Content and Process of Phenomenological Approach within the Scope of Qualitative Research Method

Öz

The main purpose of qualitative research is to reveal perceptions and experiences. Qualitative studies using different qualitative data generation methods are becoming widespread every day. However, phenomenological research is a method that has strong philosophical roots and can sometimes be difficult for researchers. Therefore, the purpose of this study is to create a conceptual basis against methodological deficiencies and application problems regarding the use of these methods, to provide general and practical information, and to provide a general framework as a guide for researchers designing a qualitative research with phenomenological approach. For this purpose, in the first part of the study, qualitative research design and the definition, foundations and features of the phenomenological approach are included. In the second part, while conducting a phenomenological research together with qualitative research, the stages to be followed, including ethical issues and the role of the researcher, are discussed in detail.

Anahtar Kelimeler

• Qualitative research
• Qualitative Research Process
• Phenomenology
• Research Design

Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Fenomenolojik Yaklaşımın Kapsamı ve Sürecine Yönelik Bir Derleme

Öz

Nitel araştırmaların temel amacı algı ve deneyimlerin ortaya konmasını sağlamaktır. Farklı yaklaşımların kullanıldığı nitel araştırmalar her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Bu yöntemlerden birisi olan fenomenolojinin amacı da yaşanılan deneyimin anlamlandırılmasıdır. Ancak fenomenolojik yaklaşım, güçlü felsefi kökenleri olan ve bazen araştırmacılar için zor olabilen bir yöntemdir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı söz konusu yöntemlerin kullanımına ilişkin yöntembilim eksikleri ve uygulama sorunlarına karşı kavramsal bir zemin oluşturmak, genel ve pratik bilgiler sunmak ve fenomenolojik yaklaşıma sahip nitel bir araştırma tasarlayan araştırmacılara rehber niteliğinde genel bir çerçeve sağlamaktır. Bu amaçtan hareketle çalışmada nitel araştırma tasarımı ile birlikte fenomenolojik yaklaşımın tanımı, temelleri, özelliklerine yer verilmiştir. Ayrıca nitel araştırma ile birlikte fenomenolojik bir araştırma yaparken, etik konular ve araştırmacının rolü de dahil olmak üzere izlenilmesi gereken aşamalar detaylı şekilde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Nitel araştırma
• Nitel Araştırma Süreci
• Fenomenoloji
• Araştırma Dizaynı

Kaynakça

1. Baker, C., Wuest, J. & Stern, P.N. (1992). Method Slurring: The Grounded Theory/ Phenomenology Example. Journal of Advanced Nursing, 17(11), 1355-1360. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.1992.tb01859.x
2. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
3. Brantlinger, E., Jimenez, R., Klingner, J., Marleen, P. & Virginia, R. (2005). Qualitative Studies in Special Education. Exceptional Children, 71(2), 195-207. https://doi.org/10.1177/001440290507100205
4. Cankurtaran Öntaş, Ö., & Tekindal, M. T. (2016). Women who sacrifice themselves for everybody: qualitative research with mothers of disabled children. European Journal of Social Work, 19(2), 275-289. https://doi.org/10.1080/13691457.2015.1026247
5. Corbin, J. & Strauss, A. (1990). Grounded theory research: procedures, canons, and evaluative criteria. Qualitative Sociology, 13(1), 3-21. https://doi.org/10.1007/BF00988593
6. Creswell, J. W. (2020). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni, (Çev. Ed: Bütün, M. & Demir, S.B.). 5. Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi.
7. Giorgi, A. (1997). The Theory, Practice, and Evaluation of the Phenomenological Method as a Qualitative Research Procedure. Journal of Phemomenological Psychology, 28(2), 235-260. https://doi.org/10.1163/156916297X00103
8. Groenewald, T. (2004). A Phenomenological Research Design Illustrated, International Journal of Qualitative Methods, 3(1), 42-55. https://doi.org/10.1177/160940690400300104

