Tarihsel Süreç İçerisinde Ayrıksı Hong-Kong Kimliğinin Gelişimi ve Nedenleri

Öz

Öz: 19. yüzyıl sonlarında Çin tarafından Birleşik Krallık’a kiralanmış olan Hong-Kong’un, 20. yüzyılın sonlarında kira anlaşmasının son bulmasıyla Çin Halk Cumhuriyeti’ne tekrar dönüş süreci başlamıştır. Hong-Kong, Makao ile birlikte “özel yönetim bölgesi” adıyla Çin’in bugün dolaylı olarak yönettiği iki bölgeden biri olma özelliğini taşımaktadır. ÇHC’nin uzun yıllar yönetim biçimi olan “sosyalizm” anlayışından özel yasa ve antlaşmalarla bağışık olarak ayrı bir tarihi gelişim çizen ülkede , Hong-Kong kimliğinin gelişmesine neden olan tarihsel bir inceleme çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Çalışmada, Hong-Kong kimliğinin oluşmasında tarihsel kırılmalar neticesinde Hong-Kong ile Çin anakarasında yaşayan insanların ayrı sosyal etkileşimlere girerek birbirinden ayrışmakta olduğu önermesinden hareketle ÇHC Hong-Kong ilişkilerini olumsuz etkileyen bu durumun nedenleri sorunsallaştırılmaktadır. Bugünün gündemi olan Hong-Kong’un ÇHC’ye dönüşü anlamında “yeniden entegrasyon,” işte bu görünenlerin arkasındakileri incelemekle anlam kazanmaktadır. Literatürdeki çalışmalar “yeniden entegrasyon” sürecinin sosyokültürel, siyasi, hukuki ve ekonomik boyutlarını inceleyerek ÇHC ile Hong-Kong ilişkilerinin olumsuz gidişatını açıklama eğilimindedir. Çalışmayla literatüre kazandırılmaya çalışılan katkı ise tüm bu gelişmelerin bir tarih okuması kapsamında değerlendirilip her dönemin kendi gidişatının oluşmasına uygun zemini yaratmış olan uluslararası sistemin yapısını meselenin bir parçası haline getirebilmektir.

Anahtar Kelimeler

• ABD
• Birleşik Krallık
• Çin
• Hong-Kong
• Kimlik
• Yeniden Entegrasyon.

Evolution and Reasons of the Distinct Hong-Kong Identity in the Historical Process

Öz

Abstract: Hong Kong, which was leased to the United Kingdom by China in the late 19th century, began its return to the People's Republic of China with the end of the lease agreement in the late 20th century. Hong-Kong, along with Macau, is one of the two regions that China indirectly governs today under the name of "special administrative region". The main subject of the study is a historical analysis that led to the development of the Hong-Kong identity in the country, which has drawn a separate historical development, immune from the "socialism" approach, which was the PRC's management style for many years, with special laws and treaties. In this study, the reasons for this situation that negatively affects PRC Hong-Kong relations are problematized, based on the proposition that, as a result of historical breaks in the formation of the Hong-Kong identity, people living in Hong-Kong and mainland China are separating from each other by entering into separate social interactions. Today's agenda, "reintegration" in the sense of Hong Kong's return to the PRC, gains meaning by examining what is behind these appearances. Studies in the literature tend to explain the negative course of PRC-Hong-Kong relations by examining the sociocultural, political, legal and economic dimensions of the "reintegration" process. The contribution that the study aims to bring to the literature is to evaluate all these developments within the scope of a historical reading and to make the structure of the international system, which has created the appropriate ground for each period to develop its own course, a part of the issue.

