360-DEGREE PANORAMIC VIRTUAL TOUR EXPERIENCE OF THE EPHESUS ARCHAEOLOGICAL SITE

Buğcan Güvenol; Büşra Korkmaz; Mehmet Emre Güler

doi:10.54831/vanyyuiibfd.1830445

TR EN

EFES ANTİK KENTİNİN 360-DERECE PANORAMİK SANAL TUR DENEYİMİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, 360-derece panoramik sanal tur uygulamaları aracılığıyla sunulan kültürel miras alanlarına ilişkin kullanıcıların deneyimlerini anlamaktır. Çalışma alanı olarak Efes Ören Yeri seçilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen 23 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler MaxQDA yazılımı kullanılarak kodlanmış ve yansıtıcı tematik analiz ile incelenmiştir. Araştırmanın bulguları Efes Ören Yeri sanal turunun duyusal ve bilgilendirici unsurlar açısından eksiklikleri olduğunu ve kullanılabilirliğin sınırlarında bir deneyim sunduğunu göstermektedir. Araştırmada kullanıcı deneyimlerinde bazı sınırlılıklar belirlense de bu sınırlılıkların paradoksal biçimde kullanıcıların davranışsal niyetlerini güçlendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Kullanıcılar, sanal turu ön bilgi edinmek için bir araç olarak gördükleri için başkalarına tavsiye etme niyetindedirler. Ayrıca sanal turun sınırlılıkları, kullanıcılarda merak duygusu uyandırmakta ve bu durum ören yerini fiziksel olarak ziyaret etme niyetinin oluşmasına yol açmaktadır. Gelecek araştırmalarda farklı arkeolojik alanların sanal turlarına yönelik kullanıcı deneyimleri incelenerek bu deneyimlerin davranışsal niyetlerle ilişkisi değerlendirilebilir. Bu sayede arkeolojik alanların gerçek mekâna özgü özelliklerinin de nasıl bir rol oynadığı ortaya konulabilir.

Anahtar Kelimeler

360-Derece Panoramik Tur , Sanal Tur , Kültürel Miras Alanı , Efes Antik Kenti , Deneyim

360-DEGREE PANORAMIC VIRTUAL TOUR EXPERIENCE OF THE EPHESUS ARCHAEOLOGICAL SITE

Abstract

The research aims to understand users’ experiences of heritage sites presented through 360-degree panoramic virtual tour platforms. The Ephesus Archaeological Site was chosen as the study area. The study employed a qualitative research design, and interviews were conducted with 23 participants selected through purposive sampling. The data were coded using MaxQDA and analyzed through reflexive thematic analysis. The findings indicate that the virtual tour of the Ephesus Archaeological Site has deficiencies in its sensory and informational elements and that it offers an experience at the boundaries of usability. The study concludes that although users’ experiences involve certain limitations, these limitations paradoxically contribute to strengthening their behavioral intentions. Users express an intention to recommend the virtual tour to others, as they perceive it as a tool for obtaining preliminary information. Moreover, the limitations of the virtual tour evoke curiosity among users, which in turn leads them to form an intention to visit the site in person. Future research could examine user experiences in virtual tours of other archaeological sites to explore their relationship with behavioral intentions. In this way, the role of site-specific real-world characteristics can also be identified.

Keywords

360-Degree Panoramic Tour , Virtual Tour , Cultural Heritage Site , Ephesus Archaeological Site , Experience

Kaynakça

Akgül, O. (2021). Deneyimsel pazarlama örneği olarak sanal troya müzesinin müze ziyaret niyetine etkisi. Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(2), 92–106.
Alenazi, M., & Demir, F. (2019). Understanding virtual reality tours: A user experience study with the princess norah university. International Journal of Current Research in Life Sciences, 8(10), 3248–3253.
Armutcı, B., & Çalış, M. (2020). Sanal tur tasarımında video oyun motorlarının kullanımı. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 8(55), 1553–1563. http://doi.org/10.7816/ulakbilge-08-55-07
Aytekin, H., & Aktaş, G. (2023). Türkiye’de sanal müze araştırmaları: Bibliyometrik analiz. Journal of Business in The Digital Age, 6(1), 76–85. https://doi.org/10.46238/jobda.1247086
Bağış, H. (2025, January 24). Efes, 2024’te ziyaretçi rekoru kırdı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/efes-2024te-ziyaretci-rekoru-kirdi/3461013
Baura, E. A., Tulenan, V., & Najoan, X. B. N. (2018). Virtual tour panorama 360 derajat tempat wisata kota tobelo. Jurnal Teknik Informatika, 13(3), 1–9. https://doi.org/10.35793/jti.v13i3.28072
Bogdan, R. C. & Biklen, S. K. (2007). Qualitative research for education: An introduction to theories and methods. (5th ed.). Pearson.
Braun, V., & Clarke, V. (2019). Reflecting on reflexive thematic analysis. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 11(4), 589–597. https://doi.org/10.1080/2159676X.2019.1628806
Caelli, K., Ray, L., & Mill, J. (2003). 'Clear as Mud': Toward greater clarity in generic qualitative research. International Journal of Qualitative Methods, 2(2), 1–13. https://doi.org/10.1177/160940690300200201
Çakan, A., & Batu, T. (2024). Sanat eseri izleme yöntemlerinde dijitalizm ve müzecilik. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, Sanatta Dijitalizm Özel Sayısı, 375–387. https://doi.org/10.17484/yedi.1496522

