SAĞLIK HARCAMALARININ ÇEKİCİ FAKTÖR OLARAK ULUSLARARASI GÖÇ ÜZERİNE ETKİSİ: G7 ÜLKELERİ İÇİN PANEL VERİ ANALİZİ

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 1, 17 - 27, 29.04.2025

Tuğba Konuk

https://doi.org/10.63742/ustbd.1636084

Öz

Uluslararası göç, bireylerin ekonomik, sosyal ve politik faktörler nedeniyle ülkeler arasında hareket ettiği karmaşık bir süreçtir. Son yıllarda, sağlık harcamalarının göç üzerindeki etkisi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu çalışma, sağlık harcamalarının göç üzerindeki çekici faktör rolünü incelemekte ve sağlık sistemlerinin gelişmişliğinin göç kararları üzerindeki belirleyici etkisini araştırmaktadır. Literatürde, sağlık harcamalarının göç akışlarını nasıl etkilediğini ele alan çalışmalar sınırlı olup, bu çalışmada konuya ilişkin mevcut boşluğu doldurmak hedeflenmektedir. Bu kapsamda, G7 ülkeleri örneğinde sağlık harcamalarının çekici faktör olarak uluslararası göç üzerine etkisi panel regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada 2000-2021 dönemine ait veriler kullanılmış ve G7 ülkelerinde sağlık harcamalarında meydana gelen artışın net göç oranlarını artırdığı tespit edilmiştir. Bulgular, sağlık hizmetlerinin kalitesinin ve erişilebilirliğinin bireylerin göç kararlarında önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, sağlık harcamalarının uluslararası göçü teşvik eden önemli bir faktör olduğunu ve göç politikalarının belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sağlık sektörüne yapılan yatırımların, göçmenlerin tercihlerinde etkili olduğu ve ülkelerin göç stratejilerini şekillendirebileceği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Uluslararası Göç , Sağlık Harcamaları , G7 Ülkeleri

