Works on "Friendship Nurse Rizvangul”s Life and About

Öz

When Europe was still in the midst of World War II, in the centre of Asia, hundreds of brave women fought alongside men in battle fields in East Turkistan, the land furthest away from the sea in the world. Amongst these women, majority of them between the age of 16 and 20, was Rizvangül Hashim. She was born on in October 1925 in the Chelek region of Almaty, Kazakistan. She died on the 13th of January 1945 in the battle to free Harembagh, which was located in the city of Ghulja, East Turkistan. 69 years have passed, countless memoirs, stories, artworks featuring Rizvangül have been created by writers, poets and artists including a biographical novel called “Freedom Fighter – Rizvangül”. In 1951, the symphony called “Rizvangül” by the famous composer Kuddus Hojamyarof was performed in The Bolshoi Theatre in Moscow and won the National Stalin Prize. This article will focus on the story of Rizvangül, the brave girl that is known as “Şefkat Hemşiresi”—her life, her death, and various works about her legacy as she lives on in the hearts of her people

Anahtar Kelimeler

• The Nurse Rizvangül, Nurses of Compassion, Uighur Turkish, Uighur National Struggle

“ŞEFKAT HEMŞİRESİ” RİZVANGÜL’ÜN HAYATI VE HAKKINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

Öz

Avrupa II. Dünya Savaşı’nın ateşinde yanarken, dünyada denizden en uzak bölge olarak bilinen ve Asya’nın göbeğine yerleşen Doğu Türkistan’da (bugünkü Sincan Uygur Otonom Bölgesi) yüzlerce genç kadın tıpkı Rus, Polonya, Fransız ve başka Avrupalı kadınlar gibi, özgürlük için erkekler ile yan yana savaş meydanlarında düşmana karşı kahramanca savaşıyordu. Yaşları henüz 16 ila 20 arasında olan bu kadınlar içinde Rizvangül adında bir Uygur kızı da vardı. Rizvangül Haşim, 13 Ocak 1945 tarihinde Gulca Harembağ savaşında şehit oldu. Bugün, onun hayata veda etmesinin üzerinden tam 69 yıl geçti. Bu 69 yıl içerisinde yazarlar, şairler, sanatçılar Rizvangül ve onun kahramanlığı hakkında edebiyat ve sanat alanlarında çeşitli eserler meydana getirdiler. Bunların içinde şiir, hikâye, roman, hatıra, biyografi eserler, hatta destanlar vardır. Ayrıca, resimler çizilmiş, besteler yapılmış, senfoniler de yazılmıştır. Örneğin, 1951 yılında, Kazakistanlı Uygur müzisyen, besteci Kuddus Hojamyarof’un bestelediği Rizvangül senfonisi Moskova Bolşoy Tiyatrosu’nda icra edilmiş, Stalin Devlet Nişanına layık görülmüştür. Bu çalışmada “Şefkat Hemşiresi” olan Rizvangül’ün hayatına dair bazı bilgilerin yanı sıra, onun hayatı ve kahramanlıkları hakkında yazılan edebi ve sanat eserleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire Rizvangül, Şefkat Hemşireleri, Uygur Türkleri, Uygur Milli İnkılabı