Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi

Fatma Kılıç

doi:10.46400/uygur.811194

Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi

Öz

Bir milletin kültürü, yaşayış biçimi, değer yargıları ve inancı ile ilgili pek çok hususu üzerinde taşıyan deyimler, bir dil hazinesidir. Mecazi ve çok anlamlı bir yapı sergileyen bu söz öbekleri, eskiden günümüze kadar pek çok eserde anlatımı zengin kılmak için tercih edilmiştir. Deyimler konusu ile ilgili pek çok sınıflandırma (alfabetik, yapısal vb.) söz konusudur. Bu sınıflandırmalardan biri de kavramsal tasniftir. Kavramsal tasnif sayesinde deyimlerin esere katmış olduğu anlam zenginliği daha net çizgilerle ortaya konulur. Bu çalışmada Çağatay Türkçesi dönemine ait olan Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda geçen 138 deyim tespit edilmiş ve bu deyimler 28 ana başlık etrafında kavramsal olarak tasnif edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AKSAN, Doğan. (1971). “Kavram Alanı-Kelime Ailesi İlişkileri ve Türk Dilinin Eskiliği Üzerine”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, TDK Yay.: 338, TTK Basım evi, Ankara 1989.
AKSAN, Doğan. (1996). Türkçenin Sözvarlığı. Ankara: Engin Yayınevi.
ÇOTUKSÖKEN, Yusuf. (2004). Deyimlerimiz. İstanbul: Varlık Yayınları.
ERASLAN, Kemal. (1999). Mevlȃna Sekkȃkî Divanı. Ankara: TDK Yayınları.
GENCAN, Tahir Nejat (1979). Dilbilgisi. Ankara: TDK Yayınları.
HATİPOĞLU, Vecihe. (1982). Türkçenin Sözdizimi. Ankara: DTCF Yayınları.
KARAAĞAÇ, Günay. (2013). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
KARÇIĞA, Servet. (2015). “Dil Eğitiminde ve Öğretiminde Kavram Alanı Sözlüklerinin Önemi”. International Journal of Languages’ Education and Teaching, s. 2514-2524.

KORKMAZ, Zeynep. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları.
SİNAN, Ahmet Turan. “Deyim Kavramı Üzerine Notlar-I”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi, S. 91-98.
SUBAŞI, UZUN, Leyla. (1991). “Deyimleşme ve Türkçede Deyimleşme Dereceleri”. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, s. 29-39.
ŞEN, Serkan. (2017). Eski Türkçenin Deyim Varlığı. Ankara: TDK Yayınları.
TOKAY, Yaşar. (2016). “Kitâbu Gülistân Bi't-Türkȋ'de Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Tasnif Denemesi I”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, s. 1561-1592.
TOKAY, Yaşar. (2017). “Kitābu Gülistān bi’t-Türkî’de Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Tasnif Denemesi I”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, s. 611-637.
TOKAY, Yaşar. (2019). Tanıklarıyla Harezm-Kıpçak Türkçesinde Atasözleri ve Deyimler. Ankara: Grafiker Yayınları.
TOKYÜREK, Hacer. (2013). “Eski Uygurcada Hayvan Adları ve Bunların Kullanım Alanları”. Türklük Bilimi Araştırmaları, S 33. s. 221-281.
TOPRAK, Funda. (2013). “Çağatay Şiirinde Vahşi Hayvanlar ve Yırtıcı Kuşlar”. Turkish Studies, s. 105-124.
ÖZBENT Sueda. (2013). “Sözlüksel Alan Teorisi ve Çeviri”. Diyalog, s. 55-66.
VARDAR, Berke. (2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Kılıç ^*
0000-0001-5556-3087
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2020

Kabul Tarihi

23 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 16

DOI

https://doi.org/10.46400/uygur.811194

IZ

https://izlik.org/JA48TT65XF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılıç, F. (2020). Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 16, 83-108. https://doi.org/10.46400/uygur.811194

AMA

1.Kılıç F. Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 2020;(16):83-108. doi:10.46400/uygur.811194

Chicago

Kılıç, Fatma. 2020. “Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 16: 83-108. https://doi.org/10.46400/uygur.811194.

EndNote

Kılıç F (01 Aralık 2020) Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 16 83–108.

IEEE

[1]F. Kılıç, “Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi”, Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 16, ss. 83–108, Ara. 2020, doi: 10.46400/uygur.811194.

ISNAD

Kılıç, Fatma. “Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 16 (01 Aralık 2020): 83-108. https://doi.org/10.46400/uygur.811194.

JAMA

1.Kılıç F. Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 2020;:83–108.

MLA

Kılıç, Fatma. “Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, sy 16, Aralık 2020, ss. 83-108, doi:10.46400/uygur.811194.

Vancouver

1.Fatma Kılıç. Mevlȃna Sekkȃkî Divanı’nda Geçen Deyimler Üzerine Kavramsal Bir Sınıflandırma Denemesi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi. 01 Aralık 2020;(16):83-108. doi:10.46400/uygur.811194

Cited By

Türk Edebiyatında Farsçadan Geçen Bir Kopya Deyim: Kemer Bağlamak

Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.48145/gopsbad.1620765