Bu çalışmada Netflix’in Watership Down uyarlamasındaki (Murro, 2018a) Lapine söylemlerinin Türkçe seslendirme (Murro, 2018b) ve altyazı (Murro, 2018c) çevirilerinde nasıl aktarıldığı incelenmektedir. Lapine’in yapay bir üçüncü dil olarak ele alınmasına odaklanan incelemede üçüncü dil çeviri stratejilerine yönelik tipolojik çerçevelerden (Corrius & Zabalbeascoa, 2011; Iberg, 2018) yararlanılmaktadır. Her iki erek metinde silme, yineleme ve yerine koyma gibi çeviri örüntülerinin belirlendiği çalışmada çevirmenlerin kurgu temelli dilsel ötekiliği korumakla Türk izleyici kitlesi için anlaşılırlığı sağlama arasındaki gerilime nasıl yön verdikleri araştırılmaktadır. Çalışmanın bulguları; özellikle altyazı çevirisinde belirgin olmak üzere, her iki çeviri yönteminde de üçüncü dil yinelemesinin baskın olduğunu göstermektedir. Bu durum, anlatı yapısı içerisinde sadakate yönelik güçlü bir çeviri eğilimi ve üçüncü dilin simgesel işlevine yönelik yüksek bir çevirmen bilincini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte incelemede anlatının tutarlılığını koruma ve kaynak metinde Lapine ögeleri aracılığıyla yerleştirilen evrimsel ve mitolojik iletileri aktarmada zaman zaman aksaklıklara neden olan yazım, anlam veya biçimbilgisel yanlışların yanı sıra atlama örnekleri de göze çarpmaktadır. Çalışmada her iki çevirinin de kaynak metnin yabancılaştırıcı atmosferini korurken sadakat ile anlaşılırlık arasında denge kurma yönündeki amaçlarıyla uyumlu olduğu, ancak Lapine dilinin yapay doğasının metin dışı destek ve özel uzmanlık gerektiren yorumsal belirsizliklere neden olduğu sonucuna varılmıştır.
çokdillilik görsel-işitsel çeviri üçüncü dil yapay dil Lapine
This study investigates how Lapine utterances in the Netflix adaptation of Watership Down (Murro, 2018a) are rendered in the Turkish dubbing (Murro, 2018b) and subtitle (Murro, 2018c) translations. Focusing on the treatment of Lapine as a constructed third language, the analysis draws on the typological frameworks of third language translation strategies (Corrius & Zabalbeascoa, 2011; Iberg, 2018). By identifying translation patterns such as deletion, repetition, and substitution in both target texts, the study explores how translators navigate the tension between preserving the fictional linguistic otherness and ensuring comprehensibility for the Turkish audience. The findings demonstrate a predominance of third language repetition in both modalities, particularly in the subtitle translation, suggesting a strong translational orientation towards faithfulness and a heightened translatorial awareness towards the third language’s symbolic function within the narrative structure. However, the analysis also reveals instances of omission, as well as orthographic, semantic, or morphological errors, which lead to occasional breakdowns in maintaining the narrative’s coherence and conveying the evolutionary and mythological messages embedded in the source text through Lapine elements. The study concludes that while both translations largely fulfil their intended purpose of preserving the source text’s alienating atmosphere while balancing fidelity and comprehensibility, the constructed nature of the Lapine language introduces interpretive ambiguities that necessitate paratextual support and specialised expertise.
multilingualism audiovisual translation third language constructed language Lapine
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Çeviribilim |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 12 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 13 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Ocak 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.58306/wollt.1718449 |
| IZ | https://izlik.org/JA47RR45JG |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2 |