COVID-19 PANDEMİ DÖNEMİNDE ENFLASYONUN BELİRLEYİCİLERİ: G20 ÜLKELERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ

Öz

Bu çalışma, COVİD-19 salgın döneminde G20 ülkelerinde enflasyonun belirleyicilerini incelemeyi amaçlamaktadır. 2019q1–2023q1 dönemine ait çeyreklik verilerle yapılan analizde panel regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Yatay kesit bağımlılık, otokorelasyon ve heteroskedasitenin varlığı durumlarında sağlam standart hata düzeltmeleri ile daha etkin ve güvenilir sonuçlar elde edilebilmesi amacıyla model, Driscoll Kraay yöntemi ile tahmin edilmiştir. Ampirik bulgular, faiz oranları, özel sektör kredileri ve ham petrol fiyatlarının enflasyonu pozitif, sanayi üretiminin ise enflasyonu negatif etkilediği yönündedir. Döviz kuru ve kamu harcamaları ile enflasyon arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Çalışmada, aynı zamanda değişkenlerin yönünü tahmin etmek için Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik yöntemi kullanılmıştır. Nedensellik test sonuçlarına göre ise, değişkenler arasında hem tek hem çift yönlü anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Elde edilen bulgular, pandemi döneminde G20 ülkelerinde enflasyonun hem arz hem de talep yönlü dinamiklerden etkilendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVİD 19 pandemi
• enflasyon
• enflasyonun dinamikleri
• panel veri

DETERMINANTS OF INFLATION DURING THE COVID-19 PANDEMIC: AN EMPIRICAL ANALYSIS OF G20 COUNTRIES

Öz

This study aims to analyze the determinants and dynamics of inflation in G20 countries during the COVİD-19 pandemic. Panel data methods are used in the analysis with quarterly data for the period 2019q1-2023q1. In the presence of horizontal cross-sectional dependence, autocorrelation and heteroskedasticity, the model is estimated with the Driscoll Kraay method to obtain more efficient and reliable results with robust standard error corrections. The empirical findings indicate that interest rates, private sector loans and crude oil prices have a positive effect on inflation, while industrial production has a negative effect on inflation. There is no significant relationship between exchange rate and public expenditures and inflation. The Dumitrescu-Hurlin panel causality method was also used to estimate the direction of the variables. According to the causality test results, there is both unidirectional and bidirectional relationship between the variables. The findings reveal that inflation in G20 countries was affected by both supply-side and demand-side dynamics during the pandemic.

Anahtar Kelimeler

• COVİD-19 pandemic
• inflation
• dynamics of inflation
• panel data.

Kaynakça

1. Acar, Y., ve Orhan , B. (2023). Covid-19 pandemi sonrası OECD ülkelerinde enflasyonun belirleyicileri. Sirnak Universitesi Iktisadi ve Idari Yaklasimlar Dergisi, 5(1), 53-63.
2. Acharya, V. V. (2023). How Do Supply Shocks to Inflation Generalize? Evidence from the Pandemic Era in Europe. National Bureau of Economic Research Working Paper 31790.
3. Ahmada, Z., ve Sishadiyati. (2023). Differences in the Effect of Monetary Policy and Fiscal Policy on Inflation in Indonesia During COVID-19 and Russia-Ukraine Geopolitical Tensions. JEFMS journal, 6(12).
4. Almgren, P., ve Holmberg, I. (2022). The Relationship between Oil Prices and Inflation – the Role of Oil Dependency. School of Economics and Management.
5. Amani, R., Ghaderi, S., ve Ahmadzade, K. (2023). Covid-19 and Inflation Rate: An Evidence for OECD Countries. Iranıan Journal of Economic Studies, 5(1), 53-63.
6. Arce, Ó. (2023). What caused the euro area post-pandemic inflation? An application of Bernanke and Blanchard. SUERF Policy Brief(893). https://www.suerf.org/wp-content/uploads/2024/05/SUERF-Policy-Brief-893_Arce-et-al.pdf adresinden alındı
7. Baltagi,, B., Feng, Q., ve Kao, C. (2012). A Lagrange Multiplier test for cross-sectional dependence in a fixed effects panel data model. Journal of Econometrics, 170(1), 164-177.
8. Bayraktutan, Y., ve Solmaz, A. (2019). Petrol Fiyatları ve Enflasyon İlişkisi: Seçilmiş Petrol İthalatçısı Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(37), 279-291.

