A NEO-REALIST PERSPECTIVE ON THE TÜRKİYE’S ISRAEL-PALESTINE POLICY AFTER 2023

Öz

This study analyzes Türkiye’s foreign policy strategies regarding the Israel-Palestine conflict since October 7, 2023, from a neo-realist perspective. In this context, Türkiye has maintained a decisive stance through various initiatives, such as implementing sanctions against Israel, calling for international ceasefires, providing humanitarian aid to Gaza, and proposing regional guarantees. The primary objective of this study is to demonstrate that these foreign policy actions are shaped not only by humanitarian concerns but also by significant regional security interests and geopolitical goals. Within this framework, the developments in the Israel-Palestine conflict following October 7, 2023, are examined, and Türkiye’s foreign policy maneuvers are explained through the core principles of neo-realism, focusing on concepts such as regional power, national interests, and the pursuit of hegemony.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Foreign Policy
• Israel
• Palestine
• Neo Realism

TÜRKİYE’NİN 2023 SONRASI İSRAİL-FİLİSTİN POLİTİKASINA NEO-REALİST BAKIŞ

Öz

Bu çalışma; 7 Ekim 2023 tarihinden itibaren İsrail-Filistin arasında gelişen çatışma sürecinde, Türkiye’nin izlediği dış politika stratejilerini neo-realist perspektifle analiz etmektedir. Bu bağlamda Türkiye; İsrail'e yönelik yaptırım kararları, uluslararası alanda ateşkes çağrıları, Gazze'ye insani yardımların sağlanması ve bölgesel garantörlük girişimleri gibi çeşitli girişimlerle dış politikada net bir tutum sergilemiştir. Çalışmanın temel amacı, söz konusu dış politika faaliyetlerinin yalnızca insani kaygılarla değil, aynı zamanda önemli bölgesel güvenlik çıkarları ve jeopolitik amaçlarla şekillendiğini ortaya koymaktır. Bu çerçevede; 7 Ekim 2023 sonrasındaki İsrail-Filistin çatışma süreci ve gelişmeler ele alınarak Türkiye’nin dış politika hamleleri bölgesel güç, ulusal çıkarlar ve hegemonya arayışı gibi kavramlar üzerinden incelenerek neo-realizmin temel ilkeleriyle açıklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Dış Politika
• İsrail
• Filistin
• Neo Realizm

Kaynakça

1. • Acer, Yücel (2023), “Filistin-İsrail Barışı için Türkiye’nin Garantörlük Teklifi ve Önemi”, 31.10.2023, SETA, Erişim Tarihi: 19.12.2025, Erişim Adresi: https://www.setav.org/perspektif-filistin-israil-barisi-icin-turkiyenin-garantorluk-teklifi-ve-onemi.
2. • Acer, Yücel & Bayraktar, Fethullah (2024), “7 Ekim 2023 ve Sonrası İsraıl’In Gazze Saldırıları ve Uluslararası Hukuk”, SETA Rapor, ss. 37-38.
3. • Anadolu Ajansı (2022), “Türkiye-Libya Deniz Yetki Anlaşması, Her Iki Ülkenin Egemenlik Haklarını Korudu”, Anadolu Ajansı, 26.11.2022, Erişim Tarihi: 28.12.2025, Erişim Adresi: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/turkiye-libya-deniz-yetki-anlasmasi-her-iki-ulkenin-egemenlik-haklarini-korudu/2748607.
4. • Armutlu, Aziz (2025), “Neorealizm Perspektifinden İsrail-Filistin Sorunu: Tarihsel Kökenlerden Günümüze Uzanan Bir Mücadele Örneği”, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 13(1) ss. 23-51.
5. • Ataman, Muhittin & Çaylak, Esra (2024), “Türk Dış Politikasında Filistin Meselesi: Çözüm İçin Bir Somut Girişim Olarak Garantörlük Önerisi”, TYB Akademi, 41, ss. 11-33.
6. • Aydın, Mustafa (2004), “Uluslararası İlişkilerin “Gerçekçi” Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği”, Uluslararası İlişkiler, 1(1), ss. 33-60.
7. • Babacan, Mehmet (2023), “Türkiye-Filistin İlişkileri ve Bölgenin Geleceği”, TUDPAM, 01.06.2023, Erişim Tarihi: 20.12.2025, Erişim Adresi: https://tudpam.org/turkiye-filistin-iliskileri-ve-bolgenin-gelecegi/.
8. • Balcı, Ali (2021), Türkiye Dış Politikası İlkeler, Aktörler ve Uygulamalar, İstanbul: Alfa Yayınları.

