HELAL TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

Öz

Son zamanlarda küresel dünya pazarında insanların bir kısmı tarafından dini inanışları gereği tüketmek için tercih ettikleri; bir kısmı tarafından da bilinçli tüketici olma davranışları dolayısıyla yeğledikleri ürünler gündemdedir. Bahsi geçen tüketim ürünleri helal ve temiz ürünlerdir. Helal tedarik zincirinin önemi işletmeler tarafından sıkı takiple yürütülen üretim süreci ile artarak devam etmektedir. Günümüzde insanların her bilgiye çok kısa sürede ulaşma isteği ve çeşitli platformlarda taleplerinin karşılığını almaları dolayısıyla helal tedarik zincirinin tüm aşamalarında yürütülen faaliyetlere de bu tedarik zincirinin yönetim prensipleri olduğu gibi yansımıştır. Bilginin internet ağı üzerinden sistematik bir şekilde güncellenebilir ve dünyanın her yerinden ulaşılabilir olması; helal tedarik zinciri yönetiminde aktif rol alan ve zincirin halkaları haline gelmiş helal üretim ve tedarik yönetimi yapmakta olan işletmeler için müşteriler tarafından daha güvenilir bir profil çizmelerine ortam hazırlamıştır. Faaliyetlerin gerçekleşmesi doğrultusunda bunu kamuoyuna şeffaf şekilde yansıtılması ve helal sertifikalandırılmanın ciddi prosedürler çerçevesinde gerçekleştiriliyor olması dini yönden tükettikleri ürünlere dikkat eden tüketicilerin ve veya tükettikleri ürünlerin ne kadar sağlıklı olduğunu araştırarak satın alma davranışı gösteren tüketicilerin helal tedarik zinciri yönetimine şüphe duymadan talepte bulunmalarına ve işletmelerle sürekli ilişki kurmalarına yardımcı olacaktır. Sağlık açısından kanıtlanabilir niteliğe sahip helal gıda ve helal gıda üretiminin helal tedarik zinciri yönetimi bünyesinde her aşamada öncelikli durumu korunmaktadır. Aşamalarda dikkat edilmesi gereken çeşitli kurallar vardır. Bu kurallara riayet edilerek üretim ve yönetim perspektifinden sürecin kontrolü titizlikle sağlanmaktadır. Böylece helal ürün nihai tüketiciye helal tedarik zinciri yönetimi ile ulaşımı sağlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Helal Gıda Üretimi
• Helal Tedarik Zinciri Yönetimi
• Helal Sertifikalandırma

HALAL SUPPLY CHAIN MANAGEMENT

Öz

Recently, in global world markets, some people prefer to consume according to the rules of their religious beliefs; products preferred by some of them due to their conscious consumer behaviour are on the agenda. The consumer products mentioned are halal and clean products. The importance of the halal supply chain continues to increase with the production process being closely monitored by its activities. Today, people achieve every data in a very short time and to get meeting the demans by means of the opportunity of various platforms, the management principles of this supply chain are reflected in the activities carried out at all stages of the halal supply chain. Informations can be systematically updated via the internet network and available anywhere in the world; the businesses that take an active role in the halal supply chain regime and engage in halal production and supply management, which have become the links of the chain, to constitue a more reliable profile for customers. In line with the realization of the activities, reflecting this transparently to the public and the fact that halal certification is carried out within the framework of serious procedures will help consumers who pay attention to the products they consumes religiously and/or consumers who show purchasing behavior by investigating how healthy the products they consumes to make demands for halal supply chain management without doubt and to establish continuous relations with businesses. Halal food and halal food production, which has proven health- related qualities, are maintained as a priority at every stage within the halal supply chain management. There are rules to be taken into consideration at each stage. By complying with these rules, the process is meticulously controlled in terms of production and management, In this way, halal products are delivered to the final consumer through halal supply chain management.

