KEMALPAŞAZÂDE SAİD BEY’İN USÛL-İ MAİŞET-İ İNSÂN ADLI RİSALESİ VE TÜRK ETNOGRAFYA TARİHİNDEKİ YERİ

Öz

Bir Osmanlı aydını olan Kemalpaşazâde Said Bey, entelektüel kişiliğini hukuk, sosyoloji, dil ve edebiyat alanlarında ustaca sergilemiş, çeşitli insan topluluklarına olan ilgi ve merakını da yabancı dillere ve basına olan hâkimiyeti vesilesiyle birkaç risalesinde ortaya koymuştur. Bunlardan biri de Usûl-i Maişet-i İnsân adlı risalesidir ve bu risale, antropoloji ve etnografya bilgisi içermesinin yanı sıra insan topluluklarının sanat, müzik, dans ve resim alanlarındaki kültürel ürünlerinin ve geleneklerinin sanat felsefesi bağlamında ortaya konuluşunu da kapsamaktadır. Amacımız, oldukça ilginç bilgiler içeren söz konusu risalenin çevriyazısını da paylaşarak etnografya alanındaki yazına katkıda bulunmak ve Kemalpaşazâde Said Bey’in bu alandaki yerini göstermektir.

Anahtar Kelimeler

• Kemalpaşazâde Said Bey,
• Antropoloji
• Usûl-i Maişet-i İnsan
• estetik
• etnografya

KEMALPAŞAZÂDE SAİD BEY’S PAMPHLET ENTITLED USÛL-İ MAİŞET-İ İNSÂN AND ITS PLACE IN THE HISTORY OF TURKISH ETNOGRAPHY

Öz

Kaynakça

1. Ahmed Rasim, Muharrir Bu Ya!, İstanbul: Hamid Matbaası 1926.
2. Beyhan, Mehmet Ali, “Bir II. Abdülhamit Devri Aydını’nın Profili: Lastik Said Bey”, Osmanlı Araştırmaları XIII, (İstanbul, 1993), s./pp. 167-205.
3. Beyhan, Mehmet Ali: “Said Bey, Lastik”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 35 (İstanbul 2008), s./ pp. 549-51.
4. Erdentuğ, Nermin, “Türk Etnografya Çalışmaları”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt 02, Sayı 01, (Ankara, 1969), s./pp. 65-71.
5. Kaya, Gökhan, “Geç Dönem Osmanlı İmparatorluğu’nda Kültürel Sermaye: Kemalpaşazâde Said Bey’in Usûl-i Maişet-i İnsan Adlı Risalesi”, Kebikeç, 48, (Ankara, 2019), s./pp. 195-220.
6. Kemalpaşazâde Said, Usûl-i Maişet-i İnsân, İstanbul: Kitabçı Kasbar 1307.
7. Mustafa Sâtı Bey, Etnografya: İlm-i Akvâm, İstanbul: Kitabhâne-i İslâm ve Askerî 1327.
8. Osman Bey, İlm-i Ahvâl-i Akvâm, İstanbul: Mahmud Bey Matbaası 1301.

9. Russo, Jan Jak, Fazâil-i Ahlâkiyye ve Kemâlât-ı İlmiyye, Mütercim ve muâhizi: Kemalpaşazâde Said Bey, Kostantiniyye: Matbaa-i Ebuzziyâ 1311.
10. Ülken, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.