9. Beretta, E., ve Neuberger , D. (2023). Monetary aggregates in the US since 2020 and post-COVID-19 inflation: evidence from the equation of exchange. Economics and Business Letters, 12(4), 321-330.
10. Boyd, J., Levine, R., ve e Smith, B.D. (2001). The Impact of Inflation on Financial Sector Performance. Journal of Monetary Economics, 47(2), 221-248.
11. Bölükbaş, M. (2020). Türkiye ekonomisinde enflasyon ve faiz oranı Covid–19 salgınından etkilendi mi? Bankacılar Dergisi,(115), 50-68.
12. Breusch , T., ve Pagan, A. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Application to Model Specification in Econometrics. Review of Economic Studies(47), 239-253.
13. Cavallo, A. (2021). Inflation Dynamics during COVID-19. National Bureau of Economic Research (NBER), 8-11. Colonescu, C. (2016). Principles of Econometrics with R. https://bookdown.org/ccolonescu/RPoE4/RPoE.pdf adresinden alındı
14. Driscoll, J., ve Kraay, A. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. The Review of Economics and Statistics, 80(4), 549-560. doi:https://doi.org/10.1162/003465398557825
15. Elgin, C. (2025). Countercyclical economic policy response during Covid-19. Sciencedirect, 1-13. doi:https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2024.101288
16. Erdoğan S. , Yıldırım , D., ve Gedikli, A. (2020). Dynamics and Determinants of Inflation During the COVID-19 Pandemic Period in European Countries: A Spatial Panel Data Analysis. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi, 22(1), 61-67.
17. Flavio, V., ve Silva, G. (2024). Exchange Rate Behavior in The BRICS. Brazilian Journal of Poitical Economy, 44(1).
18. Gennady D., Shelygov, A., Lizina, O., Shichkin, I., ve Kochetkov, E. (2022). Impact of Globalization Factors on Inflation Risks During Covid-19 Pandemic. Revista Relações Internacionais do Mundo Atual, 4(37).
19. Ghaderi, A., ve Ahmadzadeh , K. (2023). Covid-19 and Inflation Rate: An Evidence for OECD Countries. Iranian Journal of Economic Studies.
20. Glover , A., Mustre del Rio, J., ve von Ende Becker , A. (2023). How Much Have Record Corporate Profits Contributed to Recent Inflation? Federal Reserve Bank of Kansas City Economic Review, 108(1), 23-34.
21. Gordon , M., ve Clark , T. (2023). The Impacts of Supply Chain Disruptions on Inflation. Federal Reserve Bank of Cleveland .
22. Gökçe, C. (2021). Petrol Fiyatı ve Döviz Kurunun Gıda Fiyatları Üzerine Asimetrik Etkisi: Türkiye Örneği. Business and Economics Research Journal, 12(3).
23. Granger, C. W. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods. Econometric Society, 37(3).
24. Green, W. (2000). Econometric Analysis (4 b.). Englewood Cliffs: Prentice Hall
25. Gültekin , H., ve Taştan, B. (2022). Covid-19 ve Enflasyonun Sanayi Üretim Endeksi Üzerindeki Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 790-799.
26. Hien, M. T., ve Linh, L. (2024). Analysis of factors affecting inflation in Vietnam during the COVID-19 pandemic. Journal of International Economics and Managment, 24(2), 132-144.
27. Hoechle, D. (2007). Robust Standard Errors for Panel Regressions With Cross-Sectional Dependence. The Stata Journal Promoting communications on statistics and Stata, 7(3), 281-312. doi:10.1177/1536867X0700700301
28. Hurlin , C., ve Dumitrescu, E. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450-1460.
29. Jałtuszyk, G. (2022). Inflation, the global financial crisis, and COVID-19 pandemic. Journal of Management and Financal Sciences(46).
30. Jørgensen, P. L., ve Ravn, S. (2022). The inflation response to government spending shocks: A fiscal price puzzle? European Economic Review, 141, (103982).
31. Khosropour, A. (2017). A Panel Data Analysis of The Relationship Between Corporate Social Responsibility and Earnings Managemnet: Evidence From Iran. QUID (Special (Issue)), 2423-2431.
32. Killian, L. (2008). A comparison of the effects of exogenous oil supply shocks on output and inflation in the G7 countries. Journal of the European Economic Association, 6(1), 78-121.
