SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPI MALZEMELERİ AÇISINDAN BİNA SERTİFİKASYON SİSTEMLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

“Yeryüzüne iyi davranın. O atalarınızdan miras kalmadı, onu çocuklarınızdan ödünç aldınız” atasözü yüzyıllar öncesi Sürdürülebilirlik kavramına dikkat çekmektedir. Günümüzde ise Sürdürülebilirlik kavramı, Brundtland raporuna göre “Bugünün gereksinimlerini, gelecek kuşakların gereksinimlerini karşılama yeteneğinden ödün vermeden karşılayan kalkınma” şeklinde tanımlanmıştır.

 

Sürdürülebilirlik kavramının temel gayesi kaynakların uzun vadede, en uygun şekilde kullanılmasıdır. Yapılar, yapı malzemelerinin hammaddesinin kaynağından elde edilmesinden başlayıp yapı ömrünün sona ermesine kadar geçen yaşam döngüleri boyunca çevresel sorunların oluşumuna sebep olmaktadır. Sorunların önüne geçilmesi sürdürülebilir arazi yönetimi ve malzeme kullanımlarının yapılması amacıyla binalarda sertifika sistemleri (Leed, Bream, Yeşil Yıldız, Greenstar, Casbee, Sbtool) ortaya çıkmıştır. Bina sertifika sistemleri olarak ifade edilen bu ölçme sistemleri, bina bazındaki projelerin çevre üzerindeki etkilerini ve doğal kaynakları korumadaki duyarlılıklarını ortaya çıkarmada ölçülebilir bir referans sağlamaya çalışan derecelendirme sistemleri olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı sürdürülebilir yapı malzemeleri açısından bina sertifikasyon sistemlerinin incelenmesidir. Çalışma kapsamında, sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir yapı malzemeleri kavramı, bina sertifikasyon sistemlerinin değerlendirilmesi yapılmış, Sürdürülebilir yapı malzemeleri açısından bina sertifikasyon sistemleri irdelenmiştir.

 

Ülkemizde bina sertifikasyon sistemleri uygulamaları mevcut olmasına karşın diğer ülkeler ile kıyaslandığında sertifika alan bina sayısı çok az miktardadır. Bina sertifikasyon sistemleri incelendiği zaman her ülke için farklı sertifikasyon kriterleri ortaya çıkmakta, sertifikasyon sistemleri sürekli olarak güncellenmektedir. Çalışma sonucunda, Türkiye’ye özgü uygulanması önerilen bina sertifikasyon sisteminin sürdürülebilir yapı malzemeleri açısından ele alınarak, sürdürülebilirlik kavramının bina sertifikasyon sistemlerine adapte edilmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

 

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik,sürdürülebilir yapı malzemeleri,yapı,bina sertifikasyon sistemleri

Kaynakça

1. Akiner İ., Akiner M.E., Akkoyunlu A., 2010. Influence Of Sustainable Construction Materials And Technologies On Environment: A Case Study From Mersin Province Of Turkey, Techsta 2010–Technologies and management for Sustainable Development, 8-th international conference, Management and Technologies for Sustainable Development in the Building Industry, 15-17 Eylül, Prague, Cek Cum, pp.85-98.
2. Aksa, 2014. Global Reporting Initiative Sürdürülebilirlik Raporu, Erişim Tarihi: 21.06.2018.http://akkok.com.tr/BasinOdasi/Lists/BasinBultenleri/Attachments/248/1117_surdurulebilirlikRaporu_Bb.docx.
3. Anbarcı1, M., Giran, Ö., Demir, İ.H., 2011. Uluslararası Yeşil Bina Sertifika Sistemleri ile Türkiye’ deki Bina Enerji Verimliliği Uygulaması. 6. İnşaat Yönetimi Kongresi, 25-26-27 Kasım 2011, Bursa TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası. 158-176s.
4. Baharetha, S. M., 2013. A Model For Selecting Sustainable Exterior Wall Building Materials Products In Hot, Humid Climate. King Fahd University of Petroleum And Minerals, Doctoral Dissertation, Saudi Arabia.
5. Breeam, 2011. Breeam New Construction Non-Domestic Buildings Technical Manual SD5073-2.0:2011, 24pp.
6. Breeam, 2018. Erişim Tarihi: 14.07.2018. www.breeam.org.
7. Burdtland, 1987. Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future. Erişim Tarihi: 1607.2018. file:///C:/Users/Asus/Downloads/our_common_futurebrundtlandreport1987.pdf.
8. Bulut, B., 2014. Yeşil Bina Sertifika Sistemleri: Türkiye için Bir Sistem Önerisi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 160s. Ankara.

