Araştırma Makalesi

BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM

Öz

Çağımızın dijital dünyasında güvenliğin temel unsurlarından biri olarak kabul edilen kimlik doğrulama, bir kullanıcının, uygulamanın veya cihazın gerçek kimliğini doğrulamak amacıyla uygulanan bir süreçtir. Bu süreç, yalnızca yetkili bireylerin veya hizmetlerin belirli kaynaklara ve verilere erişmesini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Kimlik doğrulama; parolalar (yalnızca kullanıcının bildiği bir şifre), biyometrik veriler (yüz tanıma, parmak izi) veya güvenlik belirteçleri gibi çeşitli yöntemler kullanılarak gerçekleştirilebilir ve böylece sistemlerdeki erişim kontrol mekanizmaları etkin bir şekilde yönetilebilmektedir. Günümüzde kimlik doğrulama süreçleri, güvenlik ve gizlilik açısından büyük önem taşımaktadır. Geleneksel merkezi kimlik doğrulama sistemleri, kullanıcı bilgilerini merkezi bir sunucuda saklayarak erişim yetkilendirme süreçlerini yürütmektedir. Ancak, bu sistemler tek bir güvenlik merkezi içerdiğinden, veri ihlalleri ve siber saldırılara karşı risk altında olabilir. Buna karşılık, blokzincir destekli kimlik doğrulama sistemleri, merkezi bir otoriteye bağlı olmadan kimlik doğrulama sürecini yönetmektedir. Bu sistemler, dağıtık bir ağ üzerinde işlem yaparak, her kullanıcı için şeffaf, değiştirilemez ve izlenebilir bir kayıt defteri oluşturmaktadır. Bu sayede verilerin güvenliğini ve gizliliğini koruyarak işlem yapmaktadır. Böylece hem veri ihlalleri hem de siber saldırılar gibi tehditlere karşı daha dayanıklı bir güvenlik yapısı sunmaktadır. Bu çalışmada, geleneksel kimlik doğrulama sistemleri ile blokzincir destekli çözümler mimari yapı, güvenlik, performans açısından karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, her iki yöntemin avantajları ve zorluklarını ortaya koyarak, farklı kullanım senaryoları için en uygun kimlik doğrulama modelini belirlemeye yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. L. Shinder, M. Cross, Chapter 11. Passwords, vulnerabilities, and exploits, In book: Scene of the Cybercrime (Second Edition) (2008) 467-503 doi.org/10.1016/B978-1-59749-276-8.00011-X.
  2. P. P. Piyush, A. S. Rajawat, S.B. Goyal, P. Bedi, C. Verma, M. S. Raboaca, F. M. Enescu, Authentication and authorization in modern web apps for data security using nodejs and role of dark web, Procedia Computer Science. (2022) 781-790 doi.org/10.1016/j.procs.2022.12.080.
  3. A. Henricks, H. Kettani, On data protection using multi-factor authentication, The International Conference on Information System and System Management, (2019) 1-4. doi.org/10.1145/3394788.339478
  4. A. Ezugwu, E. Ukwandu, M. Ezema, C. Olebara, J. Ndunagu, L. Ofusori, U. Ome, Password-based authentication and the experiences of end users, Scientific Africa, (2023) e01743. doi.org/10.1016/j.sciaf.2023.e01743.
  5. C. Mole, E. Chalstrey, P. Foster, T. Hobson, Digital identity architectures: comparing goals and vulnerabilities, (2023). doi.org/10.48550/arXiv.2302.09988.
  6. N. A. Lal, S. Prasad, M. Farik, A Review of authentication methods, International Journal of Scientific & Technology Research, (2016) 246-249.
  7. A. K. Jain, A. Ross, S. Prabhakar, An introduction to biometric recognition, IEEE Transactions on Circuits and Systems for Video Technology, 14(1) (2004) 4-20. doi.org/10.1109/TCSVT.2003.818349.
  8. R. Amin, T. Gaber, G. Eltaweel, A. E. Hassanien, Biometric and traditional mobile authentication techniques: Overviews and open issues, Chapter in Intelligent Systems Reference Library, (2014) 423-446. doi.org/10.1007/978-3-662-43616-5_16.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yazılım Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yangeç, D., & Koyun, A. (2025). BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 14-24. https://doi.org/10.62301/usmtd.1691033
AMA
1.Yangeç D, Koyun A. BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 2025;9(1):14-24. doi:10.62301/usmtd.1691033
Chicago
Yangeç, Didem, ve Arif Koyun. 2025. “BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi 9 (1): 14-24. https://doi.org/10.62301/usmtd.1691033.
EndNote
Yangeç D, Koyun A (01 Haziran 2025) BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi 9 1 14–24.
IEEE
[1]D. Yangeç ve A. Koyun, “BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM”, Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 14–24, Haz. 2025, doi: 10.62301/usmtd.1691033.
ISNAD
Yangeç, Didem - Koyun, Arif. “BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi 9/1 (01 Haziran 2025): 14-24. https://doi.org/10.62301/usmtd.1691033.
JAMA
1.Yangeç D, Koyun A. BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 2025;9:14–24.
MLA
Yangeç, Didem, ve Arif Koyun. “BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM”. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2025, ss. 14-24, doi:10.62301/usmtd.1691033.
Vancouver
1.Didem Yangeç, Arif Koyun. BLOKZİNCİR DESTEKLİ KİMLİK DOĞRULAMA: MERKEZİ SİSTEMLERE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM. Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi. 01 Haziran 2025;9(1):14-2. doi:10.62301/usmtd.1691033