Bu çalışma, erkek Japon bıldırcınlarında bursa Fabricius ve dalak dokularının histolojik ve histokimyasal özelliklerinin değerlendirilmesi ve mevcut morfolojik verilerin literatürle karşılaştırmalı olarak sunulması amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmada, altı adet yetişkin erkek Japon bıldırcını kullanıldı. Bursa Fabricius ve dalaktan alınan doku örnekleri işlendi ve Masson Trichrome, Periyodik Asit-Schiff (PAS), Toluidin Mavisi ve Hematoksilen-Eozin kombinasyonu, Verhoeff Van Gieson ve Gordon-Sweets boyama yöntemleri kullanılarak ışık mikroskobu altında histolojik olarak incelendi. Histolojik değerlendirmelerde bursa Fabricius’un tunika mukoza, tunika muscularis ve tunika serozadan oluştuğu belirlenmiştir. Bıldırcınlarda birçok kanatlı türüne benzer biçimde mukoza tabakasında plika yapılarının bulunduğu ve bu plikaların interfoliküler epitel (IFE) ile folikül ile ilişkili epitel (FAE) olmak üzere iki farklı epitel tipinden oluştuğu belirlenmiştir. Lenfoid foliküller, bağ dokusu çerçevesini oluşturan retiküler ve elastik liflerle desteklenen, sınırları belirsiz bir korteks ve medulladan oluşuyordu. Dalak, beyaz ve kırmızı pulpa arasında keskin bir ayrım olmaksızın, diğer kümes hayvanı türlerine benzer histolojik özellikler gösteriyordu. Beyaz pulpada periarteriolar lenfoid kılıflar (PALS) ve periellipsoidal lenfoid kılıflar (PELS) mevcutken, kırmızı pulpayı venöz sinüzoidler ve retiküler lif ağları karakterize ediyordu. Her iki organda da mast hücreleri dağınık bir dağılım göstermiştir. PAS boyaması zayıf pozitiflik sergilemiştir. Japon bıldırcınlarında bursa Fabricius ve dalağın histolojik ve histokimyasal organizasyonu diğer kanatlı türlerine oldukça benzemekte olup, bu durum kuşların immünolojik süreçlerinin anlaşılmasına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.
This study aimed to evaluate the histological and histochemical characteristics of the bursa of Fabricius and spleen in male Japanese quail and to compare the results with previous literature. Six adult male Japanese quail were used. Tissue samples from the bursa of Fabricius and spleen were processed and examined histologically using Masson Trichrome, Periodic Acid–Schiff (PAS), Toluidine Blue combined with Hematoxylin–Eosin, Verhoeff Van Gieson, and Gordon-Sweets staining methods under a light microscope. The bursa of Fabricius was composed of tunica serosa, tunica muscularis, and tunica mucosa. Plicae were observed, lined by two epithelial types: interfollicular epithelium (pseudostratified columnar) and follicle-associated epithelium (single-layered columnar). Lymphoid follicles consisted of a cortex and medulla with indistinct boundaries, supported by reticular and elastic fibers that formed the connective tissue framework. The spleen displayed histological features similar to those of other poultry species, with no sharp distinction between white and red pulp. Periarteriolar lymphoid sheaths (PALS) and periellipsoidal lymphoid sheaths (PELS) were present in the white pulp, while venous sinusoids and reticular fiber networks characterized the red pulp. Mast cells showed scattered distribution in both organs and exhibited weak positivity in PAS staining.The histological and histochemical organization of the bursa of Fabricius and spleen in Japanese quail closely resembles that of other poultry species, contributing to the understanding of avian immunological processes.
The study was approved by the Animal Experiments Ethics Committee of Sivas Cumhuriyet University (17.06.2025, 2025/59 Number Ethics Committee Decision).
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Veteriner Histoloji ve Embriyolojisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 13 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 2 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 25 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 3 |
Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License