33. Kinlaw, W., Kritzman, M., Metcalfe, M., ve Turkington, D. (202). Determinants of Inflation. Journal Of Investment Management, 21(3), 29-41.
34. Korkmaz, Ö. (2019). Kredi Kullanım Oranları ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Bir İnceleme. Maliye Dergis, 176, 98-127.
35. Leblanc, M., ve Chinn, M.D. (2004). “Do high oil prices presage inflation? Business Economics, 6(1), 38-48.
36. Lopez, L., ve Weber, S. (2017). Testing for Granger Causality in Panel Data. The Stata Journal, 17(4), 972–984. Mourougane, A. (2023). Turbulent times for SMEs . OECD. https://oecdstatistics.blog/2023/06/28/turbulent-times-for-smes/ adresinden alındı
37. Ngerebo-A, T. (2016). Monetary Policy and Inflation in Nigeria. International Journal of Finance and Accounting, 5(2), 67-76.
38. Olayungbo, D. O. (2013). Government spending and inflation in Nigeria: An asymmetry causality test. International Journal of Humanities and Management Sciences (IJHMS), 1(4).
39. Onaç, E., ve Birol, Y. (2024). Covid–19 Pandemisi Sonrası Türkiye’de Enflasyonun Belirleyicileri Üzerine Bir Değerlendirme. İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(2), 20-38.
40. Özdemir, O. (2019). Demokrasi ve Gelir Arasındaki İlişki Üzerine Yeni Görüşler: Gelişmiş Ekonomilerden Ampirik Bulgular. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 1776-1796.
41. Peseran, H. (2004). General Diagnostic Test for Cross Section Dependence in Panels. İZA Discussion Paper No:1240, 1-39.
42. Peseran, m. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Aplied Econometrics, 22(2), 265-312. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/jae.951 adresinden alındı
43. Peseran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 265-312.
44. Polat, M. A. (2021). Covid 19 Salgınının Küresel Makroekonomik Etkileri. 5. International Online Conference on Economics veamp; Social Sciences, 313-314.
45. Raza, H. (2023). The role of inflation and macroeconomic policies; model for the Danish case. Structural Change and Economic Dynamic, 67, 32-43.
46. Šestořád, T., ve Dvořáková, N. (2024). Origins of Post-COVID-19 Inflation in Central European Countries. Working Paper Series(5).
47. Sevüktekin, M., ve Çınar, M. (2017). Ekonometrik Zaman Serileri Analizi (5. b.). bursa: Dora.
48. Shrestha, N. (2020). Detecting Multicollinearity in Regression Analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 8(2), 39-42.
49. Stiglitz, J., ve Regmi, İ. (2023). The causes of and responses to today’s inflation. Industrial Corporate Change, 2(32), 336-385.
50. Sugözü, H., ve Yaşar , S. (2020). Enflasyon ve Faiz İlişkisi: OECD Ülkeleri Üzerine Panel Regresyon ve Nedensellik Analizleri. Maliye Dergisi(179), 85-105.
51. Sugözü, İ. H., ve Yaşar, S. . (2020). Portföy Yatırımları İle Ekonomik Büyüme İlişkisi: 23 OECD Ülkesi İçin Panel Veri Analizi. lSelçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 198-207. doi:10.29249/selcuksbmyd.667268
52. Sünbül, E. (2025). ürkiye’de Toplam Para Arzı ve Nominal Faiz Oranlarının Tüketici Fiyat Enflasyonu Üzerindeki Etkileri: Johansen Eşbütünleşme Testi ve Vektör Hata Düzeltme Modeliyle Bir Değerlendirme. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 312-336.
53. Tatoğlu, F. Y. (2024). Panel Veri Ekonometrisi (7. Baskı b.). İstanbul: Beta.
54. Tuğcu, C. T. (2018). Panel Data Analysis in the Energy - Growth Nexus. The Economics and Econometrics of the Energy-Growth Nexus, 255-271.
55. Weber, I. (2023). Sellers’ inflation, profits and conflict: why can large firms hike prices in an emergency? Review of Keynesian Economics, 11(2), 183-213.
56. Worldometers. (2024, 01 15). https://www.worldometers.info/ adresinden alındı
57. Yavuz, N. Ç. (2004). Durağanlığın Belirlenmesinde Kpss ve ADF Testleri: IMKB Ulusal -100 Endeksi ile Bir Uygulama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 54(1), 239-47. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/8019 adresinden alındı
58. Yeter, F., ve Eroğlu , İ. (2022). Türkiye'de Enflasyon, Döviz Kuru ve Kredi Büyümesi İlişkisi: Fourier - Shin Eş Bütünlşeme Analizi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 840-848.