TÜRKİYE VE HAZAR HAVZASI ÜLKELERİNDE DOĞALGAZ TÜKETİMİNİN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ
Öz
Çalışmada doğalgazın kavramsal çerçevesine, ticari önemine,
doğalgaz tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye değinilmiştir.
Türkiye ve Hazar Havzası’nda yer alan ülkelerde doğalgaz tüketimi ve
ekonomik büyüme arasındaki ilişki gayri safi yurtiçi hasıla, doğalgaz
tüketimi, sermaye ve işgücü gibi değişkenleri modele dahil ederek doğalgaz
enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi araştırma
amaçlanmıştır. 1997-2017 dönemine ait Dünya Bankası Ekonomik Kalkınma
Göstergeleri ve BP Enerji İstatistikleri Raporlarından alınan yıllık verilerle
yapılan çalışmada, analize dahil edilen değişkenler arasındaki nedensellik
ilişkisini belirlemek için Pairwise Dumitrescu Hurlin Panel Nedensellik
Testi’ne başvurulmuştur. Test sonucunda, çalışmanın ana konusunu oluşturan
doğalgaz tüketimi ile reel gayri safi yurtiçi hasıla arasında çift yönlü bir
Granger nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Analizde elde edilen bulgular
ışığında politika karar vericilerin ekonomik kararlar alması, ekonomide
etkinliğin ve sürdürülebilirliğin sağlanması açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Doğalgaz Tüketimi, Ekonomik Büyüme, Hazar Havzası, Panel Veri Analizi
Kaynakça
- ADENİRAN O. (2009). Does Energy Consumption Cause Economic Growth?. An empirical evidence from Nigeria University of Dundee.
- ALTINAY, G. ve KARAGÖL, E.; (2004). Structural Break, Unit Root, and the Causality Between Energy Consumption and GDP in Turkey. Energy Economics. 26. ss. 985-994.
- AMADEH H, MORTEZA G, ABBASİFAR Z. (2009). Causality Relation Between Energy Consumption And Economic Growth And Employment İn Iranian Economy. Tahgighat-E-Eghtesadi; 44:1–38.
- APERGİS N, PAYNE JE. (2010). Renewable Energy Consumption And Economic Growth: Evidence From A Panel Of OECD Countries. Energy Policy; 38: 656-60.
- AQEEL, A., BUTT, M. S. (2001). The Relationship Between Energy Consumption And Economic Growth İn Pakistan. Asia-Pacific Development Journal, 8(2), 101-110.
- AYDIN, F. F.. (2010). Enerji Tüketimi Ve Ekonomik Büyüme. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 2010 ss.317-340.
- BİLDİRİCİ, M. E., BAKİRTAS, T. (2014). The Relationship Among Oil, Natural Gas And Coal Consumption And Economic Growth İn BRICTS (Brazil, Russian, India, China, Turkey And South Africa) Countries. Energy, 65, 134-144.
- BP (2019 ). Statistical Review of World Energy. https://www.bp.com/content/dam/bp/business-sites/en/global/corporate/pdfs/energy-economics/statistical-review/bp-stats-review-2019-full-report.pdf
- CLEMENT IAU. (2010). Cointegration And Causality Relationship Between Energy Consumption And Economic Growth: Further Empirical Evidence For Nigeria. Journal of Business Economics and Management; 15: 97–111.
- DESTEK, M. A. (2016). Natural Gas Consumption And Economic Growth: Panel Evidence From OECD Countries. Energy, 114, 1007-1015.