Karar İncelemesi

ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR

Sayı: 26 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı ve halen Uluslararası Adalet Divanı nezdinde görülmekte olan soykırım davasına yönelik müdahale başvurusunu konu edinmektedir. Türkiye, 26 Haziran 1945 tarihli UAD Statüsü’nün 63. maddesine dayanarak davaya taraf değil, müdahil sıfatıyla katılmak üzere başvurmuş ve bu doğrultuda davacı Güney Afrika lehine iki temel hukuki argüman öne sürmüştür. Çalışmanın amacı, Türkiye’nin müdahale talebinin arkasında yatan hukuki ve siyasal gayeyi ortaya koymak ve bu başvuru çerçevesinde, İsrail’in Divan önünde gerçekleştirmesi muhtemel savunmalarına karşı hangi hukuki tezlerin ileri sürüldüğünü açıklığa kavuşturmaktır. İlk olarak, Türkiye, meşru müdafaa hakkının soykırım suçunu haklı göstermek amacıyla kullanılmasının uluslararası hukuk tarafından kabul edilemeyeceğini savunmaktadır. İkinci olarak ise, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki askeri operasyonlarının, bölgedeki işgalin halen devam ediyor oluşu nedeniyle, Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkı kapsamında değerlendirilemeyeceğini ileri sürmektedir. Bu çerçevede Türkiye’nin müdahalesi, Uluslararası Adalet Divanı nezdindeki yargılamada Sözleşme’nin yorumuna katkı sunarak suçun bağlamsal unsurlarına ilişkin önemli hukuki perspektifler ortaya koymayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acer, Yücel. “Türkiye’nin Soykırım Davasına Müdahilliği ve Yansımaları.” SETA, 3 Haziran 2024, https://www.setav.org/odak/odak-turkiyenin-soykirim-davasina-mudahilligi-ve-yansimalari.
  2. Ahmed, Awara Hussein, ve Hemn Shawkat Ali. “The Implications of UN Security Council Resolutions in Shaping the Dynamics of the Palestinian-Israel Peace Process: The Israel-Hamas War as a Case Study.” Indonesian Journal of International Law 22, no. 2 (2025): Article 2. https://doi.org/10.17304/ijil.vol22.2.1904.
  3. Akkutay, Berat Lale. Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi, Objektif Rejim Yaratan Andlaşma Teorisi ve Erga Omnes Yükümlülüklerin Andlaşmalarla İlişkisi Çerçevesinde Uluslararası Andlaşmaların Üçüncü Devletlere Etkisi. Ankara: Adalet Yayınevi, 2020.
  4. Albanese, Francesca. Report of the Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in the Palestinian Territory Occupied Since 1967. A/HRC/55/73. United Nations, 25 March 2024.https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessionsregular/session55/advance-versions/a-hrc-55-73-auv.pdf.
  5. Al Jazeera English. Gaza siege a textbook case of genocide under international law, says legal expert. Youtube video, 9:03. July 21, 2024. https://www.youtube.com/watch?v=2VHlds8YTrw.
  6. Ambos, Kai. “The 2024 ICJ Advisory Opinion on the Occupied Palestinian Territory – An Introduction.” Verfassungsblog, October 9, 2024. https://verfassungsblog.de/the-2024-icj-advisory-opinion-on-the-occupied-palestinian-territory/.
  7. Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Ukraine v. Russian Federation). Order on Declarations of Intervention, 5 June 2023. I.C.J. Reports 2023. https://www.icj-cij.org/public/files/case-related/182/182-20230605-ORD-01-00-EN.pdf.
  8. Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (The Gambia v. Myanmar). Order on Declarations of Intervention, 3 July 2024. I.C.J. Reports 2024. https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/178/178-20240703-ord-01-00-en.pdf.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Hukuk

Bölüm

Karar İncelemesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

6 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA
Tekin, B. (2025). ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR. Uluslararası Suçlar ve Tarih, 26, 29-66. https://doi.org/10.54842/ustich.1751390
AMA
1.Tekin B. ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR. UST / ICH. 2025;(26):29-66. doi:10.54842/ustich.1751390
Chicago
Tekin, Burak. 2025. “ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR”. Uluslararası Suçlar ve Tarih, sy 26: 29-66. https://doi.org/10.54842/ustich.1751390.
EndNote
Tekin B (01 Eylül 2025) ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR. Uluslararası Suçlar ve Tarih 26 29–66.
IEEE
[1]B. Tekin, “ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR”, UST / ICH, sy 26, ss. 29–66, Eyl. 2025, doi: 10.54842/ustich.1751390.
ISNAD
Tekin, Burak. “ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR”. Uluslararası Suçlar ve Tarih. 26 (01 Eylül 2025): 29-66. https://doi.org/10.54842/ustich.1751390.
JAMA
1.Tekin B. ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR. UST / ICH. 2025;:29–66.
MLA
Tekin, Burak. “ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR”. Uluslararası Suçlar ve Tarih, sy 26, Eylül 2025, ss. 29-66, doi:10.54842/ustich.1751390.
Vancouver
1.Burak Tekin. ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NDA GÖRÜLEN GÜNEY AFRİKA–İSRAİL DAVASINA TÜRKİYE’NİN MÜDAHİLLİK BAŞVURUSU: İSRAİL’İN OLASI SAVUNMALARINA YÖNELİK TEMEL HUKUKİ ARGÜMANLAR. UST / ICH. 01 Eylül 2025;(26):29-66. doi:10.54842/ustich.1751390