PANSLAVİZMİN ÇARLIK RUSYASI’NIN VE SOVYETLER BİRLİĞİ’NİN BALKAN POLİTİKALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Yıl 2016, Sayı: 17, 17 - 46, 06.02.2026

Ali Asker , Merve Suna Özel Özcan

https://doi.org/10.54842/ustich.1883829

Öz

Fikrî ve siyasi nitelikli bir kavram olan Panslavizm düşüncesi Rus düşünce tarihinin önemli akımlarından birisidir. 18. yüzyılın sonlarından itibaren bu akım Rusya’nın Balkan politikasında çoğu zaman etkin bir şekilde kullanılmıştır. Panslavizm fikri ilk olarak tüm Slavların birleşmesi amacı ile ortaya çıkmış, daha sonra siyasi hüviyete bürünerek farklı amaç ve hedefler doğrultusunda dönüşüm geçirmiştir. Bu çalışmada Rus İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği dönemlerinde Panslavizm akımının tarihsel gelişim süreci, dönüşümü, etki ve sonuçları ele alınmıştır. Siyasi anlamda gerçekleşmesi imkânsız olan Panlsavizm düşüncesi Rus İmparatorluğu sona erdikten sonra dış politikada zaman zaman kullanılan bir araç olma özelliğini devam ettirmiştir. Günümüz Rus milletçiliğinin fikrî ve ideolojik altyapısının oluşmasında Panslavizm akımı etkisini korumaktadır.

Anahtar Kelimeler

Rus İmparatorluğu , Balkanlar , Panslavizm , Sovyetler Birliği , Osmanlı İmparatorluğu

THE INFLUENCE OF PANSLAVISM IN TSARIST RUSSIA’S AND SOVIET UNION’S BALKAN POLICIES

Öz

Panslavism, as an intellectual and political concept, is one of the influencial trends in Russian thought history. From the end of the 18th century onwards, this ideology was mostly used effetively regarding the Balkan politics. Panslavism emerged to serve fort he unification of all Slavs. This study focus on the historicaL developmen, transformation, impact, and consequences of Panslavism during Russian Empire and Soviet era. Panslavism, altough an imposible ideology to come true, had been continued to be used as a tool in the foreign policy after the demise of Russian empire. Panslavism still keeps its impact on the construction of intellectual and ideological infrastructure of Russian nationalism.

Anahtar Kelimeler

Russian Empire , Balkans , Panslavism , Soviet Union , Ottoman Empire

Kaynakça

• Acar, Kezban. Rusya: Orta Çağ’dan Sovyet Devrimine. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
• Armaoğlu, Fahir. 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2003.
• Asker Ali. “Birinci Dünya Savaşı’nda Rusya’daki Türk Esirleri Konusunda Bazı Tespitler”, 1914’ten 2014’e 100’üncü Yılında Birinci Dünya Savaşı’nı Anlamak. İstanbul: Uluslararası Sempozyum, 20-21 Kasım 2014, T.C. Harp Akademileri Komutanlığı Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, 2014: ss.543-576.
• Türkaya, Ataöv. “Rus Devleti’nin Kuruluşu.” AÜSBF Dergisi Cilt. XXIII (4) (1968), ss. 215-243.
• Türkaya, Ataöv. “Rus Devleti’nin Kuruluşu.” AÜSBF Dergisi Cilt. XXIII (4) (1968), ss. 215-243.
• Aydın, Mithat. “19. Yüzyıl Ortalarında Panslavizm ve Rusya.” Pamukkale Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı.15 (2004): ss. 109-124. Erişim tarihi Ocak 17, 2017, http://pauegitimdergi.pau.edu.tr/Makaleler/1361249905_7-19.pdf.
• Aydın, Mithat. “19-20. Yüzyıllarda Osmanlı Balkanlarında Rusya’nın Casusluk Faaliyetleri.” AÜD Cilt. 32 (53) (2013): ss. 18-54.
• Bora, Tanıl. Yugoslavya/Milliyetçiliğin Provokasyonu. İstanbul: Birikim Yayınları, 1995.