Derleme

Nurettin Topçu’yu Anlamak: Devrimci-Ütopik Romantizm Tipolojisi Üzerinden Bir Deneme

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Nurettin Topçu’yu Anlamak: Devrimci-Ütopik Romantizm Tipolojisi Üzerinden Bir Deneme

Öz

Bu makalenin konusu, bazı açılardan ayrıksı bir düşünür olarak görülen Nurettin Topçu’nun görüşlerinin romantik kökenlerini inşa etmektir. Bu açıdan, Topçu’nun düşüncesindeki temel kavramların romantik tipolojiler açısından benzerlikleri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Romantizm akımında içkin olarak bulunan melankolik varoluşun, modern kapitalist yaşamın yıkıcı etkilerine karşı bir sorumluluk duygusuyla özdeşleştiği ve bu sorumluluk duygusunun romantikleri, modernizmin eleştirisine yönlendirdiği düşünülmektedir. Romantik eleştiri melankolik varoluşa uygun olarak iki ana kola ayrılmaktadır. Bunlardan ilki modernliği çıkışsız bir kötülük olarak yorumlayan ve böylece iyi bir geleceğin imkansız olduğunu düşünen mütevekkil romantiklerdir. Sosyolojik düşünce ve onun teorisyenleri genel anlamda bu romantik akım içerisinde değerlendirilmektedir. İkinci kol, modernizm eleştirilerinde mütevekkil romantiklere iştirak edip modern kapitalist toplumdan çıkış arayışında olan devrimciütopik romantiklerdir. Bu romantikler için modernizmin dışı mümkün olduğu gibi çözüm arayışlarında da bazı ortak noktalar bulunmaktadır. Devrimci-ütopik romantik tipolojinin çözüm arayışının; kapitalizm karşıtlığı olarak mistik sosyalizme, modern kapitalist toplumsal yaşantının yerel kültürel değerleri ortadan kaldırmasına, küreselleşmeye olan karşıtlığı ile mistik bir milliyetçiliğe ve bütün bunları kapsayan bir şekilde dinin kurumsal ve rasyonel yapıları karşısında dinin mistisizmine yöneldiği görülmektedir. Topçu düşüncesinde de birbirinden ayrık gibi görünen İslam sosyalizminin, Anadolu milliyetçiliğinin ve tasavvuf düşüncelerinin, bu devrimci-ütopik romantizm tipolojisiyle anlamlı bir bütünlük oluşturduğu düşünülmektedir. Literatürde Topçu düşüncesinin temel kavramları ve toplumsal, siyasal düşünceleri ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın ise, Topçu düşüncesinin temel kavramlarını incelemekle birlikte Topçu düşüncesini romantik tipolojiler bağlamında bir değerlendirme yapması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2014). Aydınlanmanın diyalektiği. (N. Ülner, & E. Ö. Karadoğan, Çev.). Kabalcı Yayıncılık.
  2. Alver, K. (2008). Nurettin Topçu‘nun Türk sosyolojisindeki yeri üzerine. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 11, 575-586.
  3. Baudelaire, C. (2017). Paris sıkıntısı (10. b.). (T. Yücel, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  4. Baudrillard, J. (2010). Tüketim toplumu söylenceleri yapıları (4. b.). (F. K. Hazal Deliçaylı, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  5. Bottomore, T. (2013). Frankfurt Okulu ve eleştirisi. (Ü. H. Yolsal, Çev.). Say Yayınları.
  6. Bradbury, R. (2018). Fahrenheit 451. (D. Körpe, Çev.). İthaki Yayınları.
  7. Cevizci, A. (1999). Felsefe sözlüğü (3. b.). Paradigma Yayınları.
  8. Cihan, M. (2016). Nurettin Topçu ve ahlak eğitimi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (56), 1387-1398.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Modernleşme Sosyolojisi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2025

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dağli, S. (2025). Nurettin Topçu’yu Anlamak: Devrimci-Ütopik Romantizm Tipolojisi Üzerinden Bir Deneme. Veche, 4(1), 27-37. https://doi.org/10.62147/veche.1662919

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29410