Fiziksel Egzersiz Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Ortoreksiya Nervoza Semptomlarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, düzenli fiziksel egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeyleri ile ortoreksiya nervoza semptomlarını çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmaya, Samsun ilinde düzenli olarak egzersiz yapan 16-50 yaş aralığındaki toplam 350 birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği” ve “ORTO-11 Ölçeği” kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve Scheffe çoklu karşılaştırma testleri ile normalite testi uygulanarak elde edilen sonuçlar analiz edilmiştir. Bulgular: Erkek ve kadın katılımcılar arasında Bireysel Sosyal İhtiyaçları Erteleme ve Çatışma, Tolerans Geliştirme ve Tutku ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Fiziksel görünümlerinden memnun olmayan katılımcıların ORTO-11 puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Haftada 1-3 antrenman yapan katılımcıların ORTO-11 puanları, haftada 4-7 ve 8 ve üzeri antrenman yapan katılımcılara göre daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, haftada 4-7 ve 8 ve üzeri antrenman yapan katılımcılar, haftada 1-3 antrenman yapan katılımcılara kıyasla Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişimi, Bireysel Sosyal İhtiyaçları Erteleme ve Çatışma, Tolerans Geliştirme ve Tutku ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği puanlarında daha yüksek skorlar elde etmiştir (p<0.05). Sonuç: Ortoreksiya nervoza ile egzersiz bağımlılığı arasında negatif bir korelasyon bulunmuştur. Düzenli fiziksel egzersiz yapan bireylerin ortoreksiya nervoza seviyelerinin düşük, ancak egzersiz bağımlılığı seviyelerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eating Disorder
• Exercise Addiction
• Healthy Eating
• Healthy Life
• Orthorexia Nervosa

Examination of Exercise Addiction and Orthorexia Nervosa Symptoms of Individuals Engaged in Physical Exercise

Öz

Aim: The present study aimed to examine exercise addiction levels and orthorexia nervosa symptoms of individuals who engage in regular physical exercise in terms of various variables. Method: A total of 350 individuals between the ages of 16 and 50 who exercised regularly in Samsun province participated in the present study. “Personal Information Form”, “Exercise Addiction Scale” and “ORTO-11 Scale” were used as data collection tools. Normality test of independent sample t-test, ANOVA and Scheffe multiple comparison tests were conducted to analyze the results found in the study. Results: A statistically significant difference was found among male participants and female participants in terms of Postponement of Individual Social Needs and Conflict, Tolerance Development and Passion and Exercise Addiction Scale scores (p<0.05). Participants who were not satisfied with their physical appearance had higher ORTO-11 scores. Participants who had 1-3 training sessions a week had higher ORTO-11 scores than participants who had 4-7 and 8 and higher training sessions a week, while participants who had 4-7 and 8 and higher training sessions a week had higher Excessive Focus and Emotion Change, Postponement of Individual Social Needs and Conflict, Tolerance Development and Passion and Exercise Addiction Scale scores than participants who had 1-3 training sessions a week (p<0.05). Conclusion: A negative correlation was found between orthorexia nervosa and exercise addiction. It was concluded that the individuals who were engaged in regular physical exercise had low orthorexia nervosa levels and high exercise addiction levels.

Anahtar Kelimeler

• Eating Disorder
• Exercise Addiction
• Healthy Eating
• Healthy Life
• Orthorexia Nervosa

Kaynakça

1. Adams, J., & Kirkby, R. J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A review. Addiction Research & Theory, 10(5), 415-437.
2. Altıntaş, A., Aşçı, F. H., & Özenir, B. T. (2007). Benlik sunumunun cinsiyete ve egzersiz davranışı parametrelerine göre incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 91-99.
3. Almeida, C., Vieira Borba, V., & Santos, L. (2018). Orthorexia nervosa in a sample of Portuguese fitness participants. Eating and Weight Disorders, 23(4), 443–451.
4. Arusoğlu, G., Kabakçı, E., Köksal, G., & Merdol, T. K. (2008). Ortoreksiya Nervoza ve Orto-11'in Türkçeye uyarlama çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(3), 283-291.
5. Batu, B., & Aydın, A. D. (2020). Elit yüzme sporcularının egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 399–412.
6. Bratman, S., & Knight, D. (2000). Health food junkies: overcoming the obsession with healthful eating. Broadway Books, p.1-242.
7. Brytek-Matera, A. (2012). The relationship between body image disturbance and coping with stress in patients suffering from anorexia nervosa. Polish Psychological Bulletin, 43(4), 253-260.
8. Brytek-Matera, A., Donini, L. M., Krupa, M., Poggiogalle, E., & Hay, P. (2015). Orthorexia nervosa and self-attitudinal aspects of body image in female and male university students. Journal of Eating Disorders, 3(1), 2.