9. Canarslan, Ö., 2007. Evaluation Indıcators for Selection of Sustainable Building Materials. Middle East Technıcal University, The Graduate School of Natural and Applied Sciences, M.Sc. in Building Science, 109., Ankara.
10. Canıtez, S.İ., 2013. Sertifikasyona Dayalı Sürdürülebilir Yapı Üretim Sürecine İlişkin Türkiye Koşullarına Uygun Modele Yönelik Sistem Yaklaşımları. Doktora Tezi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
11. Casbee, 2007. Casbee for Urban Development, Technical Manual 2007 Edition. Erişim Tarihi:16.07.2018.http://www.ibec.or.jp/CASBEE/english/overviewE.htm.
12. Cassidy, R., Wright. G., 2003. A Report on the Green Building Movement, 8 March, Building Design Construction.
13. Çedbik, 2018. Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği. Erişim Tarihi: 26.06.2018, https://cedbik.org/tr.
14. Çedbik Kılavuz, 2018. Konut Sertifika Kılavuzu; Yeni Konutlar. Versiyon 1.0 Kılavuzu.
15. Çevreye Duyarlılık Kampanyası (Yeşil Yıldız), 2018. Erişim Tarihi: 15.07.2018. http://yigm.kulturturizm.gov.tr/TR,11596/cevreye-duyarlilik-kampanyasi-yesil-yildiz.html.
16. Ekinci, C.E., Elyiğit, B., 2017. Bir Yükseköğretim Binasının Mühendislik Özelliklerinin BUD Kapsamında İncelenmesi. 2 nd International Science Symposium. 05-09-2017 Tbilisi-Georgiga. 1-10s.
17. Endo J., Murakamı S., Ikaga T., Iwamura K., Sakamoto Y., Yashıro T., Bogakı K., 2005. Extended Framework Of Casbee; Designing An Assessment System Of Buildings For All Lifecycle Stages Based On The Concept Of Eco-Efficiency. The 2005 World Sustainable Building Conference, 24 October, Tokyo.
18. Erdede, S.B., Erdede, B., Bektaş, S., 2014. Sürdürülebilir Yeşil Binalar ve Sertifika Sistemlerinin Değerlendirilmesi. 5. Uzaktan Algılama-Cbs Sempozyumu. 14-17 Ekim 2014. İstanbul.
19. Erten, D., 2008. Kazanca Dönüşen Maliyet, Bölgesel Çevre Merkezi Dergisi, sayı 4, s.18-19.
20. Erten, D., 2009. Financial Incentives to Accelerate the Construction of Green Buildings in Turkey and Global Best Practices, Ulusal Enerji Verimliliği Forumu, İstanbul.
21. Erten, D., 2010. Uluslararası Yeşil Bina Sertifika Sistemleri: Karşılaştırmalı Olarak BREEAM ve LEED. International Sustainable Buildings Symposium, 26-28 Mayıs, Ankara, 532-534.
22. Esin, T., Yüksek, İ., 2009. Çevre Dostu Ekolojik Yapılar. 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu,13-15 Mayıs, Karabük, 2206-2211.
23. Godfaurd, J., 2005.Clements­Croome, D. And JeronimidiSustainable Building Solutions: A Revie of Lessons From The Natural World. Building And Environment, 40 (3). pp. 319­328.
24. Kohler, N., Chini, A. R., 2005. Resource-Productive Material Use. World Sustainable Buildings. Erişim Tarihi: 16.07.2018. http://www.sb05.com/academic/2_IssuePaper.pdf.
25. Larsson, N., 2011. SB Method and SBTool for 2011. Erişim Tarihi: 16.07.2018. http://www.iisbe.org/system/files/private/Nils%20Larsson_New%20SBTool%20Generic%20Framework.pdf.
26. Odaman K., 2012. Ölçütlere Dayalı Değerlendirme Ve Sertifika Metotlarından LEED Ve BREEAM’in Türkiye Uygulamalarına Yönelik İrdeleme Ve Öneriler. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 17-18s., İzmir.
27. Özdemir, E., 2012. Mevzuat ve Yeşil Bina Sertifikaları Bağlamında Yapı Malzemelerinin Seçimi ve Türkiye İçin Gereklilikler. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Tekinik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 117., İstanbul.
28. Saunders, T., 2008. A Discussion Document Comparing International Environmental Assessment Methods For Buildings, pp 32.
29. Sev, A., Canbay, N., 2009. Dünya Genelinde Uygulanan Yeşil Bina Değerlendirme ve Sertifika Sistemleri, Yapı Dergisi Yapıda Ekoloji Eki, Sayı 329, s. 42-47.
30. Sayar, Z., Gültekin, A.B., Dikmen, Ç.B., 2009. Sürdürülebilir Mimarlık Kapsamında Ahşap ve PVC Doğramaların Değerlendirilmesi, 5. Uluslararası ileri Teknoloji Sempozyumu (İATS’09), 13-15 Mayıs, Karabük, 2067-2072.
31. Somalı, B. 2010. Leed mi, Breeam mi? Erişim Tarihi:06.07.2018.http://www.altensis.com/wpcontent/uploads/2011/04/Yesil_Bina_062010.pdf.
32. Somalı, B., Ilıcalı, E., 2009. Leed ve Breeam Uluslararası Yeşil Bina Değerlendirme Sistemlerinin Değerlendirilmesi. IX. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 6-9 Mayıs, 1081-1088.
33. SEMTRIO, 2018. LEED Sertifikası Kategorileri. Erişim Tarihi: 07.07.2018. http://www.semtrio.com/leed-sertifikasi?gclid=CjwKCAjw7cDaBRBtEiwAsxprXaVXDvUdc4XdyIQYjKs-jt4EN4_h8nxEBvQc9jlsKmecmgQpCX6o0hoC-PoQAvD_BwE.
34. Spiegel, R., Meadows, D., 2010. Green Building Materials: A Guide to Product Selection And Specification. 15s., Canada.
35. Şenol, S., 2009. Gayrimenkul Geliştirme Sürecinde Yeşil Binaların Sürdürülebilirlik Kriterleri Açısından İncelenmesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 131s, İstanbul.
36. Tuna, R. 2018. Bina Sertifika Sistemleri Erişim Tarihi:15.07.2018.http://ekolojikmim.com/yazilar/BinaSertifikaSistemleri.pdf.
37. Tuyup, 2018. Yeşil Yıldız: İnsana, Doğaya, Geleceğe Yatırım. Erişim Tarihi: 06.07.2018 http://tuyup.turizm.gov.tr/Yayinlar/Ye%C5%9Fil%20Y%C4%B1ld%C4%B1z%20Bilgi%20Bro%C5%9F%C3%BCr%C