An Investigation of Mental Training Skills Among Students of the Faculty of Sports Sciences in Terms of Different Variables

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 4, 362 - 372, 31.12.2025

Muhammed Şahin , Samet Sağ , Tayip Temizel , Hüseyin Can Gürbüz , Senem Nur Bekmez

https://doi.org/10.18826/useeabd.1780280

Öz

Aim: The purpose of this study is to examine the mental training skill levels of students at the Faculty of Sports Sciences according to the variables of gender, age, years of sports experience, and department of study.
Methods: The research was conducted using a descriptive survey model and included a total of 340 students (207 male, 133 female) enrolled in the Coaching Education, Physical Education and Sports Education, and Sports Management departments of the faculty. Data were collected using an online Personal Information Form and the Mental Training Inventory in Sports (SZAE). Independent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analyses
Results: According to the research findings, male students scored significantly higher than female students in the mental performance skills sub-dimension (p<0,05). No significant differences were found between gender and age groups in the other sub-dimensions (p>0,05). However, as the students' years of sports participation increased, significant increases were observed in their mental basic skills, mental performance skills, and mental imagery scores. It was determined that the department in which students were enrolled had no significant effect on mental skill levels (p>0,05).
Conclusion: The results obtained reveal that individual experience and sporting background play a significant role in the development of mental skills, while demographic factors have a more limited effect. These findings emphasize the necessity of long-term experience and practical training programs to support mental skill development in university student athletes.

Anahtar Kelimeler

Sport , University Students , Mental Training , Mental Skills.

Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Zihinsel Antrenman Becerilerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin zihinsel antrenman beceri düzeylerinin; cinsiyet, yaş, spor yılı ve öğrenim görülen bölüm değişkenlerine göre incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma, tarama (betimsel) modeliyle yürütülmüş ve spor bilimleri fakültesinin Antrenörlük Eğitimi, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi ile Spor Yöneticiliği bölümlerinde öğrenim gören toplam 340 öğrenci (207 erkek, 133 kadın) örnekleme dâhil edilmiştir. Veriler, çevrimiçi ortamda uygulanan Kişisel Bilgi Formu ve Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri (SZAE) ile toplanmıştır. Analizlerde bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre, zihinsel performans becerileri alt boyutunda erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre anlamlı derecede daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir (p<0,05). Diğer alt boyutlarda ise cinsiyet ve yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte, öğrencilerin spor yılı arttıkça zihinsel temel beceriler, zihinsel performans becerileri ve zihinsel canlandırma puanlarında anlamlı artışlar gözlenmiştir. Öğrenim görülen bölümün ise zihinsel beceri düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).
Sonuç: Elde edilen sonuçlar, zihinsel becerilerin gelişiminde bireysel deneyim ve sportif geçmişin önemli bir rol oynadığını, demografik faktörlerin ise daha sınırlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, üniversite öğrencisi sporcularda zihinsel beceri gelişimini desteklemek amacıyla uzun vadeli deneyim ve uygulamalı eğitim programlarının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor , Üniversite Öğrencileri , Zihinsel Antrenman , Zihinsel Beceri.