Cevher, N. (2024). Türkiye’deki müze web sitelerinin değerlendirilmesi: Kültür ve Turizm Bakanlığı örneği. Bilgi Yönetimi, 7(1), 110–122. https://doi.org/10.33721/by.1438074
Cho, Y. H., Wang, Y., & Fesenmaier, D. R. (2002). Searching for experiences: The web-based virtual tour in tourism marketing. Journal of Travel & Tourism Marketing, 12(4), 1–17. https://doi.org/10.1300/J073v12n04_01
Çınar, C., Utkugün, C., & Gazel A. A. (2021). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı hakkında öğrenci görüşleri. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, (16), 150–170. https://doi.org/10.20860/ijoses.1017419
Corbin, J., & Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (4th ed.). Sage.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2022). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (6th ed.). Sage.
Daud, F. R., Tulenan, V., & Najoan, X. B. N. (2016). Virtual tour panorama 360 derajat kampus universitas sam ratulangi manado. Jurnal Teknik Informatika, 8(1), 1–7. https://doi.org/10.35793/jti.v8i1.13173
De Luca, V., Marcantonio, G., Barba, M. C., & De Paolis, L. T. (2022). A virtual tour for the promotion of tourism of the city of bari. Information, 13(7), 339. https://doi.org/10.3390/info13070339
Derman, E. (2012). 360 derece panoramik sanal tur uygulaması: Dumlupınar Üniversitesi örneği. [Unpublished master’s thesis]. Dumlupınar University.
Doğan, O. (2025). Dijital çağda mekân kimlik ilişkisi: Arkeoloji mekânları özelinde bir değerlendirme. In Ş. B. Bozkuş (Ed.), Görsel dijital medyada mekân ve kimlik (pp. 85–120). Nobel.
Dongre, P. B., Agade, S., Gonnade, A., Patil, K., & Selokar, S. (2022). Visualization of the virtual tour by stitching 360 panoramic images. International Journal of Scientific Research in Computer Science, Engineering and Information Technology, 8(2), 269–275. https://doi.org/10.32628/CSEIT228254
Dorokhova, L., Beloeva, S., Venelinova, N., & Mirzoiev, D. (2025). Virtual tourism: Development, types and forms, opportunities and disadvantages. Access to science, business, innovation in digital economy, ACCESS Press, 6(3), 513–531. https://doi.org/10.46656/access.2025.6.3(3)
Durmaz, C., Bulut Y., & Tankuş, E. (2018). Sanal gerçekliğin turizme entegrasyonu: Samsun’daki 5 yıldızlı otellerde uygulama. Turkish Journal of Marketing, 3(1), 32–49. https://doi.org/10.30685/tujom.v3i1.27
El-Said, O., & Aziz, H. (2022). Virtual tours a means to an end: An analysis of virtual tours’ role in tourism recovery post COVID-19. Journal of Travel Research, 61(3), 528–548. https://doi.org/10.1177/0047287521997567
Gafar, I. A., Arif, Z., & Syefudin, S. (2022). Systematic literature review: Virtual tour 360 degree panorama. International Journal of Engineering Business and Social Science, 1(1), 1–10. https://doi.org/10.58451/ijebss.v1i01.1
Güleç Korumaz, S. A., & Kilit, R. M. (2021). Virtual tours for enhancement of architectural heritage: A case study karaman fisandon church. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(73), 2286–2296. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.2680
Gunawan, E. S., & Lesmana, C. (2023). Developing 360-degree virtual tour of Dharma Rakhita Temple as a cultural learning source. In Proceedings of the 2023 1st IEEE International Conference on Smart Technology (ICE-SMARTec) (pp. 151–154). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICE-SMARTECH59237.2023.10461960
Halaç, H. H., & Saatci İzci, B. (2021). Kent sanal turlarında kültürel mirasın değerlendirilmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 985–1004. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.749
Hernández, H. H. H., & González, V. M. (2015). Comparative analysis of user experience in virtual photographic-based presence platform. In Proceedings of the Latin American Conference on Human-Computer Interaction (CLIHC ’15) (Article 13, pp. 1–7). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/2824893.2824906
Jazbinšek, J., & Hren, G. (2021). Methodology of immersive video application: The case study of a virtual tour. Journal of Energy Technology, 14(4), 59–67. https://doi.org/10.18690/jet.14.4.59-67.2021
