2008 KÜRESEL FİNANSAL KRİZİNİN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE ETKİLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Ekonomik krizler ülke ekonomilerini derinden etkilemektedir. Türkiye’nin de içinde bulunduğu birçok gelişmiş ülke küresel ekonomik krizden farklı derecelerde etkilenmişlerdir. Bu çalışmanın amacı 2008 küresel ekonomik krizinin Türkiye dış ticareti üzerindeki etkisini incelemektir. TUİK dış ticaret verileri ile yapılan bu inceleme, 2008 krizinin öncesi ve sonrasını içine alan 2005-2015 dönemini kapsamaktadır. Bu çalışma ile krizin Türkiye’nin ihracat ve ithalatının sektörler, ürün fasılları, coğrafi bölgeler ve önde gelen dış ticaret partnerleri ile olan ilişkileri üzerinde nasıl bir etki bıraktığı araştırılmıştır. Krizin etkisi 2009 yılında bütün inceleme kriterleri bakımından olumsuz; izleyen yıllarda ise genelde olumlu bir toparlanma süreci gözlemlenmekle beraber, zaman zaman inişli çıkışlı sonuçlarla da karşılaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Küresel Kriz
• 2008 Krizi
• Türkiye Dış Ticareti

A REVIEW ON THE EFFECTS OF THE 2008 GLOBAL FİNANCİAL CRISIS ON TURKEY'S FOREIGN TRADE

Öz

Economic crises deeply affect country economies. Many developed countries, including Turkey, were affected by the global economic crisis to different degrees. The aim of this study is to examine the impact of the 2008 global economic crisis on Türkiye's foreign trade. This review, conducted with TUIK foreign trade data, covers the period 2005-2015, including before and after the 2008 crisis. This study investigates the impact of the crisis on Turkey's export and import sectors, product sections, geographical regions and relations with leading foreign trade partners. The impact of the crisis was negative in terms of all review criteria in 2009; although a generally positive recovery process was observed in the following years, ups and downs were also encountered from time to time.

Anahtar Kelimeler

• Global Crises
• 2008 Crisis
• Turkish Foreign Trade

Kaynakça

1. ABİGEM. (Mart 2019). Savunma Sanayisine Yönelik Analiz ve Lobicilik Faaliyetleri Projesi. T.C. Mevlana Kalkınma Ajansı Teknik Destek Programı.
2. Aiginger, K. (2009). A comparison of the Current Crisis with the Great Depression as regards their depth and the policy responses. The Causes and Consequences of the Financial Crisis. 21. Paris: OECD.
3. Baylan, M., ve Eskimergen, A. T. (3030). Çin'in Dış Ticaret Performansına Kısa Bir Bakış. Business & Management Studies: An International Journal, 2(8), 2093-2120.
4. Berensmann, K., ve Brandi, C. (2011). The financial crisis and international trade: the consequences for developing countries (No. 13/2011). Briefing Paper.
5. Cengiz, V., ve İlhan, E. (2016). 2008 Dünya Gıda Krizi ve Türkiye’de Etkisi. Ziraat Mühendisliği, 12-16. Demir, F., Karabıyık, A., Ermişoğlu , E., & Küçük, A. (2008, Ağustos). ABD ve Mortgage Krizi. (3).
6. Dünya Bankası, (World Bank). Erişim; 03 02, 2024, https://data.worldbank.org
7. Engin, C., ve Göllüce, E. (2016). 2008 Küresel Finans Krizi ve Türkiye Üzerine Yansımaları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 27-40.
8. Erdönmez, P. A. (2009). Küresel Kriz ve Ülkeler Tarafından Alınan Önlemler Kronolojisi. Bankacılar Dergisi(68), 85-101.

9. Fernandez, R., & Schumacher, L. (1997). Does Argentina Provide a Case for Narrow Banking? in Preventing Banking Sector Distress and Crises in Latin America (Ed.). World Bank Discussion Paper (s. 21-31). Washington: The World Bank.
10. Gorton, B. (2008). The Subprime Panic. National Bureau of Economic Research 1050 Massachusetts Avenue Cambridge. Cambridge.
11. Güney, Ö., ve Akbay, O. S. (2008). Avrupa Birliği’nin Sanayi Politikası ve Türk Sanayisine Etkileri. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 147-162.
12. Hemmelgarn, T., Nicodeme, G. (2010). “The 2008 Financial Crisis And Taxation Policy Cesıfo Workıng” Paper No: 2932, Category 1: Public Fınance, 1-41.
13. Kafaoğlu, A. B. (2004). Türkiye Ekonomisi Yakın Tarih-1. İstanbul: Kaynak Yayınları.
14. Kibritçioğlu, A. (2001). Türkiye'de Ekonomik Krizler ve Hükümetler. Yeni Türkiye Dergisi, 2(41), 174-183.
15. Kibritçioğlu, A. (2011). Küresel Finansal Krizin Etkileri: Türkiye. Münih Kişisel Repec Arşivi.
16. Krugman, P. (2009). Bir Liberalin Vicdanı. (N. Domaniç, Çev.) İstanbul: Literatür Yayıncılık.
17. Maden, S. I., & Aljburi, O. A. (2019). Türkiye ve Irak Arasındaki Diş Ticaretin Çekim Modeli İle Analizi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 229-262.
18. Mishkin, F. S. (1996). Understanding Financial Crises: A Developing Country Perspective.
19. Moment-Expo. (2023, 07 28). 05 13, 2023 tarihinde Makine İhracatımızın Hızla Gelişen Pazarı: İtalya: https://www.moment-expo.com/tr/dergiler/ adresinden alındı
20. Özkan, A. (2000). Ekonomik Kriz ve Muhasebe Uygulamalarına Bazı Yansımalar. Hacettepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 23(2), 165-180.
21. Öztürk, S., ve Saygın, S. (2017). 1973 Petrol Krizinin Ekonomiye Etkileri ve Stagflasyon Olgusu. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 1-12.
22. Seyidoğlu, H. (2001). Uluslararası iktisat (14. b.). İstanbul: Güzem Yayınları.
23. TDİB (Türkiye Dış İşleri Bakanlığı). 06.05.2023 tarihinde http://www.mfa.gov.tr/turkiye-cin-halk-cumhuriyeti-ekonomikiliskileri.tr.mfa adresinden alındı
24. TDİB (Türkiye Dış İşleri Bakanlığı). 13.05.2023 tarihinde https://www.mfa.gov.tr adresinden alındı.
25. Turan, Z. (2015). 2002–2012 Yılları Arasında Türk İktisat Politikasındaki Gelişmeler. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 223-235.
26. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). 02 27, 2024 tarihinde Dış Ticaret: https://www.tuik.gov.tr/ adresinden alındı.
27. Üstün, N. (2012). Türkiye-Kuzey Irak İlişkileri ve Ekonomik Yansımaları. Konya: Konya Ticaret Odası (KTO) Etüd-Araştırma Servisi.
28. WDI (World Development İndicators). 05 07, 2023 tarihinde http://databank.worldbank.org/ adresinden alındı.
29. Zişan, Y. K. (2021). Uçak Krizi Öncesi ve Sonrasında Türkiye- Rusya Ekonomik İlişkilerinin analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(2), 1284-1321.