İNSANİ GELİŞMİŞLİK VE YENİLİKÇİ TEKNOLOJİNİN EKONOMİK KOMPLEKSİTE ÜZERİNDE ETKİSİ: SEÇİLMİŞ OECD ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Ülkelerin kalkınma süreçlerinde üretken bilginin üretim faaliyetlerine entegre edilmesi, çıktı verimliliğinin artırılması ve ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi önemli bir rol oynamaktadır. Bu çerçevede ekonomik kompleksite, ülkelerin sofistike ve bilgi yoğun ürünleri üretme kapasitesini ve üretim yetkinliğini ortaya koyan önemli bir kavram olarak değerlendirilmektedir. Araştırma kapsamında 1998-2022 dönemine ait seçilmiş 25 OECD ülkesinin ekonomik kompleksite, insani gelişmişlik endeksi, patent sayıları, Ar-Ge harcamaları ve orta-yüksek teknoloji ihracatı verileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, ekonomik kompleksite düzeyi yüksek ülkelerin aynı zamanda yüksek insani gelişmişlik seviyesine, güçlü inovasyon kapasitesine ve teknoloji yoğun üretim yapısına sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle Japonya, Güney Kore, Almanya ve Kuzey Avrupa ülkelerinin bilgi temelli üretim yapılarıyla öne çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, sürdürülebilir kalkınmanın insan sermayesi, Ar-Ge yatırımları, patent üretimi ve teknoloji yoğun ihracat ile desteklenen bütüncül politikalar aracılığıyla sağlanabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antonelli, C. (2010). The economic complexity of technology and innovation. Regional Studies, 44(6), 801- 806.
- Arıca, F., & Kurt, U. (2021). The causal linkages of human development index and economic complexity index: a panel analysis for selected OECD countries. Economic Insights-Trends & Challenges,(3).
- Benhamed, A., & Abdennour, F. (2025). Economic Complexity and Human Development in MENA Countries: A Panel ARDL Analysis. Journal of Posthumanism, 5(6), 589-598.
- Çoban, M. N. (2020). Ekonomik kompleksite ve insani gelişmişlik ilişkisi: E7 ülkeleri için bir analiz. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 467-479.
- Ferrarini, B., & Scaramozzino, P. (2013). Complexity, specialization, and growth (No. 344). ADB Economics Working Paper Series.
- Ferraz, D., Fernando H. M., Suarez J. C., Riberio F. C. de O. and Nascimento D. A. R. (2018). ‘’Economic Complexity and Human Development: DEA Performance Measurement in Asia and Latin America’’. Gestao Produçao, Sao Carlos, 25 (4), 839-853.
- Ferraz, D., Moralles, H. F., Costa, N. S. D., & Nascimento, D. D. (2022). Economic complexity and human development: comparing standard and slack-based data envelopment analysis models. CEPAL Review, 137.
- Hartmann, D. (2014). Economic complexity and human development: How economic diversification and social networks affect human agency and welfare (p. 242). Taylor & Francis.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karşılaştırmalı Ekonomik Sistemler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
9 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
3 Haziran 2026
Kabul Tarihi
13 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: I