Kalıncı, E. (2015). 360 derece panoramik görüntü veren sanal müzelerin grafik tasarım açısından incelenmesi. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 5(4), 57–65. https://doi.org/10.7456/10504100/005
Kıvılcım, B., & Çalışkan, A. S. (2022). Turizm eğitimi alan öğrencilerin sanal müze turlarına yönelik görüşleri. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 5(3), 219–229.
Kunt, S. (2023).Dijitalleşme çağında kültürel mirası yeniden yorumlamak. Kültürel Miras Araştırmaları, 4(2), 49–60. https://doi.org/10.59127/kulmira.1364908
Kuzu, E. S., Yegin, Y. T., & Demirkale Kukuoğlu, O. C. (2024). Dijitalleşmeyle dönüşen sergileme yöntemleri: Çevrimiçi galeri ve müzeler. Baçini Sanat Dergisi, 2(4), 64–81.
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
Miller, G., Hoffert, E., Chen, S. E., Patterson, E., Blackketter, D., Rubin, S., Applin, S. A., Yim, D., & Hanan, J. (1992). The virtual museum: Interactive 3D navigation of a multimedia database. The Journal of Visualization and Computer Animation, 3(3), 183–197. https://doi.org/10.1002/vis.4340030305
Öngider, M. U., & Yazıcı, S. (2020). 360° sanal gerçeklik videolarının turistlerin seyahat motivasyonuna etkisi üzerine deneysel bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 121–136. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.303
Osman, A., Wahab, N. A., & Ismail, M. H. (2009). Development and evaluation of an interactive 360° virtual tour for tourist destinations. Journal of Information Technology Impact, 9(3), 173–182.
Panduputri, T. U., & Novani, S. (2021). Examining experience economy dimensions on virtual tour satisfaction and destination visit intention. Journal of Integrated System, 4(2), 101–114. https://doi.org/10.28932/jis.v4i2.4155
Petousi, D., Katifori, A., Boile, M., Kougioumtzian, L., Lougiakis, C., Roussou, M., & Ioannidis, Y. (2023). Revealing unknown aspects: Sparking curiosity and engagement with a tourist destination through a 360-degree virtual tour. Multimodal Technologies and Interaction, 7(5), 51. https://doi.org/10.3390/mti7050051
Rahaman, H., Champion, E., & McMeekin, D. (2023). Outside inn: Exploring the heritage of a historic hotel through 360-panoramas. Heritage, 6(5), 4380–4410. https://doi.org/10.3390/heritage6050232
Retnosari, D. S. (2024). Virtual tour implementation scenario as sustainable tourism to restore regional economy. Equilibrium: Jurnal Ekonomi-Manajemen-Akuntansi, 20(2), 163–169. https://doi.org/10.30742/equilibrium.v20i2.3539
Rodríguez, J., Lamas, M. I., & Castro-Santos, L. (2025). Scientific advances and applications of 360 tours in the XXI century. Societies, 15(4), 74. https://doi.org/10.3390/soc15040074
Ruslin, R., Mashuri, S., Rasak, M. S. A., Alhabsyi, F., & Syam, H. (2022). Semi-structured interview: A methodological reflection on the development of a qualitative research instrument in educational studies. IOSR Journal of Research and Method in Education (IOSR-JRME), 12(1), 22–29. https://doi.org/10.9790/7388-1201052229
Schweibenz, W. (2004). The development of virtual museums. ICOM News, (3), 3.
Schweibenz, W. (2019). The virtual museum: An overview of its origins, concepts, and terminology. The Museum Review, 4(1), 1–29.
Setiawan, Y., Erlanshari, A., Fakhrurezi, Y., Yusa, M., & Putri Purwandari, E. (2020). Usability testing to measure real perception generation level in introduction of Bengkulu University building based on virtual tour with 360° object modelling. In Proceedings of the Sriwijaya International Conference on Information Technology and Its Applications (SICONIAN 2019) (Vol. 172, pp. 645–648). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/aisr.k.200424.097
Shinde, Y., Lee, K., Kiper, B., Simpson, M., & Hasanzadeh, S. (2023). A systematic literature review on 360° panoramic applications in architecture, engineering, and construction (aec) industry. Journal of Information Technology in Construction (ITcon), 28, 405–437. https://doi.org/10.36680/j.itcon.2023.021