9. Brytek-Matera, A., Onieva-Zafra, M.D., Parra-Fernández, M.L., Staniszewska, A., Modrzejewska, J. & Fernández-Martínez, E. (2020). Evaluation of orthorexia nervosa and symptomatology associated with eating disorders among European university students: A multicentre cross-sectional study. Nutrients, 12, (12), 3716.
10. Bundros, J., Clifford, D., Silliman, K., & Neymas Morris, M. (2016). Prevalence of orthorexia nervosa among college students based on Bratman’s test and associated tendencies. Appetite, 101, 86-94.
11. Cartwright, M. M. (2004). Eating disorder emergencies: understanding the medical complexities of the hospitalized eating disordered patient. Critical Care Nursing Clinics, 16(4), 515-530.
12. Cena, H., Barthels, F., Cuzzolaro, M., Bratman, S., Brytek-Matera, A., Dunn, T., & Donini, L. M. (2019). Definition and diagnostic criteria for orthorexia nervosa: A narrative review of the literature. Eating and Weight Disorders Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 24, 209–246.
13. Chen, W.J. (2016). Frequent exercise: A healthy habit or a behavioral addiction? Chronic Diseases and Translational Medicine, 2(04), 235-240.
14. Demir, G. T., Hazar, Z., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EAS): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(3), 865-874.
15. Demirel, H. G., & Cicioğlu, H. İ. (2020). Üst düzey sporcuların egzersiz bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 242–254.
16. Donini, L. M., Marsili, D., Graziani, M. P., Imbriale, M., & Cannella, C. (2004). Orthorexia nervosa: a preliminary study with a proposal for diagnosis and an attempt to measure the dimension of the phenomenon. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 9(2), 151-157.
17. Dumitru, D. C., Dumitru, T., & Maher, A. J. (2018). A systematic review of exercise addiction: Examining gender differences. Journal of Physical Education and Sport, 18(3), 1738–1747.
18. Erduğan, F., Sülün, F., Uzun, E. A., & Özdemir, D. (2024). Exploring the interplay between orthorexia nervosa and exercise addiction in the pursuit of optimal well-being. Research in Sports Science, 14(2), 64-72.
19. Farchakh, Y., Hallit, S., & Soufia, M. (2019). Association between orthorexia nervosa, eating attitudes and anxiety among medical students in Lebanese universities: Results of a cross-sectional study. Eating and Weight Disorders, 24(4), 683–691.
20. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.). Pearson.
21. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2013). Multivariate Data Analysis. Pearson Education Limited.
22. Karasar, N. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Kavramlar, İlkeler ve Teknikler (32.Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
23. Malm, C., Jakobsson, J., & Isaksson, A. (2019). Physical activity and sports – real health benefits: A review with insight into the public health of Sweden. Sports, 7(5), 127.
24. McComb, S.E. & Mills, J.S. (2019). Orthorexia nervosa: A review of psychosocial risk factors. Appetite, 140, 50-75.
25. Mitrofanova, E. (2020). From a Healthy Diet to Pathology: Exploring the Complexity of Orthorexia Nervosa. Ph.D. Thesis. Kingston University, UK.
26. Orhan, S., Yücel, A. S., Sadeq, B. J., & Orhan, E. (2019). Investigation of the exercise dependence of athletes doing kickboxing, taekwondo, and Muay Thai. Sports (Basel, Switzerland), 7(2), 52.
27. Polat, C., & Şimşek, K. Y. (2015). Spor merkezlerindeki bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi: Eskişehir İli Örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(15), 354-369.
28. Powell, K. E., King, A. C., Buchner, D. M., Campbell, W. W., DiPietro, L., Erickson, K. I., . . . Whitt-Glover, M. C. (2019). The scientific foundation for the physical activity. Journal of Physical Activity and Health, 16, 1–11.
29. Roncero, M., Barrada, J. R., & Perpiñá, C. (2017). Measuring orthorexia nervosa: Psychometric limitations of the ORTO-15. The Spanish Journal of Psychology, 20:E41.
30. Rudolph, S. (2018). The connection between exercise addiction and orthorexia nervosa in German fitness sports. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 23(5), 581-586.
31. Sicilia, Á., Alcaraz-Ibáñez, M., Lirola, M. J., & Burgueño, R. (2017). Influence of goal contents on exercise addiction: Analysing the mediating effect of passion for exercise. Journal of Human Kinetics, 59, 143–153.
32. Strahler, J., Hermann, A., Walter, B. & Stark, R. (2018). Orthorexia nervosa: A behavioral complex or a psychological condition? Journal of Behavioral Addictions, 7(4), 1143-1156.
33. Szabo, A., & Demetrovics, Z. (2022). Passion and addiction in sports and exercise. Routledge.
34. Tatlıses, M. (2016). Spor salonunda düzenli spor yapan kişilerin ortoreksiya nervoza belirtileri ile beden algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi.
35. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (5. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
36. Tekkurşun Demir, G., Hazar, Z., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(3), 865–874.
37. Terry, A., Szabo, A., & Griffiths, M. (2004). The exercise addiction inventory: A new brief screening tool. Addiction Research & Theory, 12(5), 489-499.
38. Topçu F., and Aricak O.T. (2019). The Effect of Perfectionism and Body Perception on Orthorexia Among Young Adults. Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapies and Research, 8(3)170-178.
39. Üstündağ, E. G. (2020). Spor salonunda spor yapan bireylerde yeme farkındalığı ile ortoreksiya nervoza belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çağ Üniversitesi.
40. Yao, S-J., Ma, Q-S., Liu, C., Cao, D-W., Lyu, T., & Guo, K-L. (2023). The relationship between physical exercise and subjective well-being among Chinese junior high school students: A chain mediating model. Frontiers Psychology, 13, 1053252.
41. Yeltepe, H. (2005). Egzersiz Bağımlılığının Tanımlanması ve ‘’Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21’’in Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışmasının Yapılması. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
42. Yıldırım, İ., Yıldırım, Y., Ersöz, Y., Işık, Ö., Saraçlı, S., Karagöz, Ş., & Yağmur, R. (2017). Egzersiz bağımlılığı, yeme tutum ve davranışları ilişkisi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 43-54.
43. Zmijewski, C. F., and Howard, M. O. (2013). Exercise dependence and attitudes toward eating among young adults. Eating behaviors, 4(2), 181-195.