9. Hammersley, M. & Traianou, A. (2017). Nitel Araştırmalarda Etik: İhtilaflı Konular ve Bağlam (Çev. S. Balcı & B. Ahi). Ankara: Anı Yayıncılık.
10. Kleiman, S. (2004). Phenomenology: To Wonder and Search for Meanings. Nurse Researcher, 11(4), 7-19. https://doi.org/10.7748/nr2004.07.11.4.7.c6211.
11. Knaack, P. (1984). Phenomenological Research. Western Journal of Nursing Research, 6(1), 107-114. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/019394598400600108?casa_token=NrRhS1vz-oYAAAAA:JAEZvxU_2pwKqCk0EF07yR-dwkwHahPEfp9-mQ6VvGq_txA0bMS-lpRaPdz1wvY9SMpv0JX-KLIg
12. Kocabıyık, O. (2016). Olgubilim ve Gömülü Kuram: Bazı Özellikler Açısından Karşılaştırma, Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-66. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200424
13. Kuzu, A. (2013). Araştırmaların Planlanması. A. A. Kurt (Ed.), Bilimsel Araştırma Yöntemleri içinde (ss. 19-45). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
14. Lester, S. (1999). An introduction to phenomenological research. Taunton UK: Stan Lester Developments.
15. Miller, S. (2003). Analysis of Phenomenological Data Generated with Children as Research Participants. Nurse Researcher, 10(4), 68-82, https://doi.org/10.7748/nr2003.07.10.4.68.c5908
16. Morse, J. M. (2000). Determining sample size. Qualitative Health Research, 10(1), 3-5. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/104973200129118183?casa_token=KJOtvZf_OTEAAAAA:5rElmivwiX9ZtmPkuwMogJRJXf53HL-zQEoxPQ-lb801HR4yl3Hh8SedjZrq7E3MoiDBMv_A2XPG
17. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Thousand Oaks, CA: Sage.
18. Norlyk, A. & Harder, I. (2010). What Makes a Phenomenological Study Phenomenological? An Analysis of Peer-Reviewed Empirical Nursing Studies, Qualitative Health Research, 20(3), 420-431, https://doi.org/10.1177/1049732309357435 Öktem, Ü. (2005). Fenomenoloji ve Edmund Husserl'de apaçıklık (Evidenz) problemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. 45,1, 27-55. http://dtcfdergisi.ankara.edu.tr/index.php/dtcf/article/view/1126/1036
19. Patton, M. Q. (2018). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri, (Çeviri Ed: Bütün, M. & Demir, S.B.). 2. Baskı, Ankara: Pegem Akademi.
20. Rose, P., Beeby, J. & Parker, D. (1995). Academic rigour in the lived experience of researchers using phenomenological methods in nursing. Journal of Advanced Nursing. 21(6), 1123-1129. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.1995.21061123.x
21. Starks, H., & Trinidad, S. B. (2007). Choose Your Method: A Comparison of Phenomenology, Discourse Analysis, and Grounded Theory. Qualitative Health Research, 17(10), 1372-1380. https://doi.org/10.1177/1049732307307031
22. Uzuner, Y. (1999). Niteliksel Araştırma Yaklaşımı. A. A. Bir (Ed.), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri İçinde (ss.175-190). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
23. Van Manen, M. (2007). Phenomenology of practice. Phenomenology & Practice. 1(1), 11-30. http://www.maxvanmanen.com/files/2014/03/Max-Phenomenology-of-Practice1.pdf
24. Van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. London: Althouse Press
25. Wilson, A. (2015). A guide to phenomenological research. Nursing Standard, 29(34), 38-43. https://doi.org/10.7748/ns.29.34.38.e8821
26. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
27. Yılmaz, K. & Şahin, T. (2016). Eğitim Fakültelerindeki Araştırma Görevlilerinin Mesleki Deneyimlerinin İncelenmesi: Araştırma Görevlisi Olmanın Anlamına İlişkin Fenomenolojik Bir Çalışma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 44, 143-168. https://doi.org/10.15285/maruaebd.286491
28. Yüksel, P. & Yıldırım, S. (2015). Theoretical Frameworks, Methods, and Procedures for Conducting Phenomenological Studies in Educational Settings. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 6(1), 1-20. https://doi.org/10.17569/tojqi.59813