Sürme, M. & Atılgan, E. (2020). Sanal müzede sanal tur yapan bireylerin memnuniyet düzeylerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 1794–1805. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.451
Taranova, T. N. (2020). Virtual museum technologies and the modern educational process. In I. Gafurov & R. Valeeva (Eds.), VI International Forum on Teacher Education, Kazan Federal University, Russia, May 27–June 9, 2020 (pp. 2513–2521). ARPHA Proceedings, 3. https://doi.org/10.3897/ap.2.e2513
Taşkıran, Ö., & Kızılırmak, İ. (2019). Deneyimsel pazarlama kapsamında sanal turların müze ziyaretlerine etkisi: Panorama 1453 örneği. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 1–19.
Tjahjawulan, I., & Sabana, S. (2015). Panoramic virtual museum: Representation or simulation. International Journal of Innovation, Management and Technology, 6(1), 40–45. https://doi.org/10.7763/IJIMT.2015.V6.571 Tourism Today. (2025, September 13). 2025'te müze ve ören yerlerini 21,6 milyon kişi ziyaret etti. https://www.tourismtoday.net/TR/2025/1531/2025te-muze-ve-oren-yerlerini-21-6-milyon-kisi-ziyaret-etti
Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 117–140. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227323
UNESCO. (n.d.). World Heritage List. https://whc.unesco.org/en/list/
Ünver, S., & Ulvi, A. (2022). 360 derece panoramik sanal tur uygulaması mersin üniversitesi çiftlikköy yerleşkesi örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 4(2), 73–83. https://doi.org/10.53030/tufod.1185513 Utama, F. P., Wijanarko, A., & Alfarobi, J. (2023). Designing a virtual campus tour using image stitching techniques to provide information on college entrance test. Jurnal Online Informatika, 8(2), 186–193. https://doi.org/10.15575/join.v8i2.1030
Wiryawan, M. R., & Nuraisyah, S. S. (2023). Development of interactive virtual tour based on 360-degree panorama technology at the bandung city museum. International Journal of Quantitative Research and Modeling, 4(4), 294–300. https://doi.org/10.46336/ijqrm.v4i4.548
Wu, X., & Lai, I. K. W. (2022). The use of 360-degree virtual tours to promote mountain walking tourism: Stimulus–organism–response model. Information Technology & Tourism, 24, 85–107. https://doi.org/10.1007/s40558-021-00218-1
Yeygel Çakır, S., & Aktuğlu, I. K. (2023). Ziyaretçi deneyimi ve sanal müzeler: Müzelerin web sitelerine yönelik bir analiz. Selçuk İletişim, 16(2), 235–266. https://doi.org/10.18094/josc.1295839
Yıldız, N., Yazıcı Ayyıldız, A., & Tavukçuoğlu, T. (2022). Müzelerde dijitalleşme sürecine ilişkin sanal müzelerin incelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi, 5(2), 117–141. https://doi.org/10.34090/tured.1184787
Yu, J. (2025). The impact of six visual factors on users’ cultural participation intentions in a virtual museum environment: The mediating effect of satisfaction. In M. Rauterberg (Ed.), Culture and computing. HCII 2025. Lecture notes in computer science (Vol. 15800, pp. 375–403). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-93160-4_24

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Dijital Pazarlama , Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Buğcan Güvenol ^*
0000-0003-3776-8470
Türkiye

Büşra Korkmaz
0009-0001-5983-1154
Türkiye

Mehmet Emre Güler
0000-0002-8689-9859
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

19 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 20

DOI

https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1830445

IZ

https://izlik.org/JA88KH22YE

APA

Güvenol, B., Korkmaz, B., & Güler, M. E. (2025). 360-DEGREE PANORAMIC VIRTUAL TOUR EXPERIENCE OF THE EPHESUS ARCHAEOLOGICAL SITE. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 644-664. https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1830445

.......

EFES ANTİK KENTİNİN 360-DERECE PANORAMİK SANAL TUR DENEYİMİ

Öz

Anahtar Kelimeler

360-DEGREE PANORAMIC VIRTUAL TOUR EXPERIENCE OF THE EPHESUS ARCHAEOLOGICAL SITE

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster