Maqrizi as a Historian of Religions in the 15th Century

Abstract

Makrizi is one of the great historians, who was studied in the medieval Islamic world and is belonging to the school of Ibn Khaldun. He wrote in many areas, especially history. In our study, moving from the work of al-Maqrizi called al-Khitat, we have identified the information given about the religion of Judaism and Christianity and specified the method followed by Makrizi. As a result, he has given valuable information about religions in his book in descriptive method and avoided from comparisons and reviews as much as possible.

Keywords

• al-Maqrizi, al-Khitat, History of Religions, Judaism, Christianity

XV. YÜZYIL DİNLER TARİHÇİSİ OLARAK MAKRÎZÎ

Öz

Markîzî, ortaçağ İslam dünyasında yetişmiş ve İbn Haldûn ekolüne mensup büyük tarihçilerden biridir. Tarih başta olmak üzere pek çok alanda eser yazmıştır. Çalışmada Makrîzî’nin el-Hıtat adlı eserinden hareketle Yahudilik ve Hıristiyanlık dinleri hakkında verdiği bilgiler tespit edilmiş; izlediği metodun belirlenmesi ve bilgilerin kısmî değerlendirmesi de ayrıca yapılmıştır. Netice olarak o, eserinde tasvirî bir metotla dinler hakkında değerli bilgiler vermiş, mümkün mertebe mukayese ve yorumdan kaçınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• el-Makrîzî, el-Hitat, Dinler Tarihi, Yahudilik, Hıristiyanlık

Kaynakça

1. Adam, Baki, Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat, İstanbul: Pınar Yayınları, 2002. ______, “Tevrat’ın Tahrifi Meselesine Müslüman ve Yahudi Cephesinden Bir Bakış”, AÜİFD, 36/1, 1997, ss. 359-404. Aydın, Mehmet, Ansiklopedik Dinler Sözlüğü, Konya: Din Bilimleri Yayınları, 2005. ______, Hıristiyan Genel Konsilleri ve II. Vatikan Konsili, Konya: Selçuk Ünv. Yayınları, 1991. Baş, Bilal “Monoteist bir Hıristiyanlık Yorumu: Aryüsçülük Mezhebi”, Divan, cilt II, sayı IX, ss. 186-193. ______, Bir Hıristiyan Mezhebi Olarak Aryüsçülük, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İst. 1999. Brockelmann, Carl, “Makrîzî”, İA, MEB, İstanbul 1980, VII, ss. 206-208. ______, GAL, II, s. 37-41, E. J. Brill, Leiden 1949; Supplement, II, Leiden 1938. Bucaille, Maurice, Tevrat, İnciller, Kur’an-ı Kerim ve Bilim, çev. Suat Yıldırım, İzmir: TÖV Yayınları, ts. Erbaş, Ali, Hıristiyanlık, İstanbul: İnsan yayınları, 2004. Gündüz, Şinasi, Hıristiyanlık, İstanbul: İsam Yayınları, 2006. İbn Tağriberdi, Ebû’l-Mehâsin, en-Nücûmu’z-zâhire fî mulûki Mısr ve’lKahire, Kahire, 1963. ______, el-Menhelü’s-sâfî ve’l-müstevfî, thk. Ahmed Yusuf Necati, Kahire: Daru’l-Kütüb, 1956. İbnu’l-İmâd el-Hanbelî, Şezerâtu’z-zeheb fî ahbâri men zeheb, Beyrut: Dar İbn Kesir, 1993. İzzeddin, Muhammed Kemaleddin, el-Makrîzî müerrihen, Beyrut: Alemü’l-Kütüb, 1990. Makrîzî, el-Mevâ‘iz ve’l-i‘tibâr bi zikri’l-hitati ve’l-âsâr, thk. Halil Mansur, I-IV, Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1997. Mustafa, Şakir, et-Târîhu’l-‘Arabî ve’l-muerrihûn, Beyrut: Daru’l-İlm, 19 Sayar, Süleyman, Makdisî’nin Çeşitli Dinler ve İslâm Hakkında Verdiği Bilgiler Üzerine Bir Araştırma, (Basılmamış Doktora Tezi), Bursa 1995. Sehâvî, ed-Dav’u’l-lâmî li ehl-i’l-karni’t-tasi‘, Beyrut, ts.
2. ______, et-Teberu’l-mesbûk fî zeyli’s-sulûk, Kahire, ts. Seyyid, Eymen Fuad, “Makrîzî”, DİA, XXVII, ss. 448-451 ______, Müsevvedetü kitâbi’l-mevâ’iz, Lübnan: Müessesetü’l-Furkan, 19 Sinanoğlu, Mustafa, “İznik Konsili”, DİA, XXIII, ss. 549-551. Suyûtî, Hüsnü’l-muhadara fî ahbari Mısr ve’l-Kahire, thk. Halil Mansur, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye, 1997. Şeyyâl, Cemaleddin, Muhammed Abdullah ‘Anân, Hüseyin Abdulvahhâb, Dirâsât ‘ani’l-Makrîzî, el-Mektebetü’l-Arabiyye, 1971. Tümer, Günay, Bîrûnî’ye Göre Dinler ve İslam Dini, Ankara: DİB Yayınları, 1991. Waardenburg, Jacques, Müslümanların Diğer Dinlere Bakışları, çev. Fuat Aydın, İstanbul: Ensar Yayıncılık, 2006. Yıldırım, Suat, Mevcut Kaynaklara Göre Hıristiyanlık, İzmir: Işık Yayınları, 1996. Ziyade, Muhammed Mustafa, el-Muerrihûn fî Mısr fî karni’l-hâmis aşere el-mîlâdî, Kahire, 1949.