Araştırma Makalesi

Gravür Baskı Resimlerinin Çizgisel Özellikleri

Cilt: 5 Sayı: 2 20 Kasım 2024
PDF İndir
EN TR

Gravür Baskı Resimlerinin Çizgisel Özellikleri

Öz

İnsanoğlu ilk çağ zamanında kemikle ve boynuzla taşa, toprağa ve çamura çizgiler çizip fikirlerini ve tecrübelerini aktarmışlardır. Tarihte ilk uygulanan çizgi sert bir zemin üzerine iz bırakmak için oluk yaparak oluşturulmuştur. Gravür baskı (çukur baskı) da sert bir yüzeyi oyarak çizgilerle desen yapıp bu desenleri kâğıda aktarma sanatıdır. Bu baskı elle yapıldığı için matbaa ve dijital baskıdan çok farklı bir yöntemdir. Tarih boyu kullanılan teknikler ve malzemeler çok değişmiştir böylece çeşitli gravür teknikleri ortaya çıkmıştır. Literatürde gravür baskıda kullanılan malzemeler ve bunların çizgi oluşumundaki etkilerini inceleyen bütünsel bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle makalemizde gravür sanatı gelişim süresince kullanılan teknikler malzemeler ile oluşan çizgilerin formlarının açıklanması amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında literatür taramalarından elde edilen bilgiler ışığında gravür sanatının gelişimindeki kronolojik sıralamaya göre ağaç gravür tekniği, metal gravür tekniği ve asitle yedirme teknikleri açıklanıp bu tekniklerin önde gelen sanatçılarının eserleri örnek alınarak çizgilerin etkileri incelenmiştir. Gravürlerde uygulanabilirliği kolay olduğundan sıklıkla bakır levhalar üzerinde çelik kalem tercih edilmiştir. Levhalar üzerinde nesneler çizgilerle tüm ayrıntılarına kadar tanımlanabilmiştir. Kalem, dik uygulandığında çizgilerin derin ve kuvvetli, yatık uygulandığında çizgilerin daha ince ve yüzeysel olduğu tespit edilmiştir. İnce çizgilerle, kalın çizgilerin önünde veya arkasındaymış hissi verilip üç boyut algısı yaratılmıştır. Yakın olan çizgilerin uçları kapatılıp siyah çizgilerin arasına beyaz çizgi efekti verilmiştir. Paralel ve çapraz çizgilerle ışık, gölge ve hacimlendirmeler yapılmıştır. Asitli yedirme yöntemi kullanarak da çizgiler oluşturulmuş ancak bunlar daha yüzeysel, nesnelerin sınırları kaldırılmıştır, ışık ve gölge önem kazanmıştır. Sonuç olarak, bu makalede gravür baskıda farklı teknikler ile grafiksel olarak önem taşıyan çizgilerin farklılıkları ve etkileri açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albayraktar, N.A. (1999). Metal Gravür Sanatında Çizgi-Doku-Yüzey Etkileşimine Plastik Çözümleme Açısından Yaklaşım [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi]. (Tez No: 89956).
  2. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
  3. Can, Ş. (2008). Gravür (Çukur Baskı) Teknikleri [Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi]. (Tez No: 240943).
  4. Elçi, E. (2019). Rembrandt Harmensz Van Rijn’in Portre Gravürleri [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
  5. Gölönü, G. (1979). Kazı Resim. Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yayınları. Gravür Baskı Resim Tekniklerinde Çizgi Formları ve Etkileri 95
  6. Gürler, Z., Doyran, E. Y., & Yılmaz, B. (2019). Özgün Baskı Resim Sanatı Üzerine Bir Araştırma. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, 4(6), 408-429.
  7. İşler, A.Ş. (1997). Geçmişten Günümüze Ağaç Gravür ve Ağaç Baskı [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. (Tez No: 355139).
  8. Kurteş, C. (2020). Albrecht Dürer'in Gravürleri Üzerine Bir Analiz [Sözel bildiri]. Ahmet Yakupoğlu Anısına 3. Uluslararası Sanat ve Tasarım Sempozyumu, Kütahya. https://www.academia.edu/60433587/Albrecht_Dürerin_Gravürleri_Üzerine_Bir_Analiz

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Grafik Tasarımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

15 Kasım 2024

Yayımlanma Tarihi

20 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2024

Kabul Tarihi

14 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, A. (2024). Gravür Baskı Resimlerinin Çizgisel Özellikleri. Uluslararası Sanat Tasarım ve Eğitim Dergisi, 5(2), 83-95. https://izlik.org/JA35ZP79LP

                                                                                                                                            .         uu_logo.png       4_teknikbilimler.jpg  

 Uluslararası Sanat ve Tasarım Dergisi USTAD Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. © USTAD 2020 / ustad@uludag.edu.tr / eISSN: 2979-9775