Kaynakça

• Anderson, G. F., & Hussey, P. S. (2001). Comparing health system performance in OECD countries. Health Affairs, 20(3), 219-232.
• Baltagi, B. H., & Wu, P. X. (1999). Unequally spaced panel data regressions with AR(1) disturbances. Econometric Theory, 15(6), 814-823. https://doi.org/10.1017/S0266466699156020
• Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data (3rd ed.). John Wiley & Sons.
• Belot, M., & Ederveen, S. (2021). Cultural barriers in migration between OECD countries. Journal of Population Economics, 25(3), 1077-1105. https://doi.org/10.1007/s00148-011-0378-2
• Bloom, D. E., Canning, D., & Fink, G. (2015). Implications of population ageing for economic growth. Oxford Review of Economic Policy, 26(4), 583-612.
• Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
• Boubtane, E., Coulibaly, D., & Rault, C. (2013). Immigration, unemployment and GDP in the host country: Bootstrap panel Granger causality analysis on OECD countries. Economic Modelling, 33, 261-269.
• Bove, V., & Elia, L. (2017). Migration, diversity, and economic growth. World Development, 89, 227–239.
• Brown, M. B., & Forsythe, A. B. (1974). Robust tests for the equality of variances. Journal of the American Statistical Association, 69(346), 364-367. https://doi.org/10.1080/01621459.1974.10482955
• Clemens, M. A. (2011). Economics and emigration: Trillion-dollar bills on the sidewalk? Journal of Economic Perspectives, 25(3), 83-106. https://doi.org/10.1257/jep.25.3.83
• Commonwealth Fund. (2022). International Health System Profiles. Retrieved from www.commonwealthfund.org
• Daştan, İ., & Çetinkaya, V. (2015). OECD ülkeleri ve Türkiye’nin sağlık sistemleri: Sağlık harcamaları ve sağlık göstergeleri karşılaştırması. Sosyal Güvenlik Dergisi, 5(1), 104–134.
• Dao, T. H., Docquier, F., Parsons, C., & Peri, G. (2018). Migration and developments: Dissecting the anatomy of the mobility transition. Journal of Development Economics, 132, 88–101. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2017.12.003
• Dimant, E., Krieger, T., & Meierrieks, D. (2013). The effect of corruption on migration, 1985-2000. Applied Economics Letters, 20(13), 1270-1274. https://doi.org/10.1080/13504851.2013.806776
• Djafar, F., & Hassan, M. K. H. (2012). Dynamics of push and pull factors of migrant workers in developing countries: The case of Indonesian workers in Malaysia. Journal of Economics and Behavioral Studies, 4(12), 703-711.
• Driscoll, J. C., & Kraay, A. C. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. Review of Economics and Statistics, 80(4), 549-560. https://doi.org/10.1162/003465398557825
• Durbin, J., & Watson, G. S. (1950). Testing for serial correlation in least squares regression. Biometrika, 37(3-4), 409-428. https://doi.org/10.1093/biomet/37.3-4.409
• Geis, W., Uebelmesser, S., & Werding, M. (2013). How do migrants choose their destination country? An analysis of institutional determinants. Review of International Economics, 21(5), 825-840.
• Giulietti, C., Guzi, M., Kahanec, M., & Zimmermann, K. F. (2013). Unemployment benefits and immigration: Evidence from the EU. International Journal of Manpower, 34(1), 24-38. https://doi.org/10.1108/01437721311320653
• Grau, A. J. G., & Lopez, F. R. (2017). Determinants of immigration in Europe: The relevance of life expectancy and environmental sustainability. Sustainability, 9(5), 1093. https://doi.org/10.3390/su9051093
• Hausman, J. A. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46(6), 1251-1271. https://doi.org/10.2307/1913827
• International Migration Report. (2022). World migration trends and patterns. United Nations Department of Economic and Social Affairs. Retrieved from https://www.un.org/development/desa/
• Jennissen, R. (2013). Economic determinants of net international migration in Western Europe. European Journal of Population, 19, 171-198.
• Levene, H. (1960). Robust tests for equality of variances. In I. Olkin (Ed.), Contributions to Probability and Statistics: Essays in Honor of Harold Hotelling (pp. 278-292). Stanford University Press.
• Mayda, A. M. (2007). International migration: A panel data analysis of the determinants of bilateral flows. Centre for Research and Analysis of Migration Discussion Paper Series, 07/07.
• Naude, W. (2010). The determinants of migration from Sub-Saharan African countries. Journal of African Economies, 19(3), 330-356. https://doi.org/10.1093/jae/ejq004
• OECD. (2023). Health at a Glance 2023. Organisation for Economic Co-operation and Development. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). Health at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing.
• Öztürk, S., & Altınöz, B. (2022). OECD ülkelerinde sağlık harcamalarının çekici bir faktör olarak uluslararası göç üzerindeki etkisinin panel vector autoregression (PVAR) yaklaşımı ile incelenmesi. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 9(1), 39-52. https://doi.org/10.26650/JEPR982598
• Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. CESifo Working Paper Series No. 1229. https://doi.org/10.2139/ssrn.572504
• Simpson, J. (2017).Health quality and migration decisions: A panel data analysis of European countries. Journal of Migration Studies, 12(3), 200–220.
• United Nations. (2022). World Population Ageing Report. UN Department of Economic and Social Affairs. Ünsal, A. (2019). Uluslararası göç kavramı ve uluslararası göçün ülke ekonomileri üzerinde muhtemel etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 18, 53–65.
• Yalçın, A. Z., & Çakmak, F. (2016). Türkiye’de kamu sağlık harcamalarının insani gelişim üzerindeki etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(4), 705–723.
• Yerdelen Tatoğlu, F. (2020). Panel veri ekonometrisi . Beta Yayıncılık.
• Yıldırım, T. (2009). Sağlık Çalışanları ve Uluslararası Göç: Göç Nedenleri Üzerine Bir İnceleme. Journal of Ankara University Faculty of Medicine, 62(3), 87-94.
• WHO. (2021). World Health Statistics. World Health Organization.
• World Health Organization (WHO). (2022). Universal health coverage global monitoring report 2022. WHO Publishing. Retrieved from https://www.who.int/data
• World Bank. (2023). World development indicators 2023. Retrieved from https://databank.worldbank.org/ World Economic Forum. (2023). Global competitiveness report 2023. Retrieved from https://www.weforum.org/
• Wooldridge, J. M. (2010). Econometric analysis of cross-section and panel data (2nd ed.). MIT Press.