One of the 20th Century Uighur Poets Teyipcan Eliyev
Öz
Uighurs who have spread to a wide geography, produced literary works
reflecting their own culture. They wrote poems which situated traces of
people and divan with culture New Uighur Turkish. Later, they have earned
works which brought different breaths to Contemporary Uighur Literature
in the heat of new trends. Political and social aspects of many events were
experienced in the geographical region where Uighurs live in the 20th
century. These events were reflected in the literature. While poets and
writers could freely produced them works, sometimes they were forced to
works which served politics. Poets and writers have not freely expressed
their feelings and thoughts in a literary sense from the 1950s to the mid-
1970s. But, they started freely to create them works by the end of the
Cultural Revolution in 1976. Teyipcan Eliyev, who is one of the prominent
figures of Uighur literature have produced his works between the years
1940 and 1980. He influenced by these political and social events and he
reflected ideographically to this effect in his poems.
Anahtar Kelimeler
20. YÜZYIL UYGUR ŞAİRLERİNDEN TEYİPCAN ELİYEV
Öz
Geniş bir coğrafyaya yayılan Uygurlar gittikleri bölgelerde kendi
kültürlerini yansıtan edebî eserler ortaya koymuşlardır. Yeni Uygur
Türkçesiyle halk ve divan kültüründen izler taşıyan şiirler kaleme aldıkları
gibi yeni akımların etkisinde kalarak Çağdaş Uygur Edebiyatı’na farklı
soluklar getiren eserler kazandırmışlardır. 20. yüzyıl Uygurlar için siyasi ve
sosyal açıdan çok sayıda olayın yaşandığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde
yazarlar 1949 yılında Çin Komünist Partisi’nin iktidara gelmesi, 1966 ile
1976 yılları arasındaki Kültür Devrimi nedeniyle siyasete hizmet eden
eserler yazmaya mecbur bırakılmış, özgürce duygu ve düşüncelerini ifade
edememişlerdir. Kültür Devrimi’nin ardından edebiyatta daha özgür bir
ortam oluşmuş, duygu ve düşüncelerini rahat bir şekilde ortaya koyma
imkânı bulmuşlardır. 1940’lı yıllar ile 1980’li yıllar arasında eserler veren
Teyipcan Eliyev de bu siyasi ve sosyal olayların etkisinde kalarak kendine
özgü bir üslupla şiirlerini kaleme almıştır.
Anahtar Kelimeler
