EN
TR
Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, elit karate sporcularında tükenişe kadar uygulanan mekik koşusu öncesi ve sonrası kan laktat (LA) seviyesi, öncelleme zamanı (ÖZ) ve tepki süresi (TS) parametrelerini karşılaştırmaktır.
Yöntem: Araştırmaya, milli takım düzeyinde yarışan, yaş ortalaması 20,3±1,6 yıl olan 10 elit erkek karate sporcusu katılmıştır. Ön testlerde dinlenim durumunda LA ölçülmüş, ardından TS ve ÖZ ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Sporcular, ardından tükenişe kadar mekik koşusu yapmış ve aynı testler tekrar edilmiştir. ÖZ testinde 5, 10 ve 30 ms hızlarda sunulan ışıklı uyaranlara verilen tepki ile hata skorları hesaplanmıştır. TS ölçümleri ışıklı uyaranla 12 tekrar halinde uygulanmış, en yüksek ve en düşük değerler çıkarılarak analiz edilmiştir. Veriler Shapiro-Wilk normallik testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Dinlenim ve yüklenme sonrası LA değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,005). ÖZ ve TS ölçümlerinde ise ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuç: Maksimal mekik koşusunun oluşturduğu yüksek LA artışına rağmen, karate sporcularının TS ve ÖZ performanslarının korunabildiği gözlenmiştir. Bu durum, sporcuların yüksek şiddetli egzersizlere karşı gelişmiş fizyolojik ve psikomotor adaptasyonlara sahip olduklarını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, S., & Aktağ, I. (2024). Determining the Anticipation Times of Athletes Participating and Non-Participating in Volleyball, Handball, and Basketball School Sports at Secondary Schools. European Journal of Education and Pedagogy, 5(1), 43-47.
- Akbulut, M., Aktağ, I., & Akpınar, S. (2015). Takım sporu ile bireysel spor yapan öğrencilerin sezinleme zamanlarının incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 26(4), 154-164.
- Allen, D. G., Lamb, G. D., & Westerblad, H. (2008). Skeletal muscle fatigue: cellular mechanisms. Physiological reviews, 88(1), 287-332.
- Aslan, K., Saygın, Ö., & Ceylan, H. İ. (2018). Futbol hakemlerinin farklı egzersiz şiddetlerinde sezinleme zamanı, kan laktat düzeyi ve karar verme becerilerinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(2), 260-276.
- Bajkowski, D.S., & Cynarski, W.J. (2024). Testing faktors influencing handgrip strength and reaction time to visual stimulus in selected martial arts. Journal of Kinesiology and Exercise Sciences. 105 (34), 46-59.
- Balcıoğlu, T., İlgen Uslu, F., Çotuk, B., & Duru, A. D. (2023). Elit Karate Sporcularında Farklılaşan Beyin Yolaklarının Uzamsal İstatistik Yöntemiyle Analizi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences- IJSETS, 9(3), 61-69. https://doi.org/10.18826/useeabd.1325597
- Bıyıklı, M. (2018). Erkek karate sporcularında yorgunluğun hedefe yönelik hareket koordinasyonuna etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
- Bourara, A., Nemeth, Z., Methnani, J., & Wilhelm, M., (2023). Impact of Fatigue on the Balance and Reaction Time of Amateur Padel Athletes. Asian J Sports Med.2023;14(4): e133550.https://doi.org/10.5812/asjsm-133550.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
28 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
11 Aralık 2024
Kabul Tarihi
25 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Karakaya, H., Balcıoğlu, T. H., Topsakal, N., & Cöbek Ünalan, P. (2025). Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS, 11(2), 121-130. https://doi.org/10.18826/useeabd.1599901
AMA
1.Karakaya H, Balcıoğlu TH, Topsakal N, Cöbek Ünalan P. Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi. Uls Spor, Egz & Ant Bil Derg. 2025;11(2):121-130. doi:10.18826/useeabd.1599901
Chicago
Karakaya, Hümeyra, Taylan Hayri Balcıoğlu, Nuri Topsakal, ve Pemra Cöbek Ünalan. 2025. “Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS 11 (2): 121-30. https://doi.org/10.18826/useeabd.1599901.
EndNote
Karakaya H, Balcıoğlu TH, Topsakal N, Cöbek Ünalan P (01 Haziran 2025) Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS 11 2 121–130.
IEEE
[1]H. Karakaya, T. H. Balcıoğlu, N. Topsakal, ve P. Cöbek Ünalan, “Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi”, Uls Spor, Egz & Ant Bil Derg, c. 11, sy 2, ss. 121–130, Haz. 2025, doi: 10.18826/useeabd.1599901.
ISNAD
Karakaya, Hümeyra - Balcıoğlu, Taylan Hayri - Topsakal, Nuri - Cöbek Ünalan, Pemra. “Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS 11/2 (01 Haziran 2025): 121-130. https://doi.org/10.18826/useeabd.1599901.
JAMA
1.Karakaya H, Balcıoğlu TH, Topsakal N, Cöbek Ünalan P. Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi. Uls Spor, Egz & Ant Bil Derg. 2025;11:121–130.
MLA
Karakaya, Hümeyra, vd. “Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS, c. 11, sy 2, Haziran 2025, ss. 121-30, doi:10.18826/useeabd.1599901.
Vancouver
1.Hümeyra Karakaya, Taylan Hayri Balcıoğlu, Nuri Topsakal, Pemra Cöbek Ünalan. Elit Karate Sporcularında Maksimal Egzersiz Sonrası Laktat Düzeyi, Öncelleme Zamanı ve Tepki Süresi Değişimlerinin İncelenmesi. Uls Spor, Egz & Ant Bil Derg. 01 Haziran 2025;11(2):121-30. doi:10.18826/useeabd.1599901