Anahtar Kelimeler

• Halal Food Production
• Helal Supply Chain Management
• Halal Certification

Kaynakça

1. Akıncı, G. Y. (Ed.) (2023). Üretim yönetiminde güncel perspektifler. BİDGE Yayınları.
2. Arwani, W., Jaelani, A., Firdaus, S., & Hanim, T. F. (2022). Halal-Thayyib, food products, and the halal industry: A Thematic Analysis on the Verses of the Qur'An. Al-Amwal Jurnal Ekonomi Da Perbankan Syari Ah. https://doi.org/10.24235/amwal.v14i1.10830
3. Bakan, İ., & Şekkeli, Z. H. (2017). Lojistik yönetimi [book]. BETA yayınevi.
4. Belen, F. Z., Gündüzöz, G., & Erol, A. (2018). Malezya örnekliğinde helal ürüne ortak bir disipliner yaklaşım. Kırıkkale İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 3(5), 141-168.
5. Can, Z. V. (2021). Helal tedarik zinciri yönetimi ilkeleri ve gıda sektöründe bir uygulama (Tez No. 662549) [Master's thesis, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖK Tez Merkezi.
6. Chaudry, M. M., Jackson, M. A., Hussaini, M. M. & Riaz, M. N. (2000). Halal industrial production standards. Illinois: J&M Food Products Company.
7. Çekerol, G. S. (Ed). (2013). Tedarik zinciri yönetimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
8. Çiftçi, M. D. & Açıkel, M. (2021). Kur’ân’da ve hadislerde sağlıklı beslenme ve obezite. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 6(1), 98-128.

