CONTEMPORARY UYGHUR LITERATURE IN KAZAKHISTAN, UYGHUR WRITER AND DRAMATURGE AHMETCAN AŞİRİ (AŞİROV)

Öz

Contemporary Uighur literature has a long tradition. Because the Uighurs still live in the old Turkish cultural centers. At the same time rooted and conventions they are the heirs of Chagatai literature. Date Chagatai literary language in East Turkestan has continued until the 1950s. With the establishment of the Soviet Union was divided into two Uighur Turks and this political division in the 1950s was reflected in social life and in literature. So the modern Uyghur literature has developed in two different branches. The first reason that the Soviet Union's relations with China is corruption. Secondly, the alphabet is continuously modified accordingly. Today, we can follow the literature and partially in East Turkestan are representative. But the same situation, except that East Turkestan is impossible to say for emerging literature. Kazakhstan borders the Uighur literature, especially in the developing nature of this issue is worth investigating. Notable works in all genres of contemporary literature given that we believe we do not have much information from literature Uighurs in Kazakhstan. Shortly after formation of the modern Uighur literature will concentrate on talking about whether people are Uighurs living in Kazakhstan. Works translated into various languages published authors have an important place in contemporary Kazakh literature. Historical novels published in recent years, especially with the attention.

Anahtar Kelimeler

• Ahmetcan Aşiri, İdikut, Baurçuk Art Tekin, Contemporary Uighur Literature, Uighur Writer, Uighur Script Editor

KAZAKİSTAN’DA ÇAĞDAŞ UYGUR EDEBİYATI, UYGUR YAZAR VE DRAMATURG AHMETCAN AŞİRİ (AŞİROV)

Öz

Çağdaş Uygur edebiyatı köklü bir geleneğe sahiptir. Çünkü Uygurlar hala eski Türk kültür merkezlerinde yaşamaktadır. Aynı zamanda köklü ve gelenekleşmiş Çağatay edebiyatının mirasçısıdırlar. Tarihi Çağatay edebi dili Doğu Türkistan’da 1950’li yıllara kadar devam etmiştir. Sovyetler Birliğinin kurulmasıyla Uygur Türkleri ikiye bölünmüştür ve bu siyasi bölünme 1950’li yıllarda sosyal hayata ve edebiyata da aksetmiştir. Bundan dolayı Çağdaş Uygur edebiyatı iki farklı kolda gelişmiştir. Bunun birinci sebebi Çin ile Sovyetler Birliğinin ilişkilerinin bozulmasıdır. İkincisi ise buna bağlı olarak sürekli değiştirilen alfabedir. Bugün Doğu Türkistan’da kısmen takip edebildiğimiz bir edebiyat ve temsilcileri vardır. Fakat aynı durumu, Doğu Türkistan dışında gelişen edebiyat için söylemek mümkün değildir. Özellikle Kazakistan sınırları içinde gelişen Uygur edebiyatı bu konuda incelemeye değer mahiyettedir. Çağdaş edebiyatın bütün türlerinde kayda değer eserlerin verildiğine inandığımız Kazakistan’daki Uygur edebiyatı ile ilgili çok bilgiye sahibi değiliz. Çağdaş Uygur Edebiyatının oluşumundan kısaca bahsedilerek Kazakistan’da yaşayan bir Uygur edip üzerinde durulacaktır. Eserleri çeşitli dillere çevrilerek yayımlanmış yazar Çağdaş Kazak edebiyatında da önemli yere sahiptir. Özellikle son dönemde yayımladığı tarihi romanları ile dikkat çeker.

Anahtar Kelimeler

• Ahmetcan Aşiri, İdikut, Baurçuk Art Tekin, Çağdaş Uygur Edebiyatı, Uygur Yazar, Uygur Dramaturg.