The architecture is the museum. In New Museum Theory and Practice an Introduction, Janet Marstine (ed.). UK: Blackwell Publishing.
5. Google Arts and Culture (2020). https://artsandculture.google.com/
6. ICOM (2019). International Council of Museums, museum definition 2019. Erişim Tarihi: 27.11.2020.https://icom.museum/en/resources/standards-guidelines/museum-definition/#:~:text=%E2%80%9CA%20museum%20is%20a%20non,education%2C%20study%20and%20enjoyment.%E2%80%9D
7. ICOM (2020). Report Museums, museum professionals and COVID-19. Erişim Tarihi: 15.12.2020. Erişim Adresi:https://icom.museum/wp-content/uploads/2020/05/Report-Museums-and-COVID-19.pdf
8. ICOM – International Council of Museums (2021). The theme: The Future of Museums – Recover and Reimagine. Erişim: http://imd.icom.museum/international-museum-day-2021/the-future-of-museums/ 12.02.2021 tarihinde erişilmiştir.

9. Karadağ, D.K. (2019). Dijital Kültürel Mirasın Yönetiminde Dijital Kürasyon Uygulamaları Çerçevesinde Türkiye’de Müzelerde İçerik Yönetimi Sistemlerinin Geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
10. Kotler, G. K.; Kotler, P. & Kotler, I. W. (2008). Museum Marketing and Strategy: Designing Missions Building Audiences Generating Revenue and Resources. USA: John Wiley & Sons, Inc.
11. Onur, B. (2014). Yeni Müzebilim. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
12. Torch, C. (2010). European Museums and Interculture. Responding to challenges in a globalized world. European Council Report, Stockholm.
13. Macron, E. (2017). Attractiveness - United Arab Emirates/ inauguration of the Louvre Abu Dhabi - Speech by M. Emmanuel Macron, President of the Republic. 08.11.2017. http://www.worldaffairsjournal.org/content/macronspeech-opening-louvre-abu-dhabi adresinden 04.06.2018 tarihinde erişilmiştir. Merrick, J. (2019). Desert Rose, Oryx, May, p.62-68, Qatar: Qatar Airways. Planets- Preservation and Long-term Access to our Cultural and Scientific Heritage (2020). Erişim Adresi: http://www.planets-project.eu/
14. Sylvester, C. (2009). Art/Museums: International Relations Where We Least Expect It. UK: Taylor& Francis. The Virtual Museum of Canada (2020). http://www.virtualmuseum.ca/
15. Tonta, Y. (2007b). Kütüphaneler sanal güzergâhlara mı dönüşüyor? I. Uluslararası Bilgi Hizmetleri Sempozyumu: İletişim, 25-26 Mayıs 2006, Bildiriler içinde (s.353-366). Yay. haz. Üstün, A. ve Konya, Ü. İstanbul: Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi. Erişim: 07.12.2020. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-istanbulmayis-2006-bildiri.pdf
16. Tonta, Y. (2008). Balkan ülkeleri arasında bilimsel ve kültürel bilgilerin korunması ve yönetiminde iş birliği (Çağrılı bildiri). Balkan Ülkeleri Kütüphaneler Arası Bilgi-Belge Yönetimi ve İş birliği Sempozyumu Bildirileri, 5-7 Haziran 2008, Edirne içinde (s. 8-13). Erişim: 7.12.2020. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-edirne2008.pdf