KOSOVA VE KIRIM VAKALARININ ULUSLARARASI HUKUK PERSPEKTİFİNDEN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZİ

Yıl 2016, Sayı: 17, 129 - 163, 06.02.2026

Abdullah Tunç Hamdi Fırat Büyük

Öz

Rusya’nın Kırım’da askeri güç kullanması ve ardından Kırım’ı ilhak etmesi, NATO’nun Kosova Müdahalesinden sonra yaşanan en büyük uluslararası hukuk ve dış politika sorunlarından biridir. Kosova ve Kırım vakaları, sürekli karşılaştırılmakta; özellikle, Rus tarafı ve destekçileri ve de Sırbistan Kosova ve Kırım’ı aynı zeminde değerlendirerek Kırım’da yapılan müdahale için Kosova müdahalesini bir meşrulaştırma aracı olarak kullanmaktadır. Makalede Kosova ve Kırım müdahaleleri, uluslararası hukuk başta olmak üzere tarihi, demografik ve siyasi yönleriyle ele alınarak, iki vakanın ortak yönleri ve farklılıkları ortaya konmuştur. Söz konusu müdahaleler karşılaştırmalı olarak incelendiğinde çıkan sonuç, Rusya Devlet Başkanı Putin’in iddia ettiği, “Kırım’da yaşananların Kosova’da yaşananlara çok benzer olduğu” ve Kosova müdahalesinin Kırım’ı meşrulaştıracağı değil; aksine iki olay arasında temel farklılıklar bulunduğu ve Kosova’nın Kırım’a emsal olamayacağıdır.

Anahtar Kelimeler

İnsancıl Müdahale , Kırım , Kosova , Kuvvet Kullanma , NATO , Rusya , Vatandaşların Dışarıda Korunması için Kuvvet Kullanımı

ACOMPARATIVE ANALYSIS OF KOSOVO AND CRIMEA CASES FROM AN INTERNATIONAL LAW PERSPECTIVE

Öz

Russia’s annexation of Crimea becomes one of the most significant issues in international law and politics right after the NATO’s Kosovo intervention. Kosovo and Crimea cases are usually being compared by Russia and its supporters and they use the Kosovo case as a legitimization tool for the Crimea’s annexation. In this paper, two disputed cases were compared by the terms of international law, history, politics and demographics. By this way, it was attempted to show the similarities and differences between two cases. After the comparison, it was understood that Kosovo case cannot be a precedent for Crimea’s annexation and there are major differences between two cases on the contrary of the claims that what happened in Kosovo is very similar in Crimea.

Anahtar Kelimeler

Crimea , Humanatarian Intervention , Kosovo , NATO , Russia , Use of Force , Use of Force for the Protection of Nationals Abroad

Kaynakça

• Gökhan Çapar, NATO’nun Kosova’ya Müdahalesinin BM Kurucu Antlaşması Acısından Analizi (Yüksek Lisans Tezi), Bursa, 2006.
• Andrew Thomson. “Doctrine of the Protection of Nationals Abroad: Rise of the Non-Combatant Evacuatıon Operatıon”, Washington Univerisity Global Studies Law Review, Vol. 11: 627, 2012.
• Arend, Anthony C., Beck, Robert J. “International Law and the Use of Force: Beyond the UN Charter Paradigm”, New York: Routledge, 1993.
• Başeren, Sertaç Hami. “Uluslararası Hukukta Devletlerin Münferiden Kuvvet Kullanmalarının Sınırları”, Birinci Baskı, Ankara Üniversitesi Basımevi, 2003.
• Birgül Demirtaş, “Kosova’nın Bağımsızlığı ve Türk Dış Politikası, Uluslararası İlişkiler Dergisi, Cilt 7, Sayı 24, 2010, s.51-86.
• David Vesel, “The Lonely Pragmatist: Humanitarian Intervention”, Deakin Law Review, Sayı: 18, 2003.
• Nejat Doğan, “Birleşmiş Milletler ve Meşru Güç Kullanımı”, içinde “Birleşmiş Milletler: BM Sistemi ve Reformu”, editörler: Nejat Doğan, Cenap Çakmak, Halil Kürşad Arslan, Siyasal Kitabevi, 2014.
• Edward McWhinney, “The United Nations and a New World Order for a New Millenium: Selfdetermination, State Succession, and Humanitarian Intervention”, London, Kluwer Law, 2010.
• Frances Trix, “Kosovar Albanians between a Rock and a Hard Place”, Sabrina P. Ramet and Vjeran Pavlaković (der.), “Serbia Since 1989. Politics and Society under Milošević”, Seattle, Univer sity of Washington Press, 2005.
• Hajredin Kuçi, “Kosova’s Independence: Stabilising or Destabilising Factor”, Houston, Jalifat Publishing, 2005.