Kaynakça

• Akandere, M., Aktaş, S., & Er, Y. (2018). Zihinsel antrenman ve spor. Türkiye Barolar Birliği, 23(1), 82-93.
• Aktepe, K. (2013). Sporda zihinsel atrenman. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Altunkalem, S. (2020). Elit düzeydeki atletlerde uygulanan zihinsel antrenmanların zihinsel dayanıklılığa etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
• Behnke, M. Tomczak, M. Kaczmarak, L. Komar, M., & Gracz, Z. (2017). The sport mental training questionnaire: development and validation. Current Psychology, 37, 1-13.
• Botwina, R., & Krawczynski, M. (2003). Application of visilution in training of young football players. Europeon Congress of Sport Psychology, 131-134
• Cevahircioğlu, B., Karakuş, K., & Şenel, E. (2023). Sporcularda zihinsel antrenman ile müsabaka ruminasyonu arasındaki ilişki. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 292-305.
• Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Routledge.
• Connaughton, D., Wadey, R., Hanton, S., & Jones, G. (2008). The development and maintenance of mental toughness: Perceptions of elite performers. Journal of Sports Sciences, 26(1), 83-95.
• Cotterill, S. T. (2010). Pre-performance routines in sport: Current understanding and future directions. International Review of Sport and Exercise Psychology, 3(2), 132-153.
• Cumming, J., & Ramsey, R. (2008). Imagery interventions in sport. In S. D. Mellalieu & S. Hanton (Eds.), Advances in Applied Sport Psychology: A Review (pp. 5-36). Routledge.
• Çelik, O. B., & Güngör, N. B. (2020). The effects of the mental traınıng skills on the predıctıon of the sports scıences faculty students'anxıety levels. International Journal of Eurasian Education & Culture, 5(9), 888-929.
• Daşkesen, S. S., Yarayan, Y. E., & İlhan, E. L. (2024). Tekerlekli Sandalye Basketbolcularının Zihinsel Antrenman ve Mücadele Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 29(4), 210-215.
• Doğan, E. (2019). Kadın ve erkek sporcuların imgeleme biçimlerinin karşılaştırılması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 373-381.
• Driskell, J. E., Copper, C., & Moran, A. (1994). Does mental practice enhance performance? Journal of Applied Psychology, 79(4), 481-492.
• Erdoğan, B. S., & Gülşen, D. B. A. (2020). Spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören sporcuların zihinsel antrenman düzeylerinin belirlenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 219-228.
• Erman, M. Y., Turhan, M. Ö., & Sarı, C. (2023). Sporcuların zihinsel antrenman düzeyleri ile sporda mücadele ve tehdit algılarının incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 28(1), 32-41.
• Guillot, A., & Collet, C. (2008). Construction of the motor imagery integrative model in sport: a review and theoretical investigation of motor imagery use. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1(1), 31-44.
• Habacha, H., Molinaro, C., & Dosseville, F. (2014). Effects of gender, ımagery ability, and sports practice on the performance of a mental rotation task. American Journal of Psychology, 127(3), 313-323.
• Hardy, J., Hall, C. R., & Hardy, L. (2001). A note on athletes’ use of self-talk. Journal of Applied Sport Psychology, 13(2), 206-213.
• Hatzigeorgiadis, A., Zourbanos, N., Galanis, E., & Theodorakis, Y. (2011). Self-talk and sports performance: A meta-analysis. Perspectives on Psychological Science, 6(4), 348-356.
• Hocaoğlu, G. S. (2019). Sporcuların algılanan yeterlik ve hedef yönelimlerinin içsel konuşma ve imgeleme biçimlerini belirlemedeki rolü. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
• Holmes, P. S., & Collins, D. J. (2001). The PETTLEP approach to motor imagery: A functional equivalence model for sport psychologists. Journal of Applied Sport Psychology, 13(1), 60-83.
• Hoobyar, T., Dotz, T., & Sanders, S. (2013). NLP-Zihin Kullanma Gücü. (M. Keskin, Çev.). Yakamoz Kitap/Sonsuz Kitap.
• Jeannerod, M. (1994). The representing brain: Neural correlates of motor intention and imagery. Behavior Brain Science, 17, 187–245.
• Kara, Ö., & Hoşver, P. U. (2019). Play-Off müsabakalarında yer alan kadın voleybolcuların zihinsel antrenman düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Spor Bilimleri Öğrenci Çalışmaları, 1(1), 35-42.
• Karaağaç, S., & Şahan, H. (2021). Bireysel ve takım sporcularında optimal performans duygu durumu ve zihinsel antrenman ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Türk Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 1(1), 26-39.
• Karaca, R., & Gündüz, N. (2021). Oryantiring sporcularında zihinsel antrenman ve performans ilişkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 99-115.
• Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayıncılık.
• Kartal, Z., Güvendi, B., Türksoy, A., & Altıncı, E. E. (2017). Takım sporcularının imgeleme kullanımları ile başarı motivasyonları arasındaki ilişki. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 41-53.
• Kılınç, H. & Fırat, M. (2017). Sosyal bilimler araştırmalarında çevrimiçi veri toplama ve gönüllü katılıma ilişkin uzman akademisyenlerin görüşleri. Eğitim Bilimleri: Teori ve Uygulama , 17(5), 1461-1486.
• Kozak, M., Zorba, E., & Bayrakdar, A. (2021). Sporcularda zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 3(2), 89-97.
• Morris, T., Spittle, M., & Perry, C (2004). Mental imagery in sport. Deakin University. Chapter.
• Morris, T., Spittle, M., & Watt, A. P. (2005). Imagery in sport. Human kinetics.
• Nicholls, A. R., Polman, R. C., Levy, A. R., & Backhouse, S. H. (2009). Mental toughness in sport: Achievement level, gender, age, experience, and sport type differences. Personality and individual differences, 47(1), 73-75.
• Öner, Ç., & Cankurtaran, Z. (2020). Elit okçuların zihinsel beceri ve tekniklerinin atış performanslarını belirleyici rolü. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 1-9.
• Sarı, İ., Sağ, S., & Demir, A. P. (2020). Sporda zihinsel dayanıklılık: Taekwondo sporcularında bir inceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 131-147.
• Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (Sixth Edition). USA: Pearson Education Limited.
• Tod, D., Edwards, C., McGuigan, M., & Lovell, G. (2015). A systematic review of the effect of cognitive strategies on strength performance. Sports Medicine, 45, 1589-1602.
• Vealey, R. S. (2007). Mental skills training in sport. In G. Tenenbaum & R. C. Eklund (Eds.), Handbook of Sport Psychology (3rd ed., pp. 287-309). Wiley.
• Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of Sport and Exercise Psychology (7th ed.). Human Kinetics.
• Weinberg, R. S., & Williams, J. M. (2010). Integrating and implementing a psychological skills training program. In J. M. Williams (Ed.), Applied sport psychology: Personal growth to peak performance (6th ed., pp. 361–391). Boston: McGraw-Hill.
• Xiong, J. (2012). The functions and methods of mental training on competitive sports. Physics Procedia, 33, 85-92.
• Yarayan, Y. E., & İlhan, E. L. (2018). Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri’nin (SZAE) uyarlama çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 205-218.
• Yılmaz, O. (2019). Zihinsel antrenman uygulaması otojenik antrenman. Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Dergisi, 69-85.
• Yılmaz, T. (2023). Okul sporları müsabakalarına katılan öğrencilerin zihinsel antrenman düzeyleri. Spor Bilimlerinde Güncel Yaklaşımlar, 249.
• Yılmaz, T., & Mayda, M. H. (2024). Ünilig'e katılan sporcuların Zihinsel Antrenman Envanterine göre yordanması. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 126-134.
• Yüksel, Ö., & Orhan, Ö. (2021). Farklı spor dalları ile ilgilenen sporcuların zihinsel antrenman düzeylerinin incelenmesi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 3(2), 56-63.
• Zekioğlu, A., Tatar, A., Bahadır, E. & Afacan, E. (2017). Zihinsel hazır oluşun ölçülmesi: Ölçek geliştirme çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(2), 57-64.