9. • Baş, Arda (2018), “Soğuk Savaş Döneminde Türkiye-İsrail Ilişkileri”, İsrailiyat: İsrail ve Yahudi Çalışmaları Dergisi, 3, ss. 92-122.
10. • Baylis, John (2008), “Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kavramı”, Uluslararası İlişkiler, 5(18), ss. 69-85.
11. • Demir, Derya & Yayar, Rüştü (2025), “Siyasi Krizlerin Gölgesinde Türkiye-İsrail Ticari İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme”, Erciyes Akademi, 39(1), ss. 180-205.
12. • Düzgün, Dursun Murat (2020), “Realizm Teorisinin Ortaya Çıkışı ve Gelişme Evreleri”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(47), ss. 256-276.
13. • Erkaya, Fatma (2021), “Türkiye-İsrail İlişkileri (1948-1960)”, KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, 12, ss. 135-174.
14. • Ertem, Helin Sarı (2025), “7 Ekim’in İkinci Yılında Filistin’in Geleceği ve Bölünen Batı Dünyası” ORSAM Dosya 7, ss. 23-26.
15. • Ertoy, Birkan (2019), “Uluslararası İlişkilerde Realist Geleneğin Dönüşümü ve Neoklasik Realizm”, Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Dergisi, 1(1), ss. 1-26.
16. • Fırat, Esat & Deveci, Mustafa (2024), “Bağımsızlık Yolunda Silahlı Mücadeleden Siyasi Mücadeleye; Filistin Kurtuluş Örgütü 60 Yaşında”, Anadolu Ajansı, 03.06.2024, Erişim Tarihi: 23.12.2025, Erişim Adresi: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bagimsizlik-yolunda-silahli-mucadeleden-siyasi-mucadeleye-filistin-kurtulus-orgutu-60-yasinda/3237727.
17. • Fokus+ (2025), “İbrahim Anlaşmaları Nedir?”, 24.12.2025, Erişim Tarihi: 04.01.2026, Erişim Adresi: https://www.fokusplus.com/soru-cevap/ibrahim-anlasmalari-nedir.
18. • Göz, Mert Mahir & İşler, Ahmet (2024), “2000 Sonrası Dönemde Türkiye ile İsrail İlişkilerinde “Beş Derin” Kriz”, Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(2), ss. 48-70.
19. • Heywood, Andrew (2019), Küresel Siyaset, Ankara: Felix Kitap.
20. • Hobbes, Thomas (2024), Leviathan veya Dini ve Sivil Bir Devletin Maddesi, Biçimi ve Gücü, İstanbul: Can Yayınları.
21. • Kamacı, Ferhat (2021), Güvenlik Politikalarının Geleneksel Iki Yüzü: Realizm ve Idealizm, PESA International Journal of Social Studies, 7(2), ss. 85-95.
22. • Karakoç, Ercan & Keskin, Ozan (2024), “Bağımsız İsrail Devleti’nin Kuruluşunun Orta Doğu’daki Etkileri ve 1948-1958 Yılları Arasında Türkiye-İsrail İlişkileri”, Diplomasi ve Strateji Dergisi, 5(2), ss. 216-264.
23. • Kardaş, Şaban & Balcı, Ali (2020), Uluslararası İlişkilere Giriş. Tarih, Teori, Kavram ve Konular, İstanbul: Küre Yayınları.
24. • Kaya, Mehmet (2019), “Türk-İsrail İlişkileri ve Filistin”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), ss. 1043-1066.
25. • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan (2021), “Türkiye-İsrail Çevresel (Hayalet) Paktı”, Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), ss. 47-65.
26. • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan (2021), “Türkiye-İsrail İkili İlişkileri ve 1958 Antlaşması”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8(4), ss. 1323-1350.
27. • Küçüksolak, Övgü Kalkan (2012), “Güvenlik Kavramının Realizm, Neorealizm ve Kopenhag Okulu Çerçevesinde Tartışılması”, Turan Stratejik Araştırmalar Merkezi Dergisi, 4(14), ss. 202-208.
28. • Mengüaslan, Hikmet (2024), “7 Ekim Sonrası Türkiye’nin Gazze Diplomasisi: Filistin’de Barış İnşasına Yönelik İmkân ve Sınırlar”, Ombudsman Akademik, 2, ss. 250-281.
29. • Oğuzlu, Tarık & Han, Ahmet Kasım (2023), “Making Sense of Turkey’s Foreign Policy from the Perspective of Neorealism”, Uluslararası İlişkiler, 20(78), ss. 59-77.
