KÜRESEL HUZUR VE REFAHIN ANAHTARI: ETİK BÜYÜME MODELİ
Öz
Adam Smith’in “Milletlerin Zenginliği” isimli çalışmasından günümüze kadar uzanan iktisat yazınındaki tüm ekonomik büyüme teorileri, büyümenin kaynaklarını ‘sınırlı’ kabul etmekle beraber, bu sınırları zorlayarak bir şekilde aşmayı ve ekonomik büyümeyi maksimize etmeyi amaçladı. Büyümeyi kutsayan bu anlayış, ülkelerin ekonomik çıkarları için emperyalist ve sömürgeci politikalar izlemesine, silah ve savaş ekonomisiyle ülke işgallerine, doğal kaynakların yok edilmesine, küresel ısınma ve çevresel tahribata yol açtı. Suç ekonomisi, kölelik, çocuk işçi çalıştırma, vb. her türlü etik dışı ekonomik kazanımı mübah gördü ve ekonomik büyümeyi besledi. Çıkar ekonomisini önceleyen büyüme modelleri, gelişmiş ülke ekonomilerini obezleştiren kirli parayı açıklamada ve önlemede yetersiz kaldı. Belki de küresel huzur ve refahın, üretim ve tüketimin önündeki sınırları yok eden vahşi kapitalizmle değil, ekolojik sınırlara saygılı ve hatta yeni etik sınırlar belirleyen, uluslararası rekabeti engellemeden kazan-kazan ilkesine dayalı adil işbirlikleri sayesinde gelmesi gerekiyordu. Bu çalışmanın amacı, büyüme sürecinde uygulanacak ekonomik modele ‘etik’ sınırların dahil edilmesidir. Araştırma sürecinde, önce betimsel araştırma yöntemi kullanılarak, detaylı arşiv araştırması yapılmış ve ülkelerin gelir kaynaklarındaki etik dışı kazanç unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından iktisat literatüründe konu hakkında yazılan makale ve yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın neticesinde, küresel düzeyde huzuru ve sürdürülebilir refahı inşa etmek için evrensel etik unsurlarını içeren bir büyüme modeli önerisi olarak ‘Etik Büyüme Modeli’ ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Büyüme, Ekonomik Büyüme, Kapsayıcı Büyüme, Yeşil Büyüme, Gelir Adaletsizliği
Kaynakça
- Abel, Andrew B., and Ben S. Bernanke (1998). Macroeconomics. USA: Addison-Wesley Publishing Company.
- Acemoglu, D., Johnson, S., & Robinson, J. A. (2001). The colonial origins of comparative development: An empirical investigation. American economic review, 91(5), 1369-1401.
- Acemoglu, D., Johnson, S., & Robinson, J. A. (2005). Institutions as a fundamental cause of long-run growth. Handbook of economic growth, 1, 385-472.
- Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2007). On the economic origins of democracy. Daedalus, 136(1), 160-162. Akyüz, Yılmaz (2009). Sermaye Bölüşüm Büyüme. 3. b. Genel Yayın No:7. Ankara: Eflatun Yayınevi.
- Alkan, N. (2004). Terör Örgütlerinin Finans Kaynakları. Polis Dergisi, Sayı 40.
- Alper, F. O. (2019). Ekonomik büyümenin belirleyicileri: Yapısal kırılmalar altında Türkiye örneği. Fiscaoeconomia, 3(1), 202-227.
- Arvanitidis, P., Pavleas, S., & Petrakos, G. (2009). Determinants of economic growth: the view of the experts. University of Thessaly, Department of Planning and Regional Development, 15(1).
- Ataman, R. P., & Evren, M. (2020). Gıda güvenliği ve etik. Türkiye Biyoetik Dergisi, 7(4), 169-177.
- Aydemir, C., & Genç, S. Y. (2011). Ortaçağin Sosyoekonomik Düzeni: Feodalizm. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 226-241..
- Baniya, B. (2021). Global environment-related initiatives and green growth–investigating the integration of their goals into government policies and prospects for delivery. University of Technology Sydney (Australia).