9. Demirci, K. (1998). Tdv islam ansiklopedisi. İslam Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/helal. Demirel, N. (2022). Küresel tedarik zinciri yönetimi. Dış Ticarette Güncel Tartışmalar, 89.
10. Döndüren, H. (2009). Kur’an ve sünnete göre helal-haram gıdalar ve kimyasal değişim (İstihale ve Tegayyür). İslam Fıkhı Açısından Helal Gıda Sempozyumu, Bursa.
11. Elgün, A. (2016). Gıda üretimi ve tüketiminde bilgi kirliliği. 2023-2071 Vizyonuyla Tarım Kongresi. Bildiri Kitabı II. Cilt s. 278-295.
12. Elgün, A. (2017). Helal yaşamda beslenmenin rolü. 4. Uluslararası Helal ve Sağlıklı Gıda Kongresi.
13. Erturgut, R. (2016). Lojistik ve tedarik zinciri yönetimi. Nobel Yayıncılık.
14. Fındık, M. A. (2019). Malezya’nın helal gıda sertifikasyonundaki rolü. Helal ve Araştırmalar Dergisi. 1 (2): 82-104, 2019.
15. Firdiansyah, F. A., Rosidi, A., & Iman, A. K. N. (2021). Implementation of green supply chain management in halal supply chain management - A conceptual model. Islamiconomic Jurnal Ekonomi Islam. 12(1), 1-22, https://doi.org/10.32678/ijei.v12i1.257
16. Güneş, Z. S. & Yetim, H. (2020). Helal gıda üretimi ve tüketimi. Journal of Halal Life Style. 2(2), 70-94
17. Haleem, A. & Khan, M. I. (2017). Towards successful adoption of halal logistics and its implications for the stakeholders. British Food Journal, 119(7), 1592-1605.
18. Handayani, D., Masudin, I., Haris, A., & Restuputri, D. P. (2021). Ensuring the halal integrity of the food supply chain through halal suppliers: A bibliometric review. Journal of Islamic Marketing. 13(7), 1457-1478, https://doi.org/10.1108/jima-10-2020-0329
19. Hashim, D. M., Rahman, R. A., Azmi, A. A., & Terano, R. (2017). “Concept, principles and best practices for the halal ındustry”. Serdang: UPM Education ve Training Sdn Bhd.
20. Kamaruddin, R., Iberahim, H. & Shabudin, A. (2018). Factors influencing customers willingness to pay for halal logistics. Journal of Asian Behavioural Studies. 3(6), 83-91https://doi.org/10.21834/jabs.v3i6.240
21. Kandemir, E. (2023). Küreselleşme sürecinde yeni medya ve sosyal medya: güvenilir bilgiye ulaşmak. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. Sayı, 62. https://doi.org/10.47998/ikad.1242863
22. Karadeniz, Y. (2021) İbn haldun’a göre beslenme alışkanlığının kişiliğe ve dini yaşantıya etkisi. Uluslararasi Politik Araştirmalar Dergisi 7 (1) 61-72. https://doi.org/10.31126/akrajournal.387485
23. Karia, N. (2019). Halal logistics: Practices, Integration and performance of logistics service providers. Journal of Islamic marketing. https://doi.org/10.1108/jima-08-2018-0132
24. Khan, M. I., Haleem, A. & Khan, S. (2018). Defining halal supply chain management. In Supply Chain Forum: An International Journal 19(2), 122-131. Taylor & Francis.
25. Khan, M. I., Khan, S. & Haleem, A. (2019). Analysing barriers towards management of halal supply chain: A BWM approach. Journal of Islamic Marketing. https://doi.org/10.1108/jima-09-2018-0178
26. Kuran-ı Kerim, (2020). Diyanet işleri başkanlığı. https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/kuran-meal-2/bakara-suresi-2/ayet-168/kuran-yolu-meali-5
27. La Londe, B. J., & Masters, J. M. (1994). Emerging logistics strategies: blueprints for the next century. International journal of physical distribution & logistics management, 24(7), 35-47. https://doi.org/10.1108/09600039410070975
28. Lambert, D., Stock, J. R. & Ellram, L. M. (1998). Fundamentals of logistics management. McGraw-Hill. Lojiport (n.d.). Helal lojistik, Türkiye için bir fırsat olabilir mi?. https://www.lojiport.com/helallojistik-turkiye-icin-birfirsat-olabilir-mi-91441h.htm,
29. Mahalle, H. N. H., Aghwan, Z. A. A., & Ab Talib, M. S. (2020). The premier of Halal logistics in Brunei Darussalam. In Halal Logistics and Supply Chain Management in Southeast Asia (pp. 67-73). Routledge.
30. Martı, H. (2023). İslam ilmihali 1. Cilt iman ve ibadetler. (Ed). Türk Diyanet Vakfı Yayınları.
31. Mathew, V. N. (2014). Acceptance on halal food among non-Muslim consumers. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 121, 262-271.
32. Oktay, K- Pamukçu, H. (2017). Proceedıngs books. (Eds). Kastamonu University, Tourism Faculty. 1.Internatıonal Halal Tourısm Congress.
33. Orhan, Ö. G. M. A., & Mutlu, H. M. (2022) Helal tedarik zinciri yönetimi ve türkiye' de helal belgelendirme süreci. Ali İmran Tatlıbadem Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
34. Rashid, N. M., Supian, K. & Bojei, J. (2018). Relationship Between Halal Traceability System Adoptions on Halal Food Supply Chain Integrity and Performance. International Journal of Asian Social Science. https://doi.org/10.18488/journal.1.2018.88.569.579
35. Riaz, M. N. & Chaudry, M. M. (2004). Halal food production, CRC Press.
36. Rusydiana, A. S., Irfany, M. I., As-Salafiyah, A. & Tieman, M. (2023). Halal supply chain: A Bibliometric Analysis. Journal of Islamic Marketing. https://doi.org/10.1108/jima-01-2022-0009
37. Soraji, A. J., Awang, M. D., Yusoff, A. M. (2017). Malaysıa halal trust: Between reality and challenges. International EJournal of Advances in Social Sciences, 3 (7), 197-204.
38. Şahiner, A., Çağlar, M. Y., Demirci, M. & Çakır, B. (2017, March). Helal endüstrisine global yaklaşım. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(41): 462-468. https://hdl.handle.net/20.500.12436/2734
39. Taş, E. & Kılıç, E. (2024). Sosyal bilimler üzerine çalışmalar: Yönetim bilişim sistemleri, İşletme, Ekonomi & Tarih. (Eds). Özgür Yayınları.
40. Tieman, M., van der Vorst, JGAJ & Che Ghazali, M. (2012), Principles in halal supply chain management, Journal of Islamic Marketing.3(3), 217-243 https://doi.org/10.1108/17590831211259727.
41. Türker, S. (2016). Helal ve sağlıklı gıda. 2023-2071 vizyonuyla tarım kongresi. Bildiri Kitabı II. Cilt. 326- 345. Türker, S. (2020). Helal ve güvenilir gıda. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 2(1), 85-97.
42. Waters, D. (2009). Supply chain management: An ıntroduction to logistics (D. Sular, Çev.) Bloomsbury Yayıncılık.
43. Yang, H., Dubé, F. N., & Huang, L.-Y. (2016). Research on the factors influencing halal food industry internationalization: A case study of Ningxia (China). Destech Transactions on Economics Business and Management. https://doi.org/10.12783/dtem/icem2016/4069.
44. Yavuz, A. (2020), Tıbb-ı nebevî hadislerinin kaynakları ve kapsamı üzerine bir değerlendirme, Siyer Araştırmaları Dergisi, 8, 15-34.
45. Zakaria, Z. b. (2008). Tapping into the world halal market: Some discussions on Malaysian laws and standards. Shariah Journal, 16, 603-616.