30. • Oran, Baskın (2017), Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, İstanbul: İletişim Yayınları.
31. • Oruç, Haydar (2024), “7 Ekim Sonrası Türkiye’nin Değişen Gazze Politikası”, 01.04.2024, Kriter Dergi, Erişim Tarihi: 23.12.2025, Erişim Adresi: https://kriterdergi.com/dis-politika/7-ekim-sonrasi-turkiyenin-degisen-gazze-politikasi.
32. • Oruç, Haydar (2025), “21. Yüzyılda Türkiye-İsrail İlişkileri”, içinde (editör: Ramazan Erdağ) 21. Yüzyılda Türkiye'nin Dış Politikası, Ankara: Kadim Yayınları, ss. 97-120.
33. • Oruç, Haydar (2025), “Türkiye’nin İsrail ve Filistin Politikaları”, içinde (editörler: Burhaneddin Duran & Kemal İnat & Nebi Miş & Mustafa Caner) Türk Dış Politikası Yıllığı 2024, Ankara: SETA Yayınları, ss. 171-197.
34. • Sarıaslan, Fatma (2019), “Türkiye-İsrail İlişkilerinde Değişmeyen Dinamik: Ekonomi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(4), ss. 1065-1102.
35. • Serdar, İskender (2015), “Neorealizm, Neoliberalizm, Konstraktivizm ve İngiliz Okulu Modellerinde Uluslararası Sistemsel Değişikliklere Bakış”, The Journal of Europe- Middle East Social Science Studies, 1(1), ss. 14-38.
36. • Şahin, Musab (2025), “7 Ekım Sonrası Meşruıyet Krizi ve Hukukun Siyasallaşması: Gazze İçin Beklentiler”, ORSAM Dosya 7, ss. 5-8.
37. • T.C. Dışişleri Bakanlığı, “Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Tarihçesi”, Erişim Tarihi: 24.12.2025, Erişim Adresi: https://www.mfa.gov.tr/turkiye-cumhuriyeti-disisleri-bakanligi-tarihcesi.tr.mfa.
38. • T.C. Dışişleri Bakanlığı, “Türkiye-Filistin Siyasi İlişkileri”, Erişim Tarihi: 19.12.2025, Erişim Adresi: https://www.mfa.gov.tr/turkiye-filistin-siyasi-iliskileri.tr.mfa.
39. • T.C. Dışişleri Bakanlığı (2024), “No: 161, 7 Ağustos 2024, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin İsrail Aleyhine Uluslararası Adalet Divanı Nezdinde Açtığı Davaya Müdahilliğimiz Hk.”, 07.08.2024, Erişim Tarihi: 03.01.2026, Erişim Adresi: https://www.mfa.gov.tr/no_-161_-guney-afrika-cumhuriyeti-nin-israil-aleyhine-uluslararasi-adalet-divani-nezdinde-actigi-davaya-mudahilligimiz-hk.tr.mfa.
40. • T.C. Ticaret Bakanlığı (2024), “Türkiye’nin İsrail ile Ticareti Durdurma Süreci Hakkında Bilgi Notu”, 15.12.2024, Erişim Tarihi: 03.01.2026, Erişim Adresi: https://ticaret.gov.tr/haberler/turkiyenin-israil-ile-ticareti-durdurma-sureci-hakkinda-bilgi-notu.
41. • Telci, İsmail Numan (2023), “7 Ekim Saldırıları ve Hamas-İsrail Çatışmasının Anatomisi”, 19.10.2023, ORSAM, Erişim Tarihi: 02.01.2026, Erişim Adresi: https://orsam.org.tr/yayinlar/7-ekim-saldirilari-ve-hamas-israil-catismasinin-anatomisi/.
42. • Tokatlı, Seda Gözde (2022), “Klasik Realizm ve Neorealizm Kuramının İncelenmesi: Devlet Kavramına Yönelik Analiz”, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), ss. 122-141.
43. • Turan, Abdullah (2025), “1950–2002 Döneminde Filistin Sorunu ve Türk Dış Politikası: Çıkar, Kimlik ve Egemenlik Arasında Bir Denge Arayışı”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), ss. 1255-1279.
44. • Tür, Özlem (2023), “Türkiye and the War in Gaza”, Euromesco, 01.11.2023, Erişim Tarihi: 19.12.2025, Erişim Adresi: https://www.euromesco.net/publication/turkiye-and-the-war-in-gaza/.
45. • Yetim, Mustafa (2025), “Bölgesel Hegemonya Peşinde Koşan İsrail ve Suriye’de Protektora Çatışmaları”, Fokus+, 27.08.2025, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.fokusplus.com/odak/bolgesel-hegemonya-pesinde-kosan-israil-ve-suriyede-protektora-catismalari.
46. • Yıldız, Muhammet (2025), “Türk Dış Politikasının Esasları: Tarihsel Süreçte Konjonktürel Değişimler”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), ss. 101-120.