Modern Sport Organizations in Turkey During the Single-Party Regime

Öz

It is a fact that there were rapid changes in social structure in the first years of the republic. Efforts were made for coming out of the chaos state and for becoming a nation-state and reaching the level of contemporary civilizations in Turkey after shrinking in the result of the World War I. The idea that sport has a vital role in raising better generations, making the communal living healthier and in instilment of national consciousness was dominant during single-party regime. Considering the conditions of the period, it is observed that the sports which we call ancestor sport had long lost its significance and foundations were laid for tendency towards the sports described as Western-style and modern. Consequently, we see that beyond modern sport is an individual phenomenon that is done professionally, it is a collective action performed in order to create a unity consciousness.

Anahtar Kelimeler

• Sports, Politics, National consciousness, Innovation

TEK PARTİLİ DÖNEMDE TÜRKİYE’DE MODERN SPORUN TEŞEKKÜLÜ

Öz

Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumsal yapıda hızlı değişimler yaşandığı bir realitedir. Dünya savaşı sonunda küçülen, Ulus-Devlet olma ve muasır medeniyetler seviyesine çıkma çabası içerisine giren Türkiye’de kaos ortamından kurtulmak gayreti içine girilmiştir. Toplumsal yaşamı daha sağlıklı kılmak, iyi nesiller yetiştirmek ve ulus bilinci yerleştirmek için sporun çok önemli rolü olduğu kanaati tek partili dönemde egemendir. Dönemin şartlarına bakıldığında ata sporu dediğimiz sporların uzun zamandır önemini kaybettiği ve Batılı tarzda modern diye tabir edilen sporlara yönelmenin temellerinin atıldığı gözlenmektedir. Sonuç olarak modern sporun profesyonel olarak yapılan bireysel bir fenomenden öte, birlik şuuru oluşturmak için yapılan kolektif bir eylem olduğunu görmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• Spor, Siyaset, Ulus bilinci, Yenilik

Kaynakça

1. Abbas, Nüzhet(a); “Halkevleri ve Memleket Sporu”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(73), Mart 1939, s. 23–26. Abbas, Nüzhet(b); “Başka Memleketlerde Beden Terbiyesi-Almanya”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(76), Temmuz, 1939, s. 346–351. Abbas, Nüzhet(c); “Halkevlerimiz ve Memleket Sporu”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(74), Nisan 1939, s. 126–131. Apak, Rahmi(a); “Türk Sporunun Yeni Yükümleri”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 6(35), İkincikanun 1936, s. 345–348. Apak, Rahmi(b); “Türkiye’de Dağ Sporu”, Ülkü Halkevleri Mecmuası, 5(35), Mart 1935, s. 51–53. Apak, Rahmi(c); “Onbeş Yıl ve Türk Sporu”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 7(69), İkinciteşrin 1938, s. 229–234. Apak, Rahmi(d); “Yeni Beden Terbiyesi Kanunu 2”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 12(67), Eylül 1938, s. 42–44. Apak, Rahmi(e); “Yeni Beden Terbiyesi Kanunu 3”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 12(68), İlkteşrin 1938, s. 122–125. Aşir, Vildan; “Dağın ve Kışın Sporu”, Ülkü Halkevleri Mecmuası, 4(24), Şubat 1935, s. 449–450. Atabeyoğlu, Cem; Sporda Devlet mi? Devlette Spor mu?, Türkiye Milli Olimpiyatlar Komitesi Yayınları, 2001 Baba, Nüzhet(a); “Beden Terbiyesi ve Gençlik Meseleleri: Kayak, Kamp ve Dağ Sporları”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 14(80), Birinciteşrin 1939, s. 128– 1 Baba, Nüzhet(b); “Beden Terbiyesi ve Gençlik Meselesi: İzcilik”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(78), Ağustos 1939, s. 541–544. Baba, Nüzhet(c ); “Beden Terbiyesi ve Spor Neşriyatımızın Ana Hatları Ne Tarzda Olabilir?”, Ülkü Halkevleri Dergisi, c.14, Şubat 1940, s. 544–547. Baha, Nüzhet; “Başka Memleketlerde Beden Terbiyesi- Birleşik Amerika”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(77), Temmuz, 1939, s. 423–426. Cemal, Zehra(a); “Beden Eğitimi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 6(31), Eylül 1935, s. 52–54. Cemal, Zehra(b); “Halkevinde Kış Sporları”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 6(34), Birinci Kânun 1935, s. 311–313.
2. Çağlar, B.K.; “Spor Kongresi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 7(39), Mayıs 1936, s. 200-203. Demoor, Yean; “Beden Eğitiminin Anlam ve Önemi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 6(33), İkinci Teşrin 1935, s. 174–177. İnönü, İsmet; “Yeni Halkevlerini Açma Nutku”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 5(25), Mart 1935. Kılıç, Metin; Etnisite ve Spor, Doğu Kütüphanesi Yayınları, İstanbul, 20 Kırşan, Nizamettin; “Halkevleri Beden Terbiyesi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 12(68), ilkteşrin 1938, s. 126–128. Peker, Recep; “Uluslaşma-Devletleşme”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 7(40), Haziran 1936, s. 321–327. Taner, T. Cemil; “Halkevleri ve Spor Kulüpleri”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 13(78), Ağustos 1939, s. 550–557. Şapolyo, E. Behnan; “Ankara’da Cirit Oyunu”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 12(68), İlkteşrin 1938, s. 165–168. Uludağ, Ş. Osman; “Spor Göreneğin Değil Bilginin Eseri Olmalıdır”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 6(36), Şubat 1936, s. 431–439. Ünal, Kemal; “Milli Şef ve Halkevleri”, Ülkü Halkevleri Dergisi, 14(83), İkincikanun 1940.