ENDOKRON RESTORASYONLARINDA GÜNCEL GELİŞMELER: GELENEKSEL DERLEME
Öz
Endodontik tedavi görmüş dişlerde restoratif yaklaşım, kalan diş dokusunun miktarı, fonksiyonel gereksinimler ve estetik beklentilere bağlı olarak değişmektedir. Geleneksel post kor sistemleri ve kron restorasyonları uzun yıllar boyunca standart tedavi yöntemi olarak kullanılsa da diş yapısında ek madde kaybına yol açabilmekte ve başarısızlık riskini artırabilmektedir. Bu nedenle, son yıllarda minimal invaziv yaklaşım ilkeleri doğrultusunda geliştirilen endokron restorasyonları dikkat çekmektedir. Endokronlar, özellikle posterior bölgede yaygın harabiyeti olan kanal tedavili dişlerde tercih edilmekte ve pulpa odası retansiyonundan yararlanarak ilave post gereksinimini ortadan kaldırmaktadır. CAD/CAM teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde lityum disilikat, zirkonya ve hibrit seramik gibi yüksek dayanıklılığa sahip materyallerle üretilebilen endokronlar başarılı sonuçlar sunmaktadır. Literatürde, endokronların kırılma direncinin post-kor ve geleneksel kronlara kıyasla daha yüksek olduğu bildirilmektedir. Bu derleme endokronların endikasyonları, kullanılan materyalleri, biyomekanik özellikleri, klinik performansı ve literatürdeki güncel bulguları incelemektedir. Endokronların başarısı; kavite şekli, bağlanma yüzeyi, siman ve uygulama tekniği gibi unsurlara bağlıdır. Gelişen adeziv sistemler sayesinde dentinle güçlü bağlantı sağlanarak restorasyon dayanıklılığı artmaktadır. CAD/CAM teknolojisiyle tek seansta uyumlu restorasyon üretimi hasta konforu ve klinik verimlilik açısından avantaj sağlar. Posterior bölgelerde oklüzal yükler nedeniyle uygun materyal ve kalınlık seçimi önem taşırken, artan estetik beklentiler seramik bazlı materyallere yönelimi artırmıştır. Mevcut kanıtlar, endokronların özellikle ciddi madde kaybına uğramış posterior endodontik tedavili dişlerin restorasyonunda güvenilir bir alternatif olduğunu göstermektedir. Ancak, uzun dönem prospektif klinik çalışmalara ihtiyaç devam etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Soares, C.J., et al., Influence of the endodontic treatment on mechanical properties of root dentin. J Endod, 2007. 33(5): p. 603-6.
- 2. Ma, P.S., et al., Load fatigue of teeth with different ferrule lengths, restored with fiber posts, composite resin cores, and all-ceramic crowns. Journal of Prosthetic Dentistry, 2009. 102(4): p. 229-234.
- 3. Zhu, Z., et al., Effect of Post Placement on the Restoration of Endodontically Treated Teeth: A Systematic Review. Int J Prosthodont, 2015. 28(5): p. 475-83.
- 4. Zarow, M., W. Devoto, and M. Saracinelli, Reconstruction of endodontically treated posterior teeth--with or without post? Guidelines for the dental practitioner. The European journal of esthetic dentistry: official journal of the European Academy of Esthetic Dentistry, 2009. 4(4): p. 312-327.
- 5. Magne, P., Pascal Magne:'It should not be about aesthetics but tooth-conserving dentistry'. Interview by Ruth Doherty. British dental journal, 2012. 213(4): p. 189-191.
- 6. Bindl, A. and W.H. Mormann, Clinical evaluation of adhesively placed Cerec endo-crowns after 2 years-preliminary results. Journal of Adhesive Dentistry, 1999. 1: p. 255-266.
- 7. AlDabeeb, D.S., et al., Endocrowns: Indications, Preparation Techniques, and Material Selection. Cureus, 2023. 15(12): p. e49947.
- 8. Zarone, F., et al., Evaluation of the biomechanical behavior of maxillary central incisors restored by means of endocrowns compared to a natural tooth: a 3D static linear finite elements analysis. Dental materials, 2006. 22(11): p. 1035-1044.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endodonti
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
7 Kasım 2025
Kabul Tarihi
16 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1