AN EXAMINATION OF THE END OF SOVEREIGN EQUALITY AND THE FRAGILE STATE.

Öz

State sovereignty has been eroding increasingly in recent years. The decline in the importance of international law and international institutions, the use of proxy forces by sovereign states, and the use of force by states exceeding the sovereign rights of other states have paved the way for this. This study reveals that some states are fragile and therefore have difficulty exercising their sovereignty. This study, based on historical research methods, utilizes both primary and secondary sources. Accordingly, the study found that the increasing vulnerability of states makes it difficult for them to exercise their sovereignty, and consequently creates an environment that can pose a threat to other states. Based on these findings, it has been concluded that the fragility of the state poses a security problem both for its own existence and for other states.

Anahtar Kelimeler

• Sovereignty
• Fragile States
• Security
• Conflict

EGEMEN EŞİTLİĞİN SONU VE KIRILGAN DEVLET ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Devletlerin egemenliği son yıllarda gittikçe aşınmaktadır. Uluslararası hukukun ve uluslararası kurumların önemini kaybetmesi, vekil kuvvetlerin egemen devletler tarafından kullanılması ve devletlerin başka devletlerin egemenlik haklarını aşarak güç kullanması buna zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada bazı devletlerin kırılgan olması dolayısıyla egemenliğini kullanmada sorun yaşadığını ortaya koymaktadır. Tarihsel araştırma yöntemine dayanan bu çalışmada birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Buna göre yapılan çalışmada devletlerin kırılganlığının artması egemenliğini kullanmada zorlandığı ve buna bağlı olarak başka devletler için de tehdit oluşturabilecek bir ortam oluşturduğu bulgularına ulaşılmıştır. Bu bulgular çerçevesinde devletin kırılganlığı hem kendi varlığı için hem de başka devletler için bir güvenlik sorunu oluşturduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• egemenlik
• kırılgan devletler
• güvenlik
• çatışma

Kaynakça

1. • Call, Charles T. (2008), “The Fallacy of the ‘Failed State’”, Third World Quarterly, 29(8), ss. 1491-1507.
2. • Carment, David & Samy, Yiagadeesen (2014), "The Future of War: Understanding Fragile States and What to Do about Them", içinde (editörler: Ingo Trauschweizer & Steven M. Miner) Failed States and Fragile Societies: A New World Disorder?, Ohio University Press, ss. 3-27.
3. • Fragile States Index, “C1: Security Apparatus | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/c1/.
4. • Fragile States Index, “C2: Factionalized Elites | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/c2/.
5. • Fragile States Index, “C3: Group Grievance | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/c3/.
6. • Fragile States Index, “E1: Economic Decline and Poverty | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/e1/.
7. • Fragile States Index, “E2: Uneven Economic Development | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/e2/.
8. • Fragile States Index, “E3: Human Flight and Brain Drain | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/e3/.

9. • Fragile States Index, “Global Data | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 16.04.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/global-data/.
10. • Fragile States Index, “P1: State Legitimacy | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/p1/.
11. • Fragile States Index, “P2: Public Services | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/p2/.
12. • Fragile States Index, “P3: Human Rights and Rule of Law | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/p3/.
13. • Fragile States Index, “S1: Demographic Pressures | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/s1/.
14. • Fragile States Index, “S2: Refugees and IDPs | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/s2/.
15. • Fragile States Index, “X1: External Intervention | Fragile States Index”, Erişim Tarihi: 20.06.2026, Erişim Adresi: https://fragilestatesindex.org/indicators/x1/.
16. • Habermas, Jürgen (2018), Küreselleşme ve Milli Devletlerin Geleceği, Çev. Medeni Beyaztaş, İstanbul: Yarın Yayınları.
17. • Helman, Gerald B. & Ratner, Steven R. (1992), “Saving Failed States”, Foreign Policy, 89, ss. 3-20.
18. • Hobbes, Thomas (2018), Leviathan, 17. basım, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
19. • İlbaş, Serdal (2022), “Orta Doğu Güvenliğinde Özel Askeri Şirketlerin Önemi”, içinde (editörler: Hasret Çomak vd.) Orta Doğu Jeopolitiği, ss. 339-356.
20. • İlbaş, Serdal (2026), “Nükleer silah ve devletlerin egemenliği”, Independent Türkçe, 15.04.2026, Erilim Tarihi: 01.05.2026, Erişim Adresi: https://www.indyturk.com/node/775702/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/n%C3%BCkleer-silah-ve-devletlerin-egemenli%C4%9Fi.
21. • Kaplan, Seth D. (2008), Fixing fragile states: A new paradigm for development, Praeger Security International,
22. • Kautilya (2018), Arthaşastra, Çev. Utku Umut Bulsun, İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi.
23. • Kissinger, Henry (2018), Diplomasi, Çev. İbrahim H. Kurt, İstanbul: Türkiye İş Bnkası Yayınları.
24. • Locke, John (2019), Yönetim Üzerine İkinci İnceleme, 5. basım, Ankara: Serbest Kitaplar.
25. • Nye, Joseph S. & Welch, David A. (2018), Küresel Çatışmayı ve İşbirliğini Anlamak, 5. basım, Çev. Renan Akman, İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
26. • Owens, Patricia (2010), “'Public' and 'Private' Force”, içinde (editörler: Alejandro Colas & Bryan Mabee), Mercenarıes, Pırates, Bandıts and Empıres Private Violence in Historical Context, Columbia University Press, ss. 15-32.
27. • Pazarcı, Hüseyin (2012), Uluslararası Hukuk, Ankara: Turhan Kitapevi.
28. • Rotberg, Robert I. (2004), “The Failure and Collapse of Nation-States: Breakdown, Prevention, and Repair”, içinde (editör: Robert I. Rotberg) When States Fail: Causes and Consequences, Princeton University Press.
29. • Rousseau, Jean-Jacques (2016), Toplum Sözleşmesi, Çev. İsmail Yerguz, İstanbul: Say Yayıncılık.
30. • Spinoza, Benedictus (2018), Politik İnceleme, Çev. Murat Erşen, Ankara: Doğu Batı Yayınları.
31. • The White House, “The National Security Strategy 2002”, Eylül 2002, Erişim Tarihi: 23.04.2026, Erişim Adresi: https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/nsc/nss/2002/.
32. • UNHCR, “UNHCR, the UN Refugee Agency”, Erişim Tarihi: 15.04.2026, Erişim Adresi: https://www.unhcr.org/.
33. • United Nations Peacekeeping, “Past Peace Operations”, Erişim Tarihi: 21.06.2022, Erişim Adresi: https://peacekeeping.un.org/en/past-peacekeeping-operations.
34. • Viotti, Paul R. & Mark V. Kauppi (2014), Uluslararası İlişkiler ve Dünya Siyaseti, Çev. Ayşe Özbay Erozan, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
35. • Von Engelhardt, Marie (2017), International Development Organizations and Fragile States, Springer Berlin Heidelberg.
36. • World Bank, “Classification of Fragile and Conflict-Affected Situations”, Erişim Tarihi: 19.03.2023, Erişim Adresi: https://www.worldbank.org/en/topic/fragilityconflictviolence/brief/harmonized-list-of-fragile-situations.