Enerji Tüketimi, CO2 Emisyonu ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği
Öz
Enerji ve çevresel sorunlar son yıllarda gerek ülkemizde gerekse dünyada araştırmacıların ve uygulamacıların ilgi odağındadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de enerji tüketimi, CO2emisyonu ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ampirik olarak test etmektir. Bunun için çalışmada 1960-2013 dönemi yıllık GSYİH, CO2emisyonu ve elektrik tüketimi verileri analiz edilmiştir. Burada ekonometrik yöntem olarak ikili eşbütünleşme analizi, Granger nedensellik analizi ve etki-tepki analizi kullanılmıştır. Johansen eşbütünleşme testine göre enerji tüketimi ile CO2emisyonu ve ekonomik büyüme ile CO2emisyonu arasında uzun dönemde anlamlı bir ilişki vardır. VAR modeline dayanan Granger nedensellik analizine göreyse kısa dönemde enerji tüketiminden ekonomik büyümeye, enerji tüketiminden CO2emisyonuna ve ekonomik büyümeden CO2emisyonuna doğru tek yönlü bir Granger nedenselliğin olduğu bulgulanmıştır. Ek olarak Granger nedensellik ilişkileri etki-tepki analiziyle de doğrulanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmaya göre Türkiye toplam enerji tüketimi içerisindeki yenilenebilir enerji (güneş, rüzgâr, hidroelektrik, biyoenerji vs.) payını mutlaka arttırmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Enerji Tüketimi,CO2 Emisyonu,Ekonomik Büyüme,Johansen Eşbütünleşme,Granger Nedensellik
Kaynakça
- Akpolat, A. G., Altıntaş, N. (2013). Enerji Tüketimi ile Reel GSYİH Arasındaki Eşbütünleşme ve Nedensellik İlişkisi: 1961-2010 Dönemi, Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 2, s. 115-127.
- Altıntaş, H. (2013). Türkiye’de Birincil Enerji Tüketimi, Karbondioksit Emisyonu ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 1, s. 263-294.
- Ang, C. B. (2008). Economic Development, Pollutant Emissions and Energy Consumption in Malaysia, Journal of Policy Modeling, Volume: 30, p. 271-278. doi:10.1016/j.jpolmod.2007.04.010
- Apergis, N., Payne, J. E. (2010). Renewable Energy Consumption and Economic Growth: Evidence From A Panel of OECD Countries, Energy Policy, Volume: 38, p. 656-660.
- Aydın, F. F. (2010). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 35, s. 317-340.
- Belke, A., Dobnik, F., Dreger, C. (2011). Energy Consumption and Economic Growth: New Insights Into The Cointegration Relationship, Energy Economics, Volume: 33, p. 782-789.
- Chang, C. C. (2010). A Multivariate Causality Test Of Carbon Dioxide Emissions, Energy Consumption and Economic Growth in China, Applied Energy, Volume: 87, p. 3533-3537.
- Chontanawat, J., Hunt, L. C., Pierse, R. (2008). Does Energy Consumption Cause Economic Growth?: Evidence From A Systematic Study Of Over 100 Countries, Journal of Policy Modeling, Volume: 30, p. 209-220.
- Çınar, S., Yılmazer, M. (2015). Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belirleyicileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 30, Sayı: 1, s. 55-78.
- Dickey, D. A., Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root, Journal of the American Statistical Association, Volume: 74, No: 366, p. 427-431.