Comparison of Karadeniz Regional Jokes with Hisam Kurban Jokes
Öz
Hisam Kurban is a contemporary thinker and his humours were spread from
East Turkestan- China to the Far East. He is a master of humour, emphasizing
positive set of values of the society and the negative social issues and critics of
the era in the Uygur society. His joke styles are witty repartee, subtle. The
purpose of this paper is to compare Karadeniz Regional jokes with Hisam
Kurban chakchaks by their construction and functional characteristics.
Common values, customs and cultural structures are studied in the jokes.
Common Cultural topics like elements of the Turkish family structure, the
structure of marriage, women and men in the family tasks, respect, harmony
in marriage, hospitality in both Hisam’s epigrams and Karadeniz Regional
jokes are studied and functional specifications are emphasized. These jokes
reflect common values and they can be placed as intangible cultural heritage.
Anahtar Kelimeler
HİSAM KURBAN NÜKTELERİ İLE KARADENİZ FIKRALARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Hisam Kurban, Uygur toplumunun olumlu değer yargılarını ince bir zekâ ile
vurgulayan, içinde bulunduğu dönemin olumsuz sosyal meselelerine nükteli
eleştirilerde bulunan, hazırcevap, bilgin ve muzip kişiliği bir arada
barındıran, öğretici ve eğlendirici mizah ustasıdır. Doğu Türkistan’da
Nasreddin Hoca lakabıyla tanınan çağdaş düşünür Hisam Kurban’ın nükteleri
Doğu Türkistan-Çin’den Uzak Doğu’ya kadar uzanmaktadır. Bu çalışmada
Karadeniz Fıkraları ile Hisam Kurban nükteleri (çakçakları) yapısal
özellikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Fıkralarda tespit edilen ortak değer
yargıları, örf ve adetler gibi kültürel yapılar incelenmiştir. Uygur toplumunun
kültürünü yansıtan Hisam nüktelerinde ve Karadeniz Fıkralarında yer alan
ortak unsurlardan Türk aile yapısı, evlilik yapısı, kadın ve erkeğin aile
içindeki görevleri, evlilikte uyum, aile büyüklerine saygı, misafirperverlik
açısından kültürel konular incelenmiş ve bu metinlerin işlevsel özellikleri
vurgulanmıştır. Fıkralarda yer alan Karadeniz Şivesi ile Uygur Türkçesindeki
bazı benzer kelimelere değinilmiştir. Her iki toplumdaki bu ortak değerler,
kültürel miras unsurları itibariyle karşılaştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