Anahtar Kelimeler

• Reintegration
• USA
• UK
• China
• Hong-Kong
• Identity

Kaynakça

1. “GDP (current US$) China”. The World Bank, Erişim 24 Nisan 2023. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?locations=CN.
2. “Military Expenditure (current USD$) China”. The World Bank, Erişim 24 Nisan 2023. https://data.worldbank.org/indicator/MS.MIL.XPND.CD?locations=CN.
3. Balbay, Mustafa. Çin’in Uzun Yürüyüşü. 6. bs. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları, 2014.
4. Çalışkan, Emre et al. “Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği’nin 2019 Hong Kong Protestolarına Yaklaşımları”, International Journal of Politics and Security, Cilt 2, No 4, (2020): 246-266.
5. Dirlik, Arif. “Minik fare kükredi: Hong Kong’un Demokrasi Hareketi”, Erişim 3 Haziran 2023. https://www.agos.com.tr/tr/yazi/8174/minik-fare-kukredi-hong-kongun-demokrasihareketi, 06 Ekim 2014.
6. Eckstein, Harry. “A Culturalist Theory of Political Change”, The American Political Science Review, Cilt 82, No 3, (1988): 789-804.
7. Ergenç, Ceren. “Hong Kong’un Şemsiye Hareketi’nde Sınıflar ve Kalabalıkların Siyaseti”, SBF Dergisi, Cilt 69, No 4, (2014): 927-936.
8. Fierke, Karin M. “İnşacılık”. İçinde Tim Dunne et al. (der.), Uluslararası İlişkiler Teorileri, 227-48. Çev. Musa Ceylan, Ankara: Felix Kitap, 2021.

9. Keyvan, Özlem Zerrin. “Hong Kong’un Siyasi Dönüşümü Krizinde ABD ve Çin’in Rolü” APAM ÇİN ÇALIŞMALARI-I, No 674, (2021): 109-129.
10. Kissinger, Henry. Çin, Çev. Nalan Işık Çeper. İstanbul: Kaktüs Yayınları, 2014.
11. Lan, Shanshan. “Negotiating multiple boundaries: diasporic Hong Kong identities in the United States”, Identities: Global Studies in Culture and Power, Cilt 19, No 6, (2012): 708–724.
12. M. Carrol, John. The Hong-Kong China Nexus. United Kingdom: Cambridge University Press, 2022.
13. National Security Strategy. Washington: White House, 2010.
14. National Security Strategy. Washington: White House, 2017.
15. National Security Strategy. Washington: White House, 2022.
16. Reus-Simit, Christian. "Konstrüktivizm". İçinde Scott Burchill et al. (der.), Uluslararası İlişkiler Teorileri, 285-313. Çev. Muhammet Ağcan ve Ali Aslan, İstanbul: Küre Yayınları, 2013.
17. Sezen, Seriye. Çin’in İkinci Uzun Yürüyüşü. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, 2016.
18. So, Alvin Y. ‘‘One Country, Two Systems’ and Hong Kong-China National Integration: A Crisis-Transformation Perspective”, Journal of Contemporary Asia, Cilt 41, No 1, (2011): 99-116.
19. Tellal, Erel. “SSCB’nin Dağılma Sürecine İlişkin Bazı Saptamalar”, Prof. Dr. Ömür Sezgin'e Armağan Siyasal'da Bir Ömür. Ankara, Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları, (2014): 415-436.
20. Wong, Mathew Y. H. ve Ying-ho Kwong. “One formula, different trajectories: China’s coalition-building and elite dynamics in Hong Kong and Macau”, Critical Asian Studies, Cilt 52, No 1, (2020): 1-23.
21. Xu, Cora Lingling. “When the Hong Kong Dream Meets the Anti-Mainlandisation Discourse: Mainland Chinese Students in Hong Kong”, Journal of Current Chinese Affairs, Cilt 44, No 3, (2015): 15-47.
22. Yalvaç, Faruk. “Eleştirel Gerçekçilik: Uluslararası İlişkiler Kuramında Post-Pozitivizm Sonrası Aşama” Uluslararası İlişkiler, Cilt 6, Sayı 24, (2010): 3-32.