TÜRKİYE-İSRAİL ÇEVRESEL (HAYALET) PAKTI
Öz
İsrail’in 1948 yılında Filistin toprakları üzerinde bir devlet olarak ortaya çıkması ile 20.Yüzyıl Ortadoğu tarihinin en dramatik ve sorunlu safhalarından biri başlamış, bunun sonucunda da 20. Yüzyılın ikinci yarısına gerek bölge gerekse de Dünya siyasetini derinden etkileyen en az 3 büyük savaş sığdırılmıştır. Kendisini tamamen sert bir coğrafyada düşman ülkelerle çevrili bir denizi ortasında tek başına kalmış olarak gören İsrail, etrafındaki bu kuşatmayı kırmak ve rahat bir nefes alabilmek için Ortadoğu ve havalisinde kendisine destek olabilecek devletler arayışına girişmiş, bu amaçla girişimlerde bulunmuştur. İşte bu çalışmada bu girişimler kapsamında 1958 yılında Türkiye ile tesis edilmeye çalışılan antlaşmaya değinilecektir. Anlaşmayı ortaya çıkaran sebepler incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Çevresel Pakt, Süveyş Krizi, Bağdat Paktı, Eisenhower Doktrini, Trident
Kaynakça
- Ahmad, Naved, “Pakistan-Turkey Relations”, Pakistan Horizon, Cilt: 34, Sayı: 1, 1981, s. 105-128.
- Almog, Orna, Britain, Israel and the United States, 1955-1958: Beyond Suez, Frank Cass, Londra 2002.
- Baş, Arda, “1958 Türkiye-İsrail Periferik Anlaşması”, Tarihin Peşinde, Uluslararası Tarih ve Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, Sayı: 20, 2018, s. 17-39.
- Bengio, Ofra, Türkiye-İsrail: Hayalet İttifaktan Stratejik İşbirliğine, (Çev. Filiz Kaynak Dişkaya), Erguvan Yayınevi, İstanbul 2009.
- Bishku, Michael B., “How Has Turkey Viewed Israel”, Israel Affairs, Cilt: 12, Sayı: 1, 2006, s. 177-194.
- Bölükbaşı, Süha, “Behind the Turkish-Israeli Alliance: A Turkish View”, Journal of Palestine Studies, Cilt: 29, Sayı: 1, İlkbahar 1999, s. 21-35.
- Codispoti, Joseph M., Star and Crescent,Turco-Israeli Partnership in a Tough Neighborhood, Air War College, Maxwell Paper No: 22, Air University, Maxwell Airforce Base, Alabama Ağustos 2000.
- Criss, Bilge ve Bilgin, Pınar, “Turkish Foreign Policy Toward Middle East”, Middle East Review of International Affairs-MERIA, Cilt: 1, No: 1, Ocak 1997, http://www.rubincenter.org/1997/01/criss-and-bilgin-1997-01-03/, (Erişim Tarihi: 20.06.2018)
- Deringil, Selim, Turkish Foreign Policy During the Second World War, Cambridge University Press, Cambridge 1989.
- Erhan, Çağrı, “Hilal ve Sion Yıldızı Türk-İsrail İlişkilerinin Dünü ve Bugününe Kısa Bir Bakış”, Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 202, Ağustos-Eylül